Adhyaya 3
The Narrative of Śivaśarman: Indra’s Obstacles, Menakā’s Mission, and the Triumph of Pitṛ-Devotion
বিষ্ণুশৰ্মা পিতৃ শিৱশৰ্মাৰ সহায় লাভৰ উদ্দেশ্যে ইন্দ্ৰলোকলৈ যাত্ৰা কৰে। তপস্যাৰ তেজত ভয় পাই ইন্দ্ৰ (সহস্ৰাক্ষ/বজ্ৰী) বাধা দিবলৈ মেনকা অপ্সৰাক নন্দনবনত পঠায়। মেনকাই সুৰেলা গীত গাই মোহ জগাই শৰণ বিচাৰে, কিন্তু বিষ্ণুশৰ্মাই ইন্দ্ৰ-প্ৰেৰিত ফাঁদ চিনাক্ত কৰি কয় যে তপস্যাৰ আৰম্ভণিত কাম-বাসনা জয় কৰাই মুখ্য, আৰু আগবাঢ়ি যায়। পুনৰ পুনৰ ভয়ংকৰ ৰূপ আৰু নানা বিঘ্ন উঠিলেও ব্ৰাহ্মণৰ তেজে সিহঁত বিলীন কৰে। ক্ৰুদ্ধ বিষ্ণুশৰ্মাই ইন্দ্ৰক পদচ্যুত কৰাৰ হুমকি দিলে ইন্দ্ৰ নম্ৰ হৈ পিতৃভক্তিৰ প্ৰশংসা কৰে আৰু অমৃতসহ অচল পিতৃভক্তিৰ বৰ দান কৰে। অমৃতে শিৱশৰ্মাৰ কল্যাণ হয়, আৰু গৃহত সৎ পুত্ৰ-মাতৃৰ ধৰ্মময় মহিমা বৰ্ণিত হয়। শেষত গৰুড়বাহন বিষ্ণু উপস্থিত হৈ শিৱশৰ্মা আৰু চাৰিও পুত্ৰক বৈষ্ণৱ ৰূপ দান কৰি পৰম ধাম (গোলোক/বৈষ্ণৱ লোক)লৈ নেয়; লগতে সোমশৰ্মাৰ আগন্তুক মহিমাও ঘোষণা কৰা হয়।
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । प्रस्थितस्तेन मार्गेण प्रविष्टो गगनांतरे । स दृष्टो देवदेवेन सहस्राक्षेण धीमता
সূতে ক’লে: সেই পথেদি প্ৰস্থান কৰি গগনৰ বিস্তাৰত প্ৰৱেশ কৰাত, তেওঁক দেবদেৱ—সহস্ৰাক্ষ, বুদ্ধিমান ইন্দ্ৰই দেখিলে।
Verse 2
उद्यमं तस्य वै ज्ञात्वा चक्रे विघ्नं सुराधिराट् । मेनिकांतामुवाचेदं गच्छ त्वं मम शासनात्
তেওঁৰ দৃঢ় উদ্যোগ জানি সুৰাধিৰাজে বিঘ্ন সৃষ্টি কৰিলে। তাৰ পাছত তেওঁ মেনকাক ক’লে: “মোৰ আদেশমতে তুমি যোৱা।”
Verse 3
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे शिवशर्मोपाख्याने तृतीयोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত ‘শিৱশৰ্মা-উপাখ্যান’ৰ তৃতীয় অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 4
तथा कुरुष्व भद्रं ते यथा नायाति मे गृहम् । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं मेनिका प्रस्थिता त्वरात्
“তেনেহ’লে তেনেদৰেই কৰা—তোমাৰ মঙ্গল হওক—যাতে সি মোৰ ঘৰলৈ নাহে।” এই বাক্য শুনি মেনিকা তৎক্ষণাৎ ত্বৰিতভাৱে প্ৰস্থান কৰিলে।
Verse 5
सूत उवाच । रूपौदार्यगुणोपेता सर्वालंकारभूषिता । नंदनस्य वनस्यांते दोलायां समुपस्थिता
সূতে ক’লে: সৌন্দৰ্য, লাৱণ্য আৰু উত্তম গুণেৰে সমৃদ্ধ, সকলো অলংকাৰৰে ভূষিতা, তাই নন্দন বনৰ প্ৰান্তত দোলাত উঠি উপস্থিত হ’ল।
Verse 6
सुस्वरेण प्रगायंती गीतं वीणास्वरोपमम् । तेन दृष्टा विशालाक्षी चतुरा चारुलोचना
সুমধুৰ স্বৰে গাই থাকোঁতে তাইৰ গীত বীণাৰ নাদৰ দৰে লাগিল। তেওঁ তাইক দেখিলে—বিশাল নয়না, চতুৰ আৰু মনোহৰ দৃষ্টিসম্পন্না।
Verse 7
व्यवसायं ततो ज्ञात्वा तस्या विघ्नमनुत्तमम् । इंद्रेण प्रेषिता चैषा न च भद्रकरा भवेत्
তাৰ সংকল্প জানি তেওঁ বুজিলে—ইয়েই তাইৰ অতুলনীয় বিঘ্ন; ইন্দ্ৰই তাইক পঠাইছে, আৰু তাই মঙ্গলকাৰিণী নহ’ব।
Verse 8
एवं ज्ञात्वा जगामाथ सत्वरेण द्विजोत्तमः । तया दृष्टस्तथा पृष्टः क्व यास्यसि महामते
এইদৰে বুজি শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজ তৎক্ষণাৎ ত্বৰিতে যাত্ৰা কৰিলে। তেওঁক দেখি তাই সুধিলে, “হে মহামতে, আপুনি ক’লৈ গৈছে?”
Verse 9
विष्णुशर्मा तदोवाच मेनिकां कामचारिणीम् । इंद्रलोकं प्रयास्यामि पितुरर्थे त्वरान्वितः
তেতিয়া বিষ্ণুশৰ্মাই ইচ্ছামতে বিচৰণকাৰিণী মেনিকাক ক’লে—“পিতৃকাৰ্যৰ বাবে মই ত্বৰিতে ইন্দ্ৰলোকলৈ যাম।”
Verse 10
मेनिका विष्णुशर्माणं प्रत्युवाच प्रियं पुनः । कामबाणैः प्रभिन्नाहं त्वामद्य शरणं गता
মেনিকাই পুনৰ স্নেহভাৱে বিষ্ণুশৰ্মাক ক’লে—“কামদেৱৰ বাণে বিদ্ধ হৈ আজি মই তোমাৰ শৰণ লৈছোঁ।”
Verse 11
रक्षस्व द्विजशार्दूल यदि धर्ममिहेच्छसि । यावद्धि त्वं मया दृष्टः कामाकुलितचेतसा
হে দ্বিজশাৰ্দূল, যদি তুমি ইয়াত ধৰ্ম কামনা কৰা, তেন্তে মোক ৰক্ষা কৰা। যেতিয়াৰে পৰা মই তোমাক দেখিছোঁ, তেতিয়াৰে পৰা মোৰ চিত্ত কামে ব্যাকুল।
Verse 12
कामानलेन संदग्धा तावदेव न संशयः । संभ्रांता कामसंतप्ता प्रसादसुमुखो भव
কামানলে দগ্ধ হৈছোঁ—ইয়াত সন্দেহ নাই। কামতাপে বিভ্ৰান্ত হৈ আছোঁ; হে প্ৰসন্নমুখ, কৃপালু হৈ শান্ত মুখধাৰী হোৱা।
Verse 13
विष्णुशर्मोवाच । चरित्रं देवदेवस्य विदितं मे वरानने । भवत्याश्चप्रजानामिनाहंचैतादृशःशुभे
বিষ্ণুশৰ্মাই ক’লে: “হে সুন্দৰ-মুখী, দেৱদেৱৰ পবিত্ৰ চৰিত্ৰ মোৰ বিদিত; কিন্তু হে শুভে, তোমাৰ আৰু তোমাৰ সন্তানসকলৰ বিষয়ে মই তেনেকৈ অৱগত নহয়।”
Verse 14
भवत्यास्तेजसा रूपैरन्ये मुह्यंति शोभने । विश्वामित्रादयो देवि पुत्रोहं शिवशर्मणः
হে শোভনে, তোমাৰ তেজস্বী ৰূপসমূহৰ দীপ্তিত আনসকলে মোহিত হৈ বিভ্ৰান্ত হয়। হে দেবী, বিশ্বামিত্ৰ আদি ঋষিসকলেও মোহগ্ৰস্ত হয়; কিন্তু মই শিৱশৰ্মাৰ পুত্ৰ।
Verse 15
योगसिद्धिं गतस्यापि तपः सिद्धस्य चाबले । कामादयो महादोषा आदावेव विनिर्जिताः
হে কোমলিনী, যোগসিদ্ধি লাভ কৰা জনৰ বাবেও, আৰু তপস্যাত সিদ্ধ তপস্বীৰ বাবেও, কাম আদি মহাদোষ আৰম্ভণিতেই জয় কৰা উচিত।
Verse 16
अन्यं भज विशालाक्षि इंद्रलोकं व्रजाम्यहम् । एवमुक्त्वा जगामाथ त्वरितो द्विजसत्तमः
“হে বিশাল-নয়না, আনকক ভজনা কৰা; মই ইন্দ্ৰলোকলৈ যাম।” এইদৰে কৈ সেই শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজ তৎক্ষণাৎ ত্বৰিতে গ’ল।
Verse 17
निष्फला मेनका जाता पृष्टा देवेन वज्रिणा । विभीषां दर्शयामास नानारूपां पुनः पुनः
বজ্ৰধাৰী দেৱ (ইন্দ্ৰ)ৰ প্ৰশ্নত মেনকা নিষ্ফল হ’ল; সি পুনঃ পুনঃ নানা প্ৰকাৰ ভয়ংকৰ ৰূপ দেখুৱাই থাকিল।
Verse 18
यथानलेन संदग्धास्तृणानां संचया द्विजाः । भस्मीभूता भवंत्येव तथा तास्ता विभीषिकाः
হে দ্বিজসকল, যেনেকৈ অগ্নিয়ে দগ্ধ কৰা শুকান তৃণৰ সঞ্চয় অৱশ্যম্ভাৱে ভস্ম হৈ যায়, তেনেকৈ সেই সেই ভয়ংকৰ বিভীষিকাসমূহো নিঃশেষ হৈ শূন্যতালৈ লয় পায়।
Verse 19
विप्रस्य तेजसा तस्य पितृभक्तस्य सत्तमाः । प्रलयं गतास्तु घोरास्ता दारुणा भीषिका द्विजाः
হে সৎজনশ্ৰেষ্ঠসকল, পিতৃভক্ত সেই বিপ্ৰৰ তেজে, হে দ্বিজসকল, সেই ঘোৰ আৰু দাৰুণ বিভীষিকাসমূহ প্ৰলয়লৈ গ’ল—অর্থাৎ লয়প্ৰাপ্ত হ’ল।
Verse 20
स विघ्नान्दर्शयामास सहस्राक्षः पुनः पुनः । तेजसाऽनाशयद्विप्रः स्वकीयेन महायशाः
সহস্ৰাক্ষ (ইন্দ্ৰ) পুনঃ পুনঃ বিঘ্ন দেখুৱালে; কিন্তু মহাযশস্বী বিপ্ৰে নিজৰ তেজে সিহঁতক বিনাশ কৰিলে।
Verse 21
एवं विघ्नान्बहूंस्तस्य इंद्रस्यापि महात्मनः । नाशयामास मेधावी तपसस्तेजसापि वा
এইদৰে মহাত্মা ইন্দ্ৰই উত্থাপন কৰা বহু বিঘ্নো সেই মেধাৱীয়ে নিজৰ তপস্যাৰ তেজে বিনাশ কৰিলে।
Verse 22
नष्टेषु तेषु विघ्नेषु दारुणेषु महत्सु च । ज्ञात्वा तस्य कृतान्विघ्नान्दारुणान्भीषणाकृतीन्
সেই মহৎ আৰু দাৰুণ বিঘ্নসমূহ নষ্ট হোৱাৰ পাছত, (সকলে) বুজিলে যে সেই ভয়ংকৰ, ভীষণাকৃতি বাধাসমূহ সিহঁতেই সৃষ্টি কৰিছিল।
Verse 23
अथ क्रुद्धो महातेजा विष्णुशर्मा द्विजोत्तमः । इंद्रं प्रति महाभागो रागरक्तांतलोचनः
তেতিয়া মহাতেজস্বী, দ্বিজোত্তম বিষ্ণুশৰ্মা ক্ৰোধে দগ্ধ হ’ল; সেই ভাগ্যবানজন, ৰাগে চকুৰ কোণ লাল হৈ, ইন্দ্ৰৰ ফালে মুখ ঘুৰালে।
Verse 24
इंद्र लोकादहं चेंद्रं पातयिष्यामि नान्यथा । निजधर्मे रतस्याद्य यो विघ्नं तु समाचरेत्
“মই ইন্দ্ৰক ইন্দ্ৰলোকৰ পৰা তললৈ পেলাম—ইয়াৰ বাহিৰে আন ফল নাই—কাৰণ আজি যি জনে নিজৰ ধৰ্মত ৰত লোকৰ কৰ্মত বিঘ্ন আনে।”
Verse 25
तस्य दंडं प्रदास्यामि यो वै हन्यात्स हन्यते । एवमन्यं करिष्यामि देवानां पालकं पुनः
মই তাক দণ্ড দিম; যি মাৰে, সিও প্ৰতিফলত নিজেই মাৰ খায়। এইদৰে মই পুনৰ দেৱতাসকলৰ পালক হিচাপে আন এজনক নিযুক্ত কৰিম।
Verse 26
एवं समुद्यतो विप्र इंद्रनाशाय सत्तमः । तावदेव समायातो देवेंद्रः पाकशासनः
এইদৰে, হে মুনি, সেই উত্তম বিপ্ৰ ইন্দ্ৰনাশৰ উদ্দেশ্যে উদ্যত হ’ল। ঠিক তেতিয়াই দেৱেন্দ্ৰ, পাকা-শাসন ইন্দ্ৰ নিজেই আহি উপস্থিত হ’ল।
Verse 27
भो भो विप्र महाप्राज्ञ तपसा नियमेन च । दमेन सत्यशौचाभ्यां त्वत्समो नास्ति चापरः
হে হে মহাপ্ৰাজ্ঞ বিপ্ৰ! তপস্যা আৰু নিয়মে, দমে, সত্য আৰু শৌচে তোমাৰ সমান আন কোনো নাই; তোমাৰ ওপৰত কোনোও নাই।
Verse 28
अनया पितृभक्त्या ते जितोहं दैवतैः सह । ममापराधं त्वं सर्वं क्षंतुमर्हसि सत्तम
তোমাৰ এই পিতৃভক্তিৰ দ্বাৰা মই দেৱতাসকলৰ সৈতে পৰাভূত হ’লোঁ। হে সৎজনশ্ৰেষ্ঠ, মোৰ সকলো অপৰাধ তুমি কৃপা কৰি ক্ষমা কৰা।
Verse 29
वरं वरय भद्रं ते दुर्लभं च ददाम्यहम् । विष्णुशर्मा तदोवाच देवराजं तथागतम्
“বৰ বাছি লোৱা; তোমাৰ মঙ্গল হওক। যি দুষ্প্ৰাপ্য, সেয়াও মই দিম।” তেতিয়া এইদৰে আগমন কৰা দেৱৰাজক বিষ্ণুশৰ্মাই ক’লে।
Verse 30
विप्रतेजो महेंद्रेद्रं असह्यं देवदैवतैः । पितृभक्तस्य देवेश दुःसहं सर्वथा विभो
হে দেৱেশ, হে সর্বব্যাপী বিভো! ব্ৰাহ্মণৰ তেজ দেৱ-দৈৱতাসকলৰো সহ্য নহয়। তেনেদৰে পিতৃভক্তৰ শক্তিও সকলো দিশতে প্ৰতিহত কৰাটো অতি দুৰসহ।
Verse 31
तेजोभंगो न कर्त्तव्यो ब्राह्मणानां महात्मनाम् । पुत्रपौत्रैः समस्तैस्तु ब्रह्मविष्णुहरान्पुनः
মহাত্মা ব্ৰাহ্মণসকলৰ তেজ কেতিয়াও ক্ষুণ্ণ কৰা উচিত নহয়। আৰু পুত্ৰ-পৌত্ৰসহ ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু আৰু হৰ (শিৱ)ক পুনঃপুনঃ সন্মান কৰা উচিত।
Verse 32
नाशयंते न संदेहो यदि रुष्टा द्विजोत्तमाः । नागच्छेद्यद्भवानद्य तदा राज्यमनुत्तमम्
সন্দেহ নাই: যদি শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজ (ব্ৰাহ্মণ)সকল ক্ৰুদ্ধ হয়, তেন্তে ধ্বংস ঘটাব পাৰে। যদি তুমি আজি নাযাও, তেন্তে ৰাজ্য নিশ্চয়েই অনুত্তম—সুৰক্ষিত আৰু শ্ৰেষ্ঠ—হ’ব।
Verse 33
आत्मतपः प्रभावेण अन्यस्मै त्वं महात्मने । दातुकामस्तु संजातो रोषपूर्णेन चक्षुषा
নিজ তপস্যাৰ প্ৰভাৱত তুমি আন এজন মহাত্মালৈ এই দান দিবলৈ ইচ্ছুক হৈ উঠিছা, তথাপি তোমাৰ চকু ক্ৰোধেৰে পূৰ্ণ।
Verse 34
भवानद्य समायातो वरं दातुमिहेच्छसि । अमृतं देहि देवेंद्र पितृभक्तिं तथाचलाम्
আপুনি আজি ইয়ালৈ আহি বৰ দিবলৈ ইচ্ছা কৰিছে। হে দেৱেন্দ্ৰ ইন্দ্ৰ! মোক অমৃত (অমৰত্ব) দিয়া, আৰু পিতৃসকলৰ প্ৰতি অচল ভক্তিও দান কৰা।
Verse 35
एवंविधं वरं देहि यदि तुष्टोसि शत्रुहन् । एवं ददामि पुण्यं ते वरं चामृतसंयुतम्
“যদি তুমি সন্তুষ্ট হোৱা, হে শত্রুহন্তা, তেন্তে এইধৰণৰ বৰ মোক দিয়া।” এইদৰে কোৱা হ’লে তেওঁ ক’লে, “মই তোমাক এই পুণ্যময় বৰ দিছোঁ—অমৃতসম ফলযুক্ত।”
Verse 36
एवमाभाष्य तं विप्रममृतं दत्तवान्स्वयम् । सकुंभं दत्तवांस्तस्मै प्रीयमाणेन चात्मना
এইদৰে সেই ব্ৰাহ্মণক সম্বোধন কৰি তেওঁ নিজেই তাক অমৃত দিলে; আৰু অন্তৰ প্ৰসন্ন হৈ, তাৰ সৈতে কুম্ভটিও দান কৰিলে।
Verse 37
अचला ते भवेद्विप्र भक्तिः पितरि सर्वदा । एवमाभाष्य तं विप्रं विसृज्य च सहस्रदृक्
“হে ব্ৰাহ্মণ, তোমাৰ পিতৃৰ প্ৰতি ভক্তি সদায় অচল হওক।” এইদৰে ক’লে সহস্ৰদৃক্ (ইন্দ্ৰ) সেই ব্ৰাহ্মণক বিদায় দি গ’ল।
Verse 38
प्रसन्नोभूच्च तद्दृष्ट्वा विप्रतेजः सुदुःसहम् । विष्णुशर्मा ततो गत्वा पितरं वाक्यमब्रवीत्
ব্ৰাহ্মণৰ অসহ্য তেজ দেখি তেওঁ প্ৰসন্ন হ’ল। তাৰ পাছত বিষ্ণুশৰ্মা পিতৃৰ ওচৰলৈ গৈ এই বাক্য ক’লে।
Verse 39
तात इंद्रात्समानीतममृतं व्याधिनाशनम् । अनेनापि महाभाग नीरुजो भव सर्वदा
হে তাতা, ইন্দ্ৰৰ পৰা অনা এই অমৃত ব্যাধি নাশ কৰে। এইদ্বাৰা, হে মহাভাগ, তুমি সদায় নীৰোগ হোৱা।
Verse 40
अमृतेन त्वमद्यैव परां तृप्तिमवाप्नुहि । एतद्वाक्यं महच्छ्रुत्वा शिवशर्मा सुतस्य हि
এই অমৃতৰে তুমি আজিয়েই পৰম তৃপ্তি লাভ কৰা। পুত্ৰৰ হিতৰ্থে কোৱা এই মহান বাক্য শুনি শিৱশৰ্মা…
Verse 41
सुतान्सर्वान्समाहूय प्रीयमाणेन चेतसा । पितृभक्ताः सुता यूयं मद्वाक्यपरिपालकाः
সকলো পুত্ৰক মাতি, স্নেহে ভৰা চিত্তে তেওঁ ক’লে: “পুত্ৰসকল, তোমালোক পিতৃভক্ত আৰু মোৰ বাক্য পালনকাৰী।”
Verse 42
वरं वृणुध्वं सुप्रीताः पुत्रका दुर्लभं भुवि । एवमाभाषितं तस्य शुश्रुवुः सर्वसंमताः
তেওঁ ক’লে: “পুত্ৰকসকল, সন্তুষ্ট হৈ এক বৰ বাছি লোৱা—যি পৃথিৱীত দুৰ্লভ।” এইদৰে কোৱা শুনি, সকলোৱে একমত হৈ তেওঁৰ কথা শুনিলে।
Verse 43
ते सर्वे तु समालोच्य पितरं प्रत्यथाब्रुवन् । अस्माकं जीवताम्माता गता या यममंदिरम्
তেতিয়া তেওঁলোকে সকলোৱে পৰামৰ্শ কৰি পিতৃক ক’লে: “আমি জীৱিত থাকোঁতেই আমাৰ মাতা যমৰ মন্দিৰ, যমলোকলৈ গ’ল।”
Verse 44
नीरुजा भवनाद्देवी प्रसादात्तव सुव्रता । भवान्पिता इयं माता जन्मजन्मांतरे पितः
হে দেৱী! তোমাৰ কৃপাতে এই সুব্ৰতা নাৰী গৃহত নীৰোগ হ’ল। তুমি ইয়াৰ পিতা, এইজনী ইয়াৰ মাতা; জন্মে জন্মে তুমিয়েই ইয়াৰ পিতা হৈ আহিছা।
Verse 45
वयं सुता भवेमेति सर्वे पुण्यकृतस्तथा । शिवशर्मोवाच । अद्यैवापि मृता माता भवतां पुत्रवत्सला
“আমি সকলোৱে তেওঁৰ পুত্ৰ হওঁ,” এইদৰে সকলো পুণ্যকৰ্মী ক’লে। শিৱশৰ্মাই ক’লে: “আজিেই তোমালোকৰ মাতা—পুত্ৰস্নেহে ভৰা—মৃত্যুবৰণ কৰিছে।”
Verse 46
जीवमाना सुहृष्टा सा एष्यते नात्र संशयः । एवमुक्ते शुभे वाक्ये ऋषिणा शिवशर्मणा
“তেওঁ জীৱিত; আনন্দিত হৈ উভতি আহিব—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।” ঋষি শিৱশৰ্মাৰ এই শুভ বাক্য কোৱা হ’লত…
Verse 47
तेषां माता समायाता प्रहृष्टा वाक्यमब्रवीत् । एतदर्थं समुत्पन्नं सुवीर्यं तनयं सुतम्
তেওঁলোকৰ মাতা আনন্দিত হৈ আহি এই কথা ক’লে: “এই উদ্দেশ্যৰ বাবেই এই পুত্ৰ—সুবীৰ্য—জন্ম লৈছে, মোৰ সন্তান।”
Verse 48
नराः सत्पुत्रमिच्छंति कुलवंशप्रभावकम् । स्त्रियो लोके महाभागाः सुपुण्याः पुण्यवत्सलाः
নৰে সৎপুত্ৰ কামনা কৰে, যিয়ে কুল আৰু বংশৰ প্ৰভাৱ বৃদ্ধি কৰে। জগতত নাৰীসকল মহাভাগ্যৱতী—অতি পুণ্যৱতী আৰু ধৰ্মপ্ৰেমী।
Verse 49
सुतमिच्छंति सर्वत्र पुण्यांगं पुण्यसाधकम् । कुक्षिं यस्या गतो गर्भः सुपुण्यः परिवर्त्तते
সৰ্বত্ৰ লোকসকলে পুত্ৰ কামনা কৰে—যাৰ দেহ পুণ্যময় আৰু যিয়ে পুণ্য সাধনৰ উপায় হয়। যাৰ কুক্ষিত তেনে গৰ্ভ প্ৰৱেশ কৰে, সেই গৰ্ভাশয় অতি শুভতালৈ ৰূপান্তৰিত হয়।
Verse 50
पुण्यान्पुत्रान्प्रसूयेत सा नारी पुण्यभागिनी । कुलाचारं कुलाधारं पितृमातृप्रतारकम्
যি নাৰী পুণ্যময় পুত্ৰ প্ৰসূৱে, সেয়া পুণ্যৰ ভাগিনী। সেই পুত্ৰসকল কুলাচাৰ ৰক্ষা কৰে, কুলৰ আধাৰ হয়, আৰু পিতৃ-মাতৃৰ ত্ৰাণকৰ্তা হয়।
Verse 51
विना पुण्यैः कथं नारी संप्राप्नोति सुतोत्तमम् । न जाने कीदृशैः पुण्यैरेष भर्ता सुपुण्यभाक्
পুণ্য নথাকিলে নাৰী কেনেকৈ উত্তম পুত্ৰ লাভ কৰিব? মই নাজানো, কিদৰে পুণ্যৰ ফলত মোৰ এই স্বামী ইমান সুপুণ্যভাক্ হ’ল।
Verse 52
संजातो धर्मवीर्योपि धर्मात्मा धर्मवत्सलः । यस्य वीर्यान्मया प्राप्ता यूयं पुत्रास्ततोधिकाः
তেওঁ ধৰ্মবীৰ্যযুক্ত হৈ জন্মিলে—ধৰ্মাত্মা আৰু ধৰ্মপ্ৰেমী। তেওঁৰ বীৰ্যৰ ফলত মই তোমালোকক পুত্ৰৰূপে লাভ কৰিলোঁ, আৰু তোমালোক তাতো অধিক মহান।
Verse 53
एवं पुण्यप्रभावोयं भवंतः पुण्यवत्सलाः । मम पुत्रास्तु संजाताः पितृभक्तिपरायणाः
এইদৰে পুণ্যৰ প্ৰভাৱ। আপোনালোক সকলোৱে ধৰ্ম-প্ৰীতি কৰা; আৰু মোৰ পুত্ৰসকল পিতৃভক্তিত পৰায়ণ, পিতাৰ প্ৰণাম-সেৱাত সম্পূৰ্ণ নিবেদিত হৈ জন্মিছে।
Verse 54
अहो लोकेषु पुण्यैश्च सुपुत्रः परिलभ्यते । एकैकशोधिकाः पंच मया प्राप्ता महाशयाः
আহা! এই লোকত পুণ্য-ধৰ্মৰ বলত সুপুত্ৰ লাভ হয়। মই পাঁচজন মহাশয় লাভ কৰিছোঁ—প্ৰত্যেকে নিজে নিজে শোধনকাৰী।
Verse 55
यज्वानः पुण्यशीलाश्च तपस्तेजः पराक्रमाः । एवं संवर्धितास्ते तु तया मात्रा पुनः पुनः
তেওঁলোক যজ্ঞকাৰী, পুণ্যশীল, তপস্যাজনিত তেজে দীপ্ত আৰু বীৰ পৰাক্ৰমী আছিল। সেইদৰে সেই মাতৃয়ে পুনঃ পুনঃ তেওঁলোকক পোষণ কৰি বঢ়াই তুলিছিল।
Verse 56
हर्षेण महताविष्टाः प्रणेमुर्मातरं सुताः । पुत्रा ऊचुः । सुपुण्यैः प्राप्यते माता सन्माता सुपिता किल
মহা হর্ষে আপ্লুত হৈ পুত্ৰসকলে মাতৃক প্ৰণাম কৰিলে। পুত্ৰসকলে ক’লে: “অতি মহান পুণ্যৰ দ্বাৰাই মাতৃ লাভ হয়; নিশ্চয়েই সৎকৰ্মৰ ফলতহে সৎমাতা আৰু সৎপিতা প্ৰাপ্ত হয়।”
Verse 57
भवती पुण्यकृन्माता नो भाग्यैस्तु प्रवर्तिता । यस्या गर्भोदरं प्राप्य सुपुण्यैश्च प्रवर्द्धिताः
আপুনি পুণ্যকৰ্মী মাতৃ; কেৱল ভাগ্যৰ দ্বাৰা চালিত নহয়। যাৰ গৰ্ভোদৰত প্ৰৱেশ কৰি আমি অতি পুণ্যৰ দ্বাৰা পোষিত হৈ বিকশিত হৈছোঁ।
Verse 58
जन्मजन्मनि त्वं माता पिता चैव भविष्यथः । पितोवाच । शृणुध्वं मामकाः पुत्राः सुवरं पुण्यदायकम्
জন্মে জন্মে তুমি নিশ্চয়েই মাতা আৰু পিতা হৈ উঠিবা। পিতাই ক’লে: হে মোৰ পুত্ৰসকল, পুণ্য দান কৰা মোৰ এই উত্তম বাক্য শুনা।
Verse 59
मयि तुष्टे सुता भोगा ननु भुंजंतु चाक्षयान् । पुत्रा ऊचुः । यदि तात प्रसन्नोसि वरं दातुमिहेच्छसि
মই সন্তুষ্ট হ’লে মোৰ পুত্ৰসকলে নিশ্চয়েই অক্ষয় ভোগ উপভোগ কৰক। পুত্ৰসকলে ক’লে: হে তাত, যদি আপুনি প্ৰসন্ন আৰু ইয়াত বৰ দান কৰিব খোজে…
Verse 60
अस्मान्प्रेषय गोलोकं वैष्णवं दाहवर्जितम् । पितोवाच । गच्छध्वं वैष्णवं लोकं यूयं विगतकल्मषाः
আমাক গোলোকলৈ পঠিয়াওক—বৈষ্ণৱ ধাম, য’ত দুখ নাই। পিতাই ক’লে: তোমালোক বৈষ্ণৱ লোকলৈ যোৱা; এতিয়া তোমালোক পাপমুক্ত।
Verse 61
मत्प्रसादात्तपोभिश्च पितृभक्त्यानया स्वया । एवमुक्ते तु तेनापि सुवाक्ये ऋषिणा ततः
মোৰ কৃপাৰে, তোমালোকৰ তপস্যাৰে, আৰু এই তোমালোকৰ পিতৃভক্তিৰ দ্বাৰাই—এইদৰে কোৱা হ’লত, সেই ঋষিয়েও পুনৰ উত্তম বাক্য ক’লে।
Verse 62
शंखचक्रगदापाणिर्गरुडारूढ आगतः । सपुत्रं शिवशर्माणमित्युवाच पुनः पुनः
শঙ্খ-চক্ৰ-গদা ধাৰণ কৰি প্ৰভু গৰুড়ত আৰূঢ় হৈ আহিল; আৰু শিৱশৰ্মাক পুত্ৰসহ পুনঃ পুনঃ সম্বোধন কৰিলে।
Verse 63
सपुत्रेण त्वयाद्यैव जितो भक्त्यास्मि वै द्विज । पुत्रैः सार्द्धं समागच्छ चतुर्भिः पुण्यकारिभिः
হে দ্বিজ! আজি তুমি পুত্ৰসহ ভক্তিৰ বলত নিশ্চয়েই মোক জয় কৰিলা। চাৰিজন পুণ্যকৰ্মী পুত্ৰসহ ইয়ালৈ আহা।
Verse 64
अनया भार्यया सार्द्धं पुण्यया पतिकाम्यया । शिवशर्मोवाच । अमी गच्छंतु पुत्रा मे वैष्णवं लोकमुत्तमम्
এই পুণ্যৱতী, পতিভক্তা পত্নীৰ সৈতে শিৱশৰ্মাই ক’লে: “মোৰ এই পুত্ৰসকল বিষ্ণুৰ উত্তম বৈষ্ণৱ লোকলৈ গমন কৰক।”
Verse 65
कंचित्कालं तु नेष्यामि भूमौ वै भार्यया सह । अनेनापि सुपुत्रेण अंत्येन सोमशर्मणा
কিছুদিন মই নিশ্চয়েই পৃথিৱীত পত্নীৰ সৈতে বাস কৰিম, আৰু এই সুপুত্ৰ—সৰ্বশেষ সোমশৰ্মাৰ সৈতেো।
Verse 66
एवमुक्ते शुभे वाक्ये ऋषिणा सत्यभाषिणा । तानुवाचाथ देवेशः सुपुत्राञ्छिवशर्मणः
সত্যভাষী ঋষিয়ে এই শুভ বাক্য কোৱাৰ পাছত, দেৱেশে তেতিয়া শিৱশৰ্মাৰ সেই সুপুত্ৰসকলক সম্বোধন কৰিলে।
Verse 67
गच्छंतु मोक्षदं लोकं दाहप्रलयवर्जितम् । एवमुक्ते ततो विप्राश्चत्वारः सत्यचेतसः
“মোক্ষদায়ী সেই লোকলৈ যাওক, যি দাহ আৰু প্ৰলয়ৰ বিপৰ্যয়ৰ পৰা মুক্ত।” এই কথা কোৱা হতেই সত্যচিত্ত চাৰিজন বিপ্ৰ তেতিয়া আগবাঢ়িল।
Verse 68
विष्णुरूपधराः सर्वे बभूवुस्तत्क्षणादपि । इंद्रनीलसमावर्णैः शंखचक्रगदाधराः
সেই ক্ষণতেই তেওঁলোক সকলোৱে বিষ্ণুৰূপ ধাৰণ কৰিলে—ইন্দ্ৰনীল মণিৰ দৰে শ্যামবৰ্ণ—শঙ্খ, চক্ৰ আৰু গদা ধাৰণ কৰি।
Verse 69
सर्वाभरणसौभाग्या विष्णुरूपा महौजसः । हारकंकणशोभाढ्या रत्नमालाभिशोभिताः
সকলো অলংকাৰৰ শুভলক্ষণে বিভূষিত, বিষ্ণুৰূপ আৰু মহাতেজস্বী; হাৰ-কংকণৰ শোভাৰে দীপ্ত, ৰত্নমালাৰে অধিক শোভিত হ’ল।
Verse 70
सूर्यतेजःप्रतीकाशास्तेजोज्वालाभिरावृताः । प्रविष्टा वैष्णवं कायं पश्यतः शिवशर्मणः
সূৰ্যৰ তেজৰ দৰে দীপ্ত, দহি উঠা তেজোজ্বালাৰে আৱৃত; শিৱশৰ্মণৰ চকুৰ আগতেই তেওঁলোকে বৈষ্ণৱ কায়াত প্ৰৱেশ কৰিলে।
Verse 71
दीपं दीपा यथा यांति तद्वल्लीना महामते । गतास्ते वैष्णवं धाम पितृभक्त्या द्विजोत्तमाः
হে মহামতে, যেনেকৈ এটা দীপৰ শিখা আন এটা দীপলৈ যায়, তেনেকৈ সেই দ্বিজোত্তমসকল পিতৃভক্তিৰ বলত বিষ্ণুৰ পৰম ধামলৈ গ’ল।
Verse 72
प्रभावं तु प्रवक्ष्यामि सुसत्यं सोमशर्मणः
এতিয়া মই সোমশৰ্মণৰ প্ৰভাৱময় মহিমা—সুসত্য আৰু আশ্চৰ্য—বৰ্ণনা কৰিম।