Adhyaya 16
Exposition of Sin and Merit (Sumanas Episode: Yama’s Realm and Rebirths)
অধ্যায় ১৬-ত পাপীসকলৰ বাবে পৰকালৰ শাস্তিমূলক ‘নৈতিক ভূগোল’ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। পাপীসকলক জ্বলন্ত কয়লাৰ ওপৰেৰে টানি নিয়া হয়, ১২টা সূৰ্যৰ দৰে তীব্ৰ উত্তাপত দগ্ধ কৰা হয় আৰু যমৰ দূতসকলে প্ৰহাৰ কৰে। অৱশেষত তেওঁলোকে ভয়ংকৰ ধৰ্মৰাজ (যম) আৰু চিত্ৰগুপ্তক দৰ্শন কৰে। এই যন্ত্ৰণা হাজাৰ হাজাৰ যুগ ধৰি চলে আৰু তাৰ পিছত পাপীসকলে কুকুৰ বা পেলনীয়া স্থানৰ কীট হিচাপে পুনৰ্জন্ম গ্ৰহণ কৰে। শেষত মহাদেৱে মৃত্যুৰ সময়ৰ ভয়ংকৰ অভিজ্ঞতাৰ বিষয়ে অধিক নিৰ্দেশনা দিয়ে।
Shlokas
Verse 1
सुमनोवाच । अंगारसंचये मार्गे घृष्यमाणो हि नीयते । दह्यमानः स दुष्टात्मा चेष्टमानः पुनः पुनः
সুমনাই ক’লে: “অঙ্গাৰৰ সঞ্চয় থকা পথত তাক ঘঁহাই টানি লৈ যোৱা হয়। সেই দুষ্টাত্মা দহি যায়, বাৰে বাৰে ছটফটাই থাকে।”
Verse 2
यत्रातपो महातीव्रो द्वादशादित्यतापितः । नीयते तेन मार्गेण संतप्तः सूर्यरश्मिभिः
তাত অতি ভয়ংকৰ তাপ—যেন দ্বাদশ সূৰ্যৰ দাহে দগ্ধ—তাক সেই পথেদি ঠেলি নিয়ে যায়; সূৰ্যৰ ৰশ্মিয়ে দগ্ধ হৈ সন্ত্রস্ত হয়।
Verse 3
पर्वतेष्वेव दुर्गेषु छायाहीनेषु दुर्मतिः । नीयते तेन मार्गेण क्षुधातृष्णाप्रपीडितः
সেই কুমতি লোকক ছায়াহীন দুৰ্গম পৰ্বত-পথেৰে সেই পথেদি টানি নিয়ে যায়; ক্ষুধা আৰু তৃষ্ণাই তাক পীড়িত কৰে।
Verse 4
स दूतैर्हन्यमानस्तु गदाखड्गैः परश्वधैः । कशाभिस्ताड्यमानस्तु निंद्यमानस्तु दूतकैः
দূতসকলে গদা, খড়্গ আৰু পৰশু লৈ তাক আঘাত কৰে; কশাৰে চাবুক মাৰি আৰু দূতসকলেই নিন্দা কৰি তাক যন্ত্ৰণা দিয়ে।
Verse 5
ततः शीतमये मार्गे वायुना सेव्यते पुनः । तेन शीतेन दुःखी स भूत्वा याति न संशयः
তাৰ পাছত শীতময় পথত বায়ুৱে পুনৰ তাক আঘাত কৰে; সেই শীতে দুঃখিত হৈ সি নিঃসন্দেহে কষ্টে আগবাঢ়ে।
Verse 6
आकृष्यमाणो दूतैस्तु नानादुर्गेषु नीयते । एवं पापी स दुष्टात्मा देवब्राह्मणनिंदकः
দূতসকলে টানি লৈ গৈ তাক নানা ভয়ংকৰ দুৰ্গত নেয়; এইদৰে পাপী, দুষ্টাত্মা—দেৱ আৰু ব্ৰাহ্মণ-নিন্দক—আগবাঢ়ে।
Verse 7
सर्वपापसमाचारो नीयते यमकिंकरैः । यमं पश्यति दुष्टात्मा कृष्णांजनचयोपमम्
যাৰ আচৰণ সম্পূৰ্ণ পাপময়, তাক যমৰ কিঙ্কৰসকলে টানি লৈ যায়; সেই দুষ্টাত্মাই যমক ক’লা অঞ্জনৰ ঢিপৰ দৰে ঘোৰ অন্ধকাৰময় ৰূপে দেখে।
Verse 8
तमुग्रं दारुणं भीमं भीमदूतैः समावृतम् । सर्वव्याधिसमाकीर्णं चित्रगुप्तसमन्वितम्
সেই উগ্ৰ, দাৰুণ আৰু ভয়ংকৰ লোক তেওঁ দেখিলে, ভীমদূতসকলে ঘেৰাও কৰি আছিল; সকলো ৰোগেৰে ভৰপূৰ আৰু চিত্ৰগুপ্তৰ সান্নিধ্যযুক্ত।
Verse 9
आरूढं महिषं देवं धर्मराजं द्विजोत्तम । दंष्ट्राकरालमत्युग्रं तस्यास्यं कालसंनिभम्
হে দ্বিজোত্তম! মই মহিষত আৰূঢ় দেৱ ধৰ্মৰাজক দেখিলোঁ; তেওঁৰ দঁত ভয়ংকৰ আৰু অতিশয় উগ্ৰ, আৰু মুখ কাল (মৃত্যু) সদৃশ আছিল।
Verse 10
पीतवासं गदाहस्तं रक्तगंधानुलेपनम् । रक्तमाल्यकृताभूषं गदाहस्तं भयंकरम्
পীতবস্ত্ৰ পৰিধান কৰি, হাতে গদা ধৰি, ৰক্তবৰ্ণ সুগন্ধি অনুলেপনেৰে লেপিত; ৰক্তমালাৰে অলংকৃত—গদাধাৰী তেওঁ ভয়ংকৰ ৰূপে দেখা দিলে।
Verse 11
एवंविधं महाकायं यमं पश्यति दुर्मतिः । तं दृष्ट्वा समनुप्राप्तं सर्वधर्मबहिष्कृतम्
এইদৰে মহাকায় যমক দুৰ্মতি মানুহে দেখে; তেওঁক সন্মুখত উপস্থিত দেখিয়েই বুজে যে সি সকলো ধৰ্মৰ পৰা বহিষ্কৃত।
Verse 12
यमः पश्यति तं दुष्टं पापिष्ठं धर्मकंटकम् । शासयेत्तु महादुःखैः पीडाभिर्दारुमुद्गलैः
যমে সেই দুষ্ট, অতি পাপী, ধৰ্মৰ কণ্টকস্বৰূপ মানুহক দেখি মহাদুঃখ আৰু কঠোৰ যন্ত্ৰণাৰে, গধুৰ কাঠৰ মুগুৰে পীড়া দি শাস্তি দিয়ে।
Verse 13
यावद्युगसहस्रांतं तावत्कालं प्रपच्यते । नानाविधे च नरके पच्यते च पुनः पुनः
হাজাৰ যুগৰ অন্তলৈ যিমান কাল, সিমান সময় তেওঁ যন্ত্ৰণাত তপাই দিয়া হয়; আৰু নানা প্ৰকাৰ নৰকত পুনঃ পুনঃ দগ্ধ-তপাই দিয়া হয়।
Verse 14
नारकीं याति वै योनिं कृमिकोटिषु पापकृत् । अमेध्ये पच्यते नित्यं हाहाभूतो विचेतनः
পাপকৃত ব্যক্তি নিশ্চয় নাৰকীয় যোনিত গতি পায়, কোটি কোটি কৃমিৰ মাজত। অমেধ্যত সদায় তপাই দিয়া হয়—“হা হা” বুলি কঁপি, চেতনাহীন আৰু বিবেকশূন্য।
Verse 15
मरणं च स पापात्मा एवं याति सुनिश्चितम् । एवं पापस्य संयोगं भुंक्ते चैव सु दुर्मतिः
এইদৰে সেই পাপাত্মা নিশ্চিতভাৱে তেনেকৈয়ে মৃত্যুক লাভ কৰে; আৰু এইদৰে অতি কুমতি লোকজন পাপৰ সংযোগৰ ফল ভোগ কৰে।
Verse 16
इति श्रीपद्मपुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायामैंद्रे सुमनोपाख्याने । पापपुण्यविवक्षानाम षोडशोऽध्यायः
ইতি শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ পঞ্চপঞ্চাশৎ-সহস্ৰ সংহিতাত, ঐন্দ্ৰ বিভাগৰ সুমনোপাখ্যানত, “পাপ-পুণ্যৰ বিবৰণ” শীৰ্ষক ষোড়শ অধ্যায় সমাপ্ত।
Verse 17
व्याघ्रो भवति दुष्टात्मा रासभीं याति वै पुनः । मार्जार शूकरीं योनिं सर्पयोनिं तथैव च
দুষ্ট আত্মাৰ মানুহে ব্যাঘ্ৰ (বাঘ) হয়; পুনৰ গাধাৰ গৰ্ভত যায়। মাৰ্জাৰ (বিড়াল), শূকৰি (গাহৰি) আৰু তদ্ৰূপ সৰ্পৰ যোনিতো জন্ম লয়।
Verse 18
नानाभेदासु सर्वासु तिर्यक्षु च पुनः पुनः । पापपक्षिषु संयाति अन्यासु महतीषु च
নানাবিধ ভেদযুক্ত সকলো তিৰ্যক যোনিত সি পুনঃ পুনঃ জন্ম লয়। পাপজনিত জন্মত—পাপী পক্ষীসমূহত আৰু আন বহু ভয়ংকৰ ৰূপতো—সি প্ৰৱেশ কৰে।
Verse 19
चांडाल भिल्लयोनिं च पुलिंदीं याति पापकृत् । एतत्ते सर्वमाख्यातं पापिनां जन्म चैव हि
পাপকৃত ব্যক্তি চাণ্ডালসমূহৰ মাজত, ভিল্ল বংশত, অথবা পুলিন্দী যোনিত জন্ম লয়। এই সকলো তোমাক কোৱা হ’ল—নিশ্চয়েই পাপীসকলৰ ওপৰত পতিত হোৱা জন্মসমূহ।
Verse 20
मरणे शृणु कांत त्वं चेष्टां तेषां सुदारुणाम् । पापपुण्यसमाचारस्तवाग्रे कथितो मया
এতিয়া, প্ৰিয়ে, মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁলোকে ভোগ কৰা অতি ভয়ংকৰ অৱস্থাসমূহ শুনা। পাপ-পুণ্য আচৰণৰ পথ তোমাৰ আগতে মই ইতিমধ্যে কহি দিছোঁ।
Verse 21
अन्यदेवं प्रवक्ष्यामि यदि पृच्छसि मानद
হে মান্যজন, যদি তুমি সোধা, তেন্তে মই আন এজন দেৱতাৰ বিষয়েও ব্যাখ্যা কৰিম।