The Description of the Four Durgā Mantras

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अवतारत्रयं लक्ष्म्याः कथित ते द्विजोत्तम । दुर्गायाश्चाभिधास्यामि सर्वलोकोपकारकान् ॥ १ ॥

সনৎকুমাৰে ক’লে—হে দ্বিজোত্তম! লক্ষ্মীৰ তিন অৱতাৰ মই তোমাক ক’লোঁ। এতিয়া মই সৰ্বলোকৰ উপকাৰকাৰী দুৰ্গাৰো অৱতাৰসমূহ বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 2

प्रणवः श्रीः शिवायुग्मं वाणीवैरोचनीपदम् । वज्राद्यं क्षुधिता सूक्ष्मा मृता स्वाग्नींदुसंयुता ॥ २ ॥

প্ৰণৱ ‘ওঁ’, ‘শ্ৰী’, শিৱ-নামৰ যুগল, বাণী (সৰস্বতী)ৰ পদ আৰু ‘বৈৰোচন’ শব্দ; তাৰ পাছত ‘বজ্ৰ’ আদি পদ, ‘ক্ষুধিতা’, ‘সূক্ষ্মা’, ‘মৃতা’, লগতে ‘স্বাগ্নী’ ‘ইন্দু’—এই সকলো বিধি অনুসাৰে মন্ত্রত সংযোজ্য।

Verse 3

प्रतिष्ठाप्य शिवा फट् च स्वाहांतोऽत्यष्टिवर्णवान् । भैरवोऽस्य मुनिः सम्राट् छन्दो मन्त्रस्य देवता ॥ ३ ॥

মন্ত্র প্ৰতিষ্ঠা কৰি ‘শিৱা’ পদ যোগ কৰিব, তাৰ পাছত ‘ফট্’; শেষত ‘স্বাহা’—ই আশিতকৈ অধিক বৰ্ণযুক্ত মন্ত্র। এই মন্ত্রৰ ঋষি ভৈৰৱ, ছন্দ সম্ৰাট্, আৰু দেবতা বিধিমতে ঘোষিত।

Verse 4

छिन्नमस्ता रमा बीजं स्वाहा शक्तिरुदीरिता । आं खङ्गाय हृदाख्यातमीं खङ्गाय शिरः स्मृतम् ॥ ४ ॥

ছিন্নমস্তাৰ বাবে বীজ ‘ৰমা’ বুলি কোৱা হৈছে আৰু শক্তি ‘স্বাহা’ বুলি ঘোষিত। ‘আঁ খঙ্গায়’ হৃদয়-মন্ত্র ৰূপে উপদিষ্ট, আৰু ‘ঈঁ খঙ্গায়’ শিৰো-মন্ত্র ৰূপে স্মৃত।

Verse 5

ऊं वज्राय शिखा प्रोक्ता ऐं पाशाय तनुच्छदम् । औमंकुशाय नेत्रं स्याद्विसर्गो वसुरक्षयुक् ॥ ५ ॥

‘ঊঁ বজ্ৰায়’ শিখা-ন্যাস বুলি কোৱা হৈছে; ‘ঐঁ পাশায়’ দেহ-আবৰণ (তনুচ্ছদ)। ‘ঔম্ অঙ্কুশায়’ নেত্ৰ-ন্যাসৰ বাবে; আৰু বিসৰ্গ ‘বসু-ৰক্ষা’যুক্ত হৈ ৰক্ষামুদ্ৰা ৰূপে প্ৰয়োগ্য।

Verse 6

मायायुग्मं चास्त्रमंगं मनवः प्रणवादिकाः । स्वाहांताश्चैवमंगानि कृत्वा ध्यायेद्थांबिकाम् ॥ ६ ॥

‘মায়া’ যুগলক অস্ত্ৰ-মন্ত্রৰ অঙ্গ কৰি, প্ৰণৱ ‘ওঁ’ আদি আৰু ‘স্বাহা’ অন্ত মন্ত্রসমূহক বিভিন্ন অঙ্গ-ন্যাস ৰূপে বিধান কৰি—তাৰ পাছত ভক্তিসহ অম্বিকাৰ ধ্যান কৰিব।

Verse 7

भानुमण्डलसंस्थानां प्रविकीर्णालकं शिरः । छिन्नं स्वकं स्फारमुखं स्वरक्तं प्रपिबद्गलत् ॥ ७ ॥

সূৰ্যমণ্ডলৰ দৰে আকৃতিৰ, সিঁচৰিত চুলিৰ, নিজৰ দেহৰ পৰা বিচ্ছিন্ন আৰু মেল খোৱা মুখৰ মূৰটোৱে বৈ অহা নিজৰ তেজ পান কৰি আছিল।

Verse 8

उपरिस्थां रतासक्तरतिमन्मथयोर्निजे । डाकिनीवर्णिनीसख्यौ दृष्ट्वा मोदभराकुलाम् ॥ ८ ॥

ৰতি আৰু কামদেৱৰ ওপৰত অৱস্থিত, ডাকিনী আৰু বৰ্ণিনী নামৰ সখী দুগৰাকীক দেখি তেওঁ আনন্দত আত্মহাৰা হৈ পৰিল।

Verse 9

ध्यात्वैवं प्रजपेल्लक्षचतुष्कं तद्दशांशतः । पालाशैर्विल्वजैर्वापि जुहुयात्कुसुमैः फलैः ॥ ९ ॥

এইদৰে ধ্যান কৰি চাৰি লাখ জপ কৰিব আৰু তাৰ দহ ভাগৰ এভাগ পলাশ বা বেল ফুল আৰু ফলৰ দ্বাৰা হোম কৰিব।

Verse 10

आधारशक्तिमारभ्य परतत्त्वांतपूजिते । पीठे जयाख्या विजया जिता चापि पराजिता ॥ १० ॥

আধাৰ শক্তিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি পৰতত্ত্বলৈকে পূজিত সেই পীঠত জয়া, বিজয়া, জিতা আৰু পৰাজিতা নামৰ শক্তিবিলাক বিৰাজমান।

Verse 11

नित्या विलासिनी षष्ठी दोग्ध्य घोरा च मंगला । दिक्षु मध्ये च संपूज्या नव पीठस्य शक्तयः ॥ ११ ॥

নিত্য, বিলাসিনী, ষষ্ঠী, দোগ্ধ্যা, ঘোৰা আৰু মঙ্গলা - পীঠৰ এই নৱ শক্তিক দিশসমূহত আৰু মাজভাগত পূজা কৰা উচিত।

Verse 12

सर्वबुद्धिप्रदे वर्णनीये सर्वभृगुः सदृक् । सिद्धिप्रदे डाकिनीये तारो वज्रः सभौतिकः ॥ १२ ॥

সৰ্ববুদ্ধি প্ৰদানকাৰী আহ্বানত তেওঁৱেই স্তৱনীয় আৰু বৰ্ণনীয়—সকল ঋষিৰ মাজত ভৃগুৰ দৰে, শুভদৃষ্টিসম্পন্ন। সিদ্ধি প্ৰদানকাৰী আহ্বানত তেওঁৱেই ডাকিনী, তেওঁৱেই তাৰা, তেওঁৱেই বজ্ৰ—দেহধাৰী ভৌতিক জগতত প্ৰত্যক্ষভাৱে কাৰ্যকৰ।

Verse 13

खङ्गीशो रोचनीयेंते भगं धेहि नमोंतकः । तारादिपीठमन्त्रोऽयं वेदरामाक्षरो मतः ॥ १३ ॥

মন্ত্ৰটি এইদৰে—“খঙ্গীশঃ, ৰোচনীয়েঁতে, ভগং ধেহি, নমোঁতকঃ।” ই ‘তারা’ আদি দিয়ে আৰম্ভ হোৱা পীঠ-মন্ত্ৰ, আৰু ইয়াক ‘বেদৰাম’ নামৰ অক্ষৰ-মন্ত্ৰ বুলি ধৰা হয়।

Verse 14

समर्प्यासनमेतेन तत्र संपूजयेच्छिवाम् । त्रिकोणमध्यषट्कोणपद्मभूपुरमध्यतः ॥ १४ ॥

এইদৰে আসন সমৰ্পণ কৰি, তাৰ পিছত বিধিপূৰ্বক শিৱা দেৱীৰ সম্পূৰ্ণ পূজা কৰিব। ভূপুর-আবৰণৰ মাজত, পদ্মত, ষট্কোণত আৰু মধ্য ত্ৰিকোণৰ কেন্দ্ৰত তেওঁক স্থাপন কৰি।

Verse 15

बाह्यावरणमारभ्य पूजयेत्प्रतिलोमतः । भूपुरे बाह्यभागेषु वज्रादीनि प्रपूजयेत् ॥ १५ ॥

বাহ্য আবৰণৰ পৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰতিলোম ক্ৰমে (ভিতৰলৈ আগবাঢ়ি) পূজা কৰিব। আৰু ভূপুরৰ বাহ্য অংশসমূহত বজ্ৰ আদি বিশেষভাৱে পূজা কৰিব।

Verse 16

तदंतः सुरराजादीन्पूजयेद्धरितां पतीन् । भूपुरस्य चतुर्द्वार्षु द्वारपालान्यजेदथ ॥ १६ ॥

তাৰ পিছত তাৰ ভিতৰত ইন্দ্ৰ আদি সুৰৰাজসকলক—দিকপালসকলক—ক্ৰমে পূজা কৰিব। আৰু তাৰ পাছত ভূপুরৰ চাৰিটা দুৱাৰত দ্বাৰপালসকলক যজন কৰিব।

Verse 17

करालविकरालाख्यावतिकालस्तृतीयकः । महाकालश्चतुर्थः स्यादथ पद्मेष्टशक्तयः ॥ १७ ॥

কালৰ তৃতীয় বিভাগ ‘অতিকাল’ বুলি কোৱা হয়, যি ‘কৰাল’ আৰু ‘বিকৰাল’ নামে প্ৰসিদ্ধ। চতুৰ্থটো ‘মহাকাল’ বুলি কোৱা হয়। তাৰ পিছত পদ্মেষ্ঠ (ব্ৰহ্মা)-ৰ শক্তিসমূহ বৰ্ণিত হয়।

Verse 18

एकलिंगा योगिनी च डाकिनी भैरवी तथा । महाभैरवकेंद्राक्षी त्वसितांगी तु सप्तमी ॥ १८ ॥

একলিঙ্গা, যোগিনী, ডাকিনী আৰু ভৈৰৱী; লগতে মহাভৈৰৱ-কেন্দ্ৰাক্ষী আৰু অসিতাঙ্গী—এইসকলেই সপ্তম শ্ৰেণি (গোষ্ঠী) বুলি গণ্য।

Verse 19

संहारिण्यष्टमी चेति षट्कोणेष्वंगमूर्तयः । त्रिकोणगा छिन्नमस्ता पार्श्वयोस्तु सखीद्वयम् ॥ १९ ॥

‘সংহাৰিণী’ আৰু ‘অষ্টমী’—এই দুয়োকে ষট্কোণৰ ছয় কোণত অঙ্গদেৱী ৰূপে স্থাপন কৰিব লাগে। মধ্য ত্ৰিভুজত ছিন্নমস্তা, আৰু দুয়োফালে থাকে সখী-যুগল।

Verse 20

डाकिनीवर्णनीसंज्ञं तारावाग्भ्यां प्रपूजयेत् । एवं पूजादिभिः सिद्धे मन्त्रे मंत्री मनोरथान् ॥ २० ॥

‘ডাকিনী-বৰ্ণনী’ নামে জনা মন্ত্রটো তাৰা আৰু বাক্ (বীজাক্ষৰ) সহ বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব লাগে। এইদৰে পূজাদি অনুশীলনে মন্ত্র সিদ্ধ হ’লে মন্ত্রসাধকে নিজৰ মনোৰথ লাভ কৰে।

Verse 21

प्राप्नुयान्निखिलान्सद्यो दुर्लभांस्तत्प्रसादतः । श्रीपुष्पैर्लभते लक्ष्मीं तत्फैलश्च समीहितम् ॥ २१ ॥

সেই (অনুষ্ঠান)ৰ প্ৰসাদে সাধকে তৎক্ষণাৎ সকলো—দুৰ্লভ বস্তুসকলেও—লাভ কৰে। শ্ৰীপুষ্প অৰ্পণ কৰিলে লক্ষ্মী (সমৃদ্ধি) পোৱা যায় আৰু সেই কৰ্মৰ কাম্য ফলও লাভ হয়।

Verse 22

वाक्सिद्धिं मालतीपुष्पैश्चंपकैर्हवनात्सुखम् । घृताक्तं छागमांसं यो जुहुयात्प्रत्यहं शतम् ॥ २२ ॥

মালতী আৰু চম্পক ফুলেৰে হোম কৰিলে বাক্‌সিদ্ধি লাভ হয়। যি ব্যক্তি ঘৃতলেপিত ছাগমাংসৰ প্ৰতিদিন শত আহুতি দিয়ে, সি সুখ আৰু মঙ্গল লাভ কৰে।

Verse 23

मासमेकं तु वशगास्तस्य स्युः सर्वपार्थिवाः । करवीरसुमैः श्वतैर्लक्षसंख्यैर्जुहोति यः ॥ २३ ॥

যি ব্যক্তি শ্বেত কৰবীৰ ফুলেৰে লক্ষসংখ্যক আহুতি সহ হোম কৰে, এক মাহলৈ সকলো ৰজা তাৰ বশত থাকে।

Verse 24

रोगजालं पराभूय सुखी जीवेच्छतं समाः । रक्तौ स्तत्संख्यया हुत्वा वशयेन्मंत्रिणो नृपान् ॥ २४ ॥

ৰোগৰ সমগ্ৰ জাল পৰাভূত কৰি মানুহে শতবৰ্ষ সুখেৰে জীয়াই থাকক। কোৱা সংখ্যামতে ‘ৰক্ত’ দ্ৰব্যেৰে আহুতি দিলে মন্ত্ৰী আৰু ৰজাসকল বশ হয়।

Verse 25

फलैर्हुत्वामुयाल्लक्ष्मीमुदुंबरपलाशजैः । गोमायुमांसैस्तामेव कवितां पायसांधसा ॥ २५ ॥

উদুম্বৰ আৰু পলাশ আদি গছৰ ফলৰে আহুতি দিলে লক্ষ্মীপ্ৰাপ্তি হয়। গোমায়ু (শিয়াল) মাংসেৰে হোম কৰিলে কবিত্বশক্তি লাভ হয়, আৰু পায়স (দুধত ৰন্ধা অন্ন) আহুতি দিলেও সেই একে কবিতা-প্ৰেৰণা মেলে।

Verse 26

बंधूककुसुमैर्भाग्यं कर्मिकारैः समीहितम् । तिलतंडुलहोमेन वशयेन्निखिलाञ्जनान् ॥ २६ ॥

বন্ধূক ফুলেৰে সাধকে ইচ্ছিত ভাগ্য-সৌভাগ্য লাভ কৰে। আৰু তিল আৰু তণ্ডুল (চাউল) হোমেৰে সকলো লোকক বশ কৰিব পাৰি।

Verse 27

नारीरजोभिराकृष्टैर्मृगमांसैः समीहितम् । स्तंभनं माहिषैर्मांसैः पंकजैः सघृतैरपि ॥ २७ ॥

নাৰীৰ ৰজঃদ্বাৰা আকৃষ্ট হোৱা মৃগমাংস প্ৰয়োগ কৰিলে অভীষ্ট সিদ্ধ হয়। স্তম্ভন-কর্মত মহিষমাংস, আৰু ঘৃতমিশ্ৰিত পদ্মপুষ্পৰ দ্বাৰাও স্তম্ভন সাধ্য বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 28

चिताग्नौ परभृत्पक्षैर्जुर्हुयादरिमृत्यवे । उन्मत्तकाष्ठदीप्तेऽग्नौ तत्फलं वायसच्छदैः ॥ २८ ॥

চিতাৰ অগ্নিত শত্রুমৃত্যুৰ বাবে কোকিলৰ পাখি হোম কৰিব লাগে। উন্মত্তক কাঠে জ্বলা অগ্নিত কাকৰ পাখি আহুতি দিলেও একে ফল হয়।

Verse 29

द्यूते वने नृपद्वारे समरे वैरिसंकटे । विजयं लभते मंत्री ध्यायन्देवीं जपन्मनुम् ॥ २९ ॥

দ্যূতত, বনত, নৃপদ্বাৰত, সমৰত আৰু শত্রুজনিত সংকটত—দেৱীক ধ্যান কৰি আৰু মন্ত্র জপ কৰি সাধকে বিজয় লাভ কৰে।

Verse 30

भुक्त्यै मुक्त्यै सितां ध्यायेदुच्चाटे नीलरोचिषम् । रक्तां वश्ये मृतौ धूम्रां स्तंभने कनकप्रभाम् ॥ ३० ॥

ভোগ আৰু মোক্ষৰ বাবে শ্বেত ৰূপ ধ্যান কৰিব। উচ্চাটনত নীলদীপ্ত ৰূপ, বশ্যকৰণত ৰক্তবৰ্ণ, মৃত্যুবিষয়ত ধূম্ৰবৰ্ণ, আৰু স্তম্ভনত কনকপ্ৰভা ৰূপ ধ্যান কৰিব।

Verse 31

निशि दद्याद्बलिं तस्यै सिद्धये मदिरादिना । गोपनीयः प्रयोगोऽय प्रोच्यते सर्वसिद्धिदः ॥ ३१ ॥

ৰাতি সিদ্ধিৰ বাবে তেখেতক মদিৰা আদি দ্ৰব্যেৰে বলি অৰ্পণ কৰিব লাগে। এই প্ৰয়োগ গোপনীয় বুলি কোৱা হৈছে আৰু সৰ্বসিদ্ধিদায়ক বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে।

Verse 32

भूताहे कृष्णपक्षस्य मध्यरात्रे तमोघने । स्नात्त्वा रक्ताम्बरधरो रक्तमाल्यानुलेपनः ॥ ३२ ॥

কৃষ্ণপক্ষৰ ভূতাহা তিথিত, ঘন অন্ধকাৰময় মধ্যৰাত্ৰিত স্নান কৰি ৰঙা বস্ত্ৰ পৰিধান কৰিব আৰু ৰঙা মালা তথা ৰঙা অনুলেপন কৰিব।

Verse 33

आनीय पूजयेन्नारीं छिन्नमस्तास्वरूपिणीम् । सुन्दरीं यौवनाक्रांतां नरपञ्चकगामिनीम् ॥ ३३ ॥

এনেকুৱা নাৰীক আনি, তাক ছিন্নমস্তাৰ স্বৰূপ বুলি জানি পূজা কৰিব—যি সুন্দৰী, যৌৱনে পৰিপূৰ্ণ, আৰু পাঁচজন পুৰুষৰ দলেৰে সহচৰী।

Verse 34

सुस्मितां मुक्तकबीरीं भूषादानप्रतोषिताम् । विवस्त्रां पूजयित्वैनामयुतं प्रजपेन्मनुम् ॥ ३४ ॥

মৃদু হাঁহিযুক্ত, মুক্তাৰ হাৰধাৰিণী, ভূষণ-দানত সন্তুষ্ট, আৰু বিবস্ত্ৰ—এনেকুৱা তাক পূজা কৰি পাছত মন্ত্র দহ হাজাৰবাৰ জপ কৰিব।

Verse 35

बलिं दत्त्वा निशां नीत्वा संप्रेष्य धनतोषिताम् । भोजयेद्विविधैरन्नैर्ब्राह्यणान्भोजनादिना ॥ ३५ ॥

বলি অৰ্পণ কৰি ৰাতি কটাই, ধন-দানৰে তৃপ্ত কৰি তাক বিদায় দিব; আৰু তাৰ পাছত ব্ৰাহ্মণসকলক নানাবিধ অন্নেৰে আৰু যথোচিত আতিথ্যসহ ভোজন কৰাব।

Verse 36

अनेन विधिना लक्ष्मीं पुत्रान्पौत्रान्धनं यशः । नारीमायुः सुखं धर्ममिष्टं च समवाप्नुयात् ॥ ३६ ॥

এই বিধি অনুসৰণ কৰিলে লক্ষ্মী, পুত্ৰ-পৌত্ৰ, ধন, যশ, পত্নী, দীঘল আয়ু, সুখ, ধৰ্ম আৰু ইষ্ট সকলো লাভ হয়।

Verse 37

तस्यां रात्रौ व्रतं कार्यं विद्याकामेन मंत्रिणा । मनोरथेषु चान्येषु गच्छेत्तां प्रजपन्मनुम् ॥ ३७ ॥

সেই ৰাতি বিদ্যা-কামনাৰ মন্ত্ৰসাধকে ব্ৰত পালন কৰিব লাগে। অন্য অভীষ্টৰ বাবেও নিৰ্দিষ্ট মন্ত্ৰ অনবৰতে জপ কৰি এই ব্ৰত আচৰণ কৰা উচিত।

Verse 38

उषस्युत्थाय शय्यायामुपविष्टो जपेच्छतम् । षण्मासाभ्यन्तरेमन्त्री कवित्वेन जयेत्कविम् ॥ ३८ ॥

উষাকালে উঠি শয্যাত বহি শতবাৰ জপ কৰিব লাগে। ছয় মাহৰ ভিতৰত মন্ত্ৰসাধক কাব্যপ্ৰেৰণা-বলে কবিকো অতিক্ৰম কৰিব।

Verse 39

शिवेन कीलिता चेयं तदुत्कीलनमुच्यते । मायां तारपुटां मंत्री जपेदष्टोत्तरं शतम् ॥ ३९ ॥

এই মন্ত্রক্ৰিয়া শিৱে ‘কীলিত’ (বন্ধ) কৰি থৈছে; ইয়াৰ মুক্তিক ‘উৎকীলন’ বোলা হয়। তাৰ বাবে মন্ত্ৰসাধকে ‘মায়া–তাৰপুটা’ মন্ত্ৰ ১০৮ বাৰ জপ কৰিব।

Verse 40

मन्त्रस्यादौ तथैवांते भवेत्सिद्धिप्रदा तु सा । उदिता छिन्नमस्तेयं कलौ शीघ्रमभीष्टदा ॥ ४० ॥

মন্ত্ৰৰ আৰম্ভণিত আৰু তেনেদৰে শেষত স্থাপন কৰিলে তেওঁ সিদ্ধিদায়িনী হয়। কোৱা হৈছে, এইজনী ছিন্নমস্তা; কলিযুগত তেওঁ শীঘ্ৰে অভীষ্ট ফল দিয়ে।

Verse 41

अवतारांतरं देव्या वच्मि ते मुनिसत्तम । ज्ञानामृतारुणा श्वेताक्रोधिनींदुसमन्विता ॥ ४१ ॥

হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, দেৱীৰ আন এটা অৱতাৰ বিষয়ে মই তোমাক কওঁ—তেওঁ জ্ঞানামৃতৰ অৰুণ আভাৰে ৰঞ্জিত, দীপ্ত শ্বেত, ক্ৰোধহীন আৰু চন্দ্ৰসম শীতল-শান্তিৰে সমন্বিত।

Verse 42

शांतिस्तथाविधा चापि नीचसर्गान्वितास्तथा । वाग्भवं कामराजाख्यं शक्तिबीजाह्वयं तथा ॥ ४२ ॥

সেইদৰে ‘শান্তি’ নামৰ বীজ আৰু সেই প্ৰকাৰৰ আন বীজসমূহ, লগতে নীচ সৰ্গৰ সৈতে সংযুক্ত বীজসমূহো আছে। ‘বাগ্ভৱ’, ‘কামৰাজ’ আৰু ‘শক্তিবীজ’ নামৰ বীজসমূহো কোৱা হৈছে।

Verse 43

त्रिभिर्बीजैः पंचकूटात्मिका त्रिपुरभैरवी । ऋषिः स्याद्दक्षिणामूर्तिश्छन्दः पंक्तिरुदीरिता ॥ ४३ ॥

তিনিটা বীজে ত্ৰিপুৰভৈৰৱী পঞ্চকূটাত্মিকা (পাঁচ কূটৰ মন্ত্র-গঠন) হয়। ঋষি দক্ষিণামূর্তি বুলি কোৱা হৈছে আৰু ছন্দ ‘পঙ্ক্তি’ বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে।

Verse 44

देवता देशिकैरुक्ता देवी त्रिपुरभैरवी । नाभेराचरणं न्यस्य वाग्भवं मन्त्रवित्पुनः ॥ ४४ ॥

দেশিকসকলে কোৱা মতে দেৱতা হৈছে দেৱী ত্ৰিপুৰভৈৰৱী। তাৰ পিছত মন্ত্রবিদে নাভিৰ পৰা চৰণলৈ ন্যাস কৰি, পুনৰায় বাগ্ভৱ (বীজ) বিন্যাস কৰিব।

Verse 45

हृदयान्नाभिपर्यंतं कामबीजं प्रविन्यसेत् । शिरसो हृत्प्रदेशांतं तार्तीयं विन्यसेत्ततः ॥ ४५ ॥

হৃদয়ৰ পৰা নাভিলৈ কামবীজ বিধিপূৰ্বক ন্যাস কৰিব লাগে। তাৰ পিছত শিৰৰ পৰা হৃদয়-প্ৰদেশলৈ তৃতীয় (তাৰ্তীয়) বীজ বিন্যাস কৰিব লাগে।

Verse 46

आद्यं द्वितीयं करयोस्तार्तीयमुभयं न्यसेत् । मूलाधारे हृदि न्यस्य भूयो बीजत्रयं क्रमात् ॥ ४६ ॥

আদ্য আৰু দ্বিতীয় বীজ দুয়োটা হাতত ন্যাস কৰিব, আৰু তৃতীয় বীজ উভয় (হাতত একেলগে) ন্যাস কৰিব। তাৰ পিছত মূলাধাৰ আৰু হৃদয়ত ন্যাস কৰি, ক্ৰমে পুনৰ বীজত্রয় বিন্যাস কৰিব।

Verse 47

नवयोन्यात्मकं न्यासं कुर्याद्बीजैस्त्रिभिः पुनः । बालोदितप्रकारेण मूर्तिन्यासमथाचरेत् ॥ ४७ ॥

তাৰ পিছত তিনিটা বীজ-মন্ত্ৰেৰে পুনৰায় ‘নৱযোনি-স্বভাৱ’ ন্যাস কৰিব। তাৰপিছত পূৰ্বে কোৱা বালোদিত পদ্ধতিত মূর্তি-ন্যাস (দেহত দেৱৰূপ স্থাপন) আচৰণ কৰিব॥

Verse 48

स्वस्वबीजादिकं पूर्वं मूर्ध्नीशानमनोभवम् । न्यसेद्वक्त्रे तत्पुरुषं मकरध्वजमात्मवित् ॥ ४८ ॥

আত্মজ্ঞে প্ৰথমে নিজ নিজ বীজাদি মূৰ্ধ্নিত ন্যাস কৰিব, ঈশানক ‘মনোভৱ’ ৰূপে ধ্যান কৰি। তাৰপিছত মুখত তৎপুৰুষক মকৰধ্বজ-স্বৰূপে স্থাপন কৰিব॥

Verse 49

हृद्यघोरकुमारादिकंदर्प्पं तदनंतरम् । गुह्यदेशे प्रविन्यस्येद्वामदेवादिमन्मथम् ॥ ४९ ॥

তাৰপিছত হৃদয়ত অঘোৰকুমাৰাদি ৰূপ কন্দর্পক ন্যাস কৰিব। তদনন্তৰ গুহ্যদেশত বামদেৱাদি ৰূপ মন্থথক স্থাপন কৰিব॥

Verse 50

सद्योजातं कामदेवं पादयोर्विन्यसेत्ततः । ऊर्द्ध्वंप्राग्दक्षिणोदीच्यपश्चिमेषु मुखेषु तान् ॥ ५० ॥

তাৰপিছত পাদদ্বয়ত সদ্যোজাত আৰু কামদেৱক ন্যাস কৰিব। তাৰপিছত ঊৰ্ধ্ব, পূৰ্ব, দক্ষিণ, উত্তৰ আৰু পশ্চিমাভিমুখ মুখসমূহত তেওঁলোকক স্থাপন কৰিব॥

Verse 51

प्रविन्यसेद्य धापूर्व भृगुर्व्योमाग्निसंस्थितः । सद्यादिपञ्चह्रस्वाद्या बीजमेषां प्रकीर्तितम् ॥ ५१ ॥

‘ধা’ৰ পৰা আৰম্ভ কৰি যথাক্ৰমে বিন্যাস কৰিব। ‘ভৃগু-বৰ্গ’ক ব্যোম আৰু অগ্নিৰ স্থানত ন্যাস কৰিব। ইহঁতৰ বীজ ‘সদ্য’ আদি পাঁচ আৰু হ্ৰস্ব স্বৰাদি অক্ষৰ বুলি প্ৰকীৰ্তিত॥

Verse 52

षड्दीर्घयुक्तेनाद्येन बीजेनांगक्रिया मता । पञ्चबाणांस्ततो न्यस्येन्मन्त्री त्रैलोक्यमोहनान् ॥ ५२ ॥

ষড়্‌দীৰ্ঘস্বৰে যুক্ত আদ্য বীজে অঙ্গ-ক্রিয়া সম্পন্ন হয় বুলি কোৱা হৈছে। তাৰ পাছত মন্ত্রজ্ঞে ত্ৰৈলোক্য-মোহনকাৰী পাঁচ বাণৰ ন্যাস স্থাপন কৰিব।

Verse 53

द्रामाद्यां द्राविणीं मूर्ध्निं द्रामाद्यां क्षोभणी पदे । क्लींवशीकरणीं वक्त्रे गुह्ये ब्लृं बीजपूर्विकाम् ॥ ५३ ॥

‘দ্ৰাম্’ আদ্য দ্ৰাৱিণীক মস্তকত, ‘দ্ৰাম্’ আদ্য ক্ষোভণীক পদযুগলত; মুখত বশীকৰণী ‘ক্লীং’ক, আৰু গুহ্যস্থানত ‘ব্লৃং’ বীজপূৰ্বিকাক ন্যাস কৰিব।

Verse 54

आकर्षणीं हृदि पुनः सर्वांतभृगुसंस्थिताम् । संमोहनीं क्रमादेवं बाणन्यासोऽयमीरितः ॥ ५४ ॥

তাৰ পাছত হৃদয়ত পুনৰায় ‘আকৰ্ষণী’ৰ ন্যাস কৰিব; আৰু সৰ্বান্তত অধিষ্ঠিত ‘সম্মোহনী’ক ‘ভৃগু’ স্থানত ক্ৰমে স্থাপন কৰিব। এইদৰে বাণ-ন্যাস উপদেশিত।

Verse 55

भालभ्रूमध्यवदने घंटिकाकण्ठहृत्सु च । नाभ्यधिष्ठानयोः पञ्च ताराद्याः सुभगादिकाः ॥ ५५ ॥

ললাটত, ভ্ৰূমধ্যত আৰু মুখত; তদ্ৰূপ ঘণ্টিকা, কণ্ঠ আৰু হৃদয়ত; আৰু নাভি আৰু অধিষ্ঠানত—তারা-আদি আৰু সুভগা-আদি পাঁচ শক্তি (কেন্দ্ৰ) আছে।

Verse 56

मस्तकाविधि नाभेश्च मंत्रिणा सुभगा भगा । भगसर्पिण्यथ परा भगमालिन्यनंतरम् ॥ ५६ ॥

মন্ত্রজ্ঞে মস্তক আৰু নাভিত ক্ৰমে ন্যাস কৰিব—সুভগা, ভগা; তাৰ পাছত ভগসৰ্পিণী; তাৰ পিছত পৰা; আৰু অনন্তৰ ভগমালিনী।

Verse 57

अनंगानंगकुसुमा भूयश्चानंगमेखला । अनंगमदना सर्वा मदविभ्रममंथरा ॥ ५७ ॥

সেয়ে পুনৰ অনঙ্গা; তাইৰ পুষ্প ‘অনঙ্গ-কুসুম’; তাইৰ মেখলা ‘অনঙ্গ-মেখলা’; তাইৰ সৰ্বাঙ্গ অনঙ্গৰ মদন-স্বৰূপ, মদময় বিভ্ৰমত মন্দভাৱে দোলায়মান।

Verse 58

प्रधानदेवता वर्णभूषणाद्यैरलंकृताः । अक्षस्रक्पुस्तकाभीतिवरदाढ्यकरांबुजाः ॥ ५८ ॥

প্ৰধান দেৱতাসকল বৰ্ণ আৰু ভূষণ আদিৰে অলংকৃত; আৰু তেওঁলোকৰ পদ্মহস্তত জপমালা, স্ৰক্ (মালা), পুস্তক, অভয়-মুদ্ৰা আৰু বৰদ-মুদ্ৰা সমৃদ্ধ।

Verse 59

वाक्कामब्लूं स्त्रीं सरांते ताराः पंच प्रकीर्तिताः । ततः कुर्याद्भूषणाख्यं न्यासमुक्तदिशा मुने ॥ ५९ ॥

‘বাক্’, ‘কাম’, ‘ব্লূঁ’, ‘স্ত্ৰীঁ’ আৰু ‘সৰা’ত অন্ত হোৱা—এই পাঁচ ‘তারা’ (বীজাক্ষৰ) বুলি কীৰ্তিত। তাৰ পাছত, হে মুনি, নিৰ্দিষ্ট দিশসমূহত ‘ভূষণ’ নামৰ ন্যাস কৰিবা।

Verse 60

एवं न्यस्तशरीरोऽसौ ध्यायेत्त्रिपुरभैरवीम् । सहस्रभानुसंकाशामरुणक्षौमवाससीम् ॥ ६० ॥

এইদৰে দেহত ন্যাস স্থাপন কৰি সি ত্ৰিপুৰভৈৰৱীৰ ধ্যান কৰিব—যি সহস্ৰ সূৰ্যৰ ন্যায় দীপ্তিময়ী আৰু অৰুণ ক্ষৌমবস্ত্ৰধাৰিণী।

Verse 61

शिरोमालामसृग्लिप्तस्तनीं जपवटीं करैः । विद्यामभीतिं च वरं दधतीं त्रीक्षणाननाम् ॥ ६१ ॥

তাইৰ স্তন ৰক্তলিপ্ত, শিৰত মালা শোভিত; হাতে জপমালা আৰু কপালপাত্ৰ ধাৰণ কৰে; সেয়ে বিদ্যা, অভয় আৰু বৰ প্ৰদান কৰে—ত্ৰিনয়না, ঘোৰমুখী দেৱী।

Verse 62

दीक्षां प्राप्य जपेन्मंत्रं तत्त्वलक्षं जितेंद्रियः । पुष्पैर्भानुसहस्राणि जुहुयाद्बह्मवृक्षजैः ॥ ६२ ॥

দীক্ষা লাভ কৰি জিতেন্দ্ৰিয় সাধকে তত্ত্ব-লক্ষণ মন্ত্র জপ কৰিব। তাৰ পাছত ব্ৰহ্মবৃক্ষজাত পুষ্পেৰে, সূৰ্যসহস্ৰ-প্ৰভাৰ দৰে, সহস্ৰ আহুতি অগ্নিত অৰ্পণ কৰিব।

Verse 63

त्रिमध्वक्तैः प्रसूनैर्वा करवीरसमुद्भवैः । पद्मं वसुदलोपेतं नवयोन्यष्टकर्णिकम् ॥ ६३ ॥

নচেৎ ত্ৰিমধুৰ মাধুৰ্যযুক্ত কৰবীৰ-উৎপন্ন পুষ্পেৰে, অষ্টকৰ্ণিক আৰু নব-যোনি-বিভাগচিহ্নিত গৰ্ভকেশৰসহ পদ্ম গঢ়িব।

Verse 64

इच्छादिशक्तिभिर्युक्तं भैरव्याः पीठमर्चयेत् । इच्छा ज्ञाना क्रिया पश्चात्कामिनी कामदायिनी ॥ ६४ ॥

ইচ্ছা আদি শক্তিৰে যুক্ত ভৈৰৱীৰ পীঠ বিধিপূৰ্বক অর্চনা কৰিব। তাৰ পাছত ইচ্ছা, জ্ঞানা, ক্রিয়া আৰু কামিনী—ইষ্টফলদায়িনী—এই শক্তিসকলক পূজা কৰিব।

Verse 65

रतिप्रिया मदानन्दा नवमी स्यान्मनोन्मनी । वरदाभयधारिण्यः संप्रोक्ता नव शक्तयः ॥ ६५ ॥

ৰতিপ্ৰিয়া আৰু মদানন্দা উল্লেখিত; নবমী মনোন্মনী বুলি কোৱা হয়। এইদৰে বৰ আৰু অভয় দানকাৰী নৱ শক্তি ঘোষণা কৰা হৈছে।

Verse 66

वाग्भवं लोहितो रायै श्रीकंठो लोहितोऽनलः । दीर्घवान्यै परा पश्चादपरायौ हसौ युतः ॥ ६६ ॥

‘বাগ্ভৱ’ বীজক ৰা (সমৃদ্ধি)ৰ বাবে লোহিত পদত ন্যাস কৰিব; ‘শ্ৰীকণ্ঠ’ক লোহিত পদত আৰু অনল (অগ্নি)ত স্থাপন কৰিব। দীৰ্ঘ ‘ৱাণী’ৰ বাবে পাছত ‘পৰা’ শক্তি ন্যাস কৰিব; আৰু ‘অপৰা’ত ‘হ’ আৰু ‘স’ অক্ষৰ যুগ্ম কৰিব।

Verse 67

सदाशिवमहाप्रेतङेंतं पद्मासनं नमः । अनेन मनुना दद्यादासनं श्रीगुरुक्रमम् ॥ ६७ ॥

সদাশিৱ আৰু মহাপ্ৰেত-সম্বন্ধীয় পদ্মাসনলৈ প্ৰণাম। এই মন্ত্ৰে শ্ৰীগুৰু-পূজাৰ শুভ ক্ৰম অনুসাৰে বিধিপূৰ্বক আসন অৰ্পণ কৰিব॥৬৭॥

Verse 68

प्राङ्मध्ययोन्यंतराले पूजयेत्कल्पयेत्ततः । पंचभिः प्रणवैर्मूर्तिं तस्यामावाह्य देवताम् ॥ ६८ ॥

পূৰ্ব আৰু মধ্য বিভাগৰ মাজৰ স্থানত পূজা কৰি, তাৰ পিছত বিধি সাজাব। পঞ্চ প্ৰণৱে দেৱতাৰ মূৰ্তি গঢ়ি তাত দেৱতাক আৱাহন কৰিব॥৬৮॥

Verse 69

पूजयेदगमोक्तेन विधानेन समाहितः । तारावाक्छक्तिकमला हसखूफ्रें हसौः स्मृताः ॥ ६९ ॥

সমাহিতচিত্তে আগমোক্ত বিধান অনুসাৰে পূজা কৰিব। মন্ত্ৰ-সঞ্জ্ঞা স্মৃত—তারা, বাক্, শক্তি, কমলা; লগতে ‘হসখূফ্ৰেং’ আৰু ‘হসৌঃ’॥৬৯॥

Verse 70

वामकोणे यजेद्देव्या रतिमिंदुसमप्रभाम् । सृणिपाशधरां सौम्यां मदविभ्रमविह्वलाम् ॥ ७० ॥

বাওঁ কোণত চন্দ্ৰসম প্ৰভাযুক্তা দেৱী ৰতিক পূজা কৰিব—সৌম্যৰূপা, অঙ্কুশ আৰু পাশ ধাৰিণী, আৰু প্ৰেমৰসৰ মদে ললিত বিভ্ৰমত বিহ্বল॥৭০॥

Verse 71

प्रीतिं तक्षिणकोणस्थां तप्तकांचनसन्निभाम् । अङ्कुशं प्रणतं दोभ्यां धारयन्तीं समर्चयेत् ॥ ७१ ॥

দক্ষিণ-পূৰ্ব কোণত অৱস্থিত, তপ্ত সোণসম দীপ্তিমতী প্ৰীতিক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব—যি দুহাতে বিনয়ে অঙ্কুশ ধাৰণ কৰে॥৭১॥

Verse 72

अग्रे मनोभवां रक्तां रक्तपुष्पाद्यलंकृताम् । इक्षुकार्मुकपुष्पेषुधारिणीं सस्मिताननाम् ॥ ७२ ॥

তেওঁৰ আগত মনোভবা বিৰাজমান আছিল—ৰক্তবৰ্ণা, ৰঙা পুষ্প আদিৰে অলংকৃত, ইক্ষুধনু আৰু পুষ্পবাণ ধাৰণ কৰি, সস্মিত মুখমণ্ডলা।

Verse 73

अङ्गान्यभ्यर्चयेत्पश्चाद्यथापूर्वं विधानवित् । दिक्ष्वग्रे च निजैर्मंत्रैः पूजयेद्बाणदेवताः ॥ ७३ ॥

তাৰ পিছত বিধিবিদ সাধকে পূৰ্বোক্ত ক্ৰমে অঙ্গপূজা কৰিব; তাৰপিছত দিশসমূহত আৰু আগফালে, নিজ নিজ মন্ত্ৰে বাণ-দেৱতাসকলক পূজা কৰিব।

Verse 74

हस्ताब्जैर्धृतपुष्पेषुप्रणामामृतसप्रभाः । अष्टयोनिष्वष्टशक्तीः पूजयेत्सुभगादिकाः ॥ ७४ ॥

পদ্মসদৃশ হাতে পুষ্প ধৰি, প্ৰণামামৃতসম দীপ্তি লৈ, অষ্ট যোনিৰূপত সুভগা আদি অষ্ট শক্তিৰ পূজা কৰিব।

Verse 75

मातरो भैरवांकस्था मदविभ्रमविह्वलाः । अष्टपत्रेषु संपूज्या यथावत्कुसुमादिभिः ॥ ७५ ॥

ভৈৰৱৰ অঙ্কত আসীন, দিৱ্য মদ-বিভ্ৰমে বিহ্বল মাতৃকাসকলক অষ্টপত্ৰত পুষ্পাদি দ্বাৰা যথাবিধি সম্পূজা কৰিব লাগে।

Verse 76

लोकपालांस्ततो दिक्षु तेषामस्त्राणि तद्बहिः । पूर्वजन्मकृतैः पुण्यैर्ज्ञात्वैनां परदेवताम् ॥ ७६ ॥

তাৰ পিছত সি দিশসমূহত লোকপালসকলক আৰু তেওঁলোকৰ বাহিৰত তেওঁলোকৰ অস্ত্ৰসমূহ দেখিলে; পূৰ্বজন্মৰ পুণ্যবলে সি এই দেৱীক পৰদেৱতা ৰূপে চিনিলে।

Verse 77

यो भजेदुक्तमार्गेण स भवेत्संपदां पदम् । एवं सिद्धमनुर्मंत्री साधयेदिष्टमात्मनः ॥ ७७ ॥

যি উপদেশিত পথ অনুসৰি ভজন-আৰাধনা কৰে, সেয়াই সমৃদ্ধিৰ আধাৰ হয়। এইদৰে মন্ত্র সিদ্ধ হ’লে মন্ত্রসাধকে নিজৰ ইষ্ট ফল লাভ কৰে।

Verse 78

जुहुयादरुणांभोंजैरदोषैर्मधुराप्लुतैः । लक्षसंख्यं तदर्द्धं वा प्रत्यहं भोजयेद्द्विजान् ॥ ७८ ॥

দোষৰহিত অৰুণ ধান্যকণ মধুৰ ৰসত ভিজাই হোমত আহুতি দিব লাগে। আৰু প্ৰতিদিন দ্বিজসকলক—একলক্ষ বা তাৰ অর্ধেক—সংখ্যাত ভোজন কৰাব লাগে।

Verse 79

वनिता युवती रम्याः प्रीणयेद्देवताधिया । होमांते धनधान्याद्यैस्तोषयेद्गुरुमात्मनः ॥ ७९ ॥

কন্যা, যুবতী আৰু ৰমণীয় নাৰীসকলক দেৱতাভাৱে সন্মান কৰি প্ৰসন্ন কৰিব লাগে। আৰু হোমৰ অন্তত ধন-ধান্য আদি দানেৰে নিজৰ গুৰুক তুষ্ট কৰিব লাগে।

Verse 80

एवं कृते जगद्वश्यो रमाया भवनं भवेत् । रक्तोत्पलैस्त्रिमध्वक्तैररुणैर्वा हयारिजैः ॥ ८० ॥

এইদৰে কৰিলে জগত বশীভূত হয় আৰু ৰমা (শ্ৰীলক্ষ্মী)ৰ ধাম লাভ হয়—ৰক্তোৎপলৰে, ত্ৰিমধু-মিশ্ৰিত অৰ্ঘ্যৰে, অথবা অৰুণ ‘হয়াৰিজ’ দ্ৰব্যৰে।

Verse 81

पुष्पैः पयोन्नैः सघृतैर्होमाद्विश्वं वशं नयेत् । वाक्सिद्धं लभते मन्त्री पलाशकुसुमैर्हुतैः ॥ ८१ ॥

পুষ্প, পয়োন্ন (দুধ-ভাত) আৰু ঘৃতসহ হোম কৰিলে বিশ্ব বশ হয়। পলাশকুসুমৰ আহুতি দিলে মন্ত্রসাধকে বাক্সিদ্ধি—বাণীৰ সিদ্ধি—লাভ কৰে।

Verse 82

कर्पूरागुरुसंयुक्तं गुग्गुलं जुहुयात्सुधीः । ज्ञानं दिव्यमवाप्नोति तेनैव स भवेत्कविः ॥ ८२ ॥

কপূৰ আৰু অগৰু মিশ্ৰিত গুগ্গুলু যি জ্ঞানী ব্যক্তি অগ্নিত আহুতি দিয়ে, সেই কৰ্মতেই সি দিব্য জ্ঞান লাভ কৰে আৰু তাৰ প্ৰভাৱত কবি-দৰ্শী হয়।

Verse 83

क्षीराक्तैरमृताखंडैर्होमः सर्वापमृत्युजित् । दूर्वाभघिरायुषे होमः क्षीराक्ताभिर्दिनत्रयम् ॥ ८३ ॥

দুধে অভিষিক্ত অমৃত-খণ্ডেৰে কৰা হোমে অকালমৃত্যুৰ সকলো ৰূপ জয় কৰে। দীঘল আয়ুৰ বাবে দুধে সিক্ত দূৰ্বা ঘাঁহেৰে তিনিদিন হোম কৰা উচিত।

Verse 84

गिरिकर्णीभवैः पुष्पैर्ब्राह्यणान्वशयेद्धुतैः । कह्लारैः पार्थिवान्पुष्पैस्तद्वधूः कर्णिकारजैः ॥ ८४ ॥

গিৰিকৰ্ণীৰ পৰা জন্মা ফুল অগ্নিত আহুতি দিলে ব্ৰাহ্মণসকল অনুকূল হয়; কহ্লাৰ আদি পাৰ্থিৱ ফুলেৰে ৰজাসকল; আৰু কৰ্ণিকাৰজাত পুষ্পেৰে সেই কাম্য বধূ অনুকূল হয়।

Verse 85

मल्लिकाकुसुमैर्हुत्वा राजपुत्रान्वशं नयेत् । कोरंटकुसुमैर्वैंश्यान्वृषलान्पाटलोद्भवैः ॥ ८५ ॥

মল্লিকা (জুঁই) ফুলেৰে হোম কৰিলে ৰাজপুত্ৰসকল অনুকূল হয়; কোৰন্ট ফুলেৰে বৈশ্যসকল; আৰু পাটলা গছৰ ফুলেৰে বৃষল (শূদ্ৰ) অনুকূল হয়।

Verse 86

अनुलोमां विलोमांतस्थितसाध्याह्वयान्वितम् । मन्त्रमुच्चार्य जुहुयान्मंत्री मधुरलोलितैः ॥ ८६ ॥

অনুলোম আৰু বিলোম—দুয়োটা ক্ৰমৰ শেষত স্থাপিত সাধ্যসকলৰ আহ্বান-সহ মন্ত্র উচ্চাৰণ কৰি, মন্ত্রবিদে মধুৰ আৰু মনোহৰ হৱিষ্যসহ অগ্নিত আহুতি দিব।

Verse 87

सर्षपैर्मधुसंमिश्रैर्वशयेत्पार्थिवान् क्षणात् । अनेनैव विधानेन तत्पत्नीस्तत्सुतानपि ॥ ८७ ॥

মধুৰ সৈতে মিহলি কৰা সৰিষাৰ দানাৰে ক্ষণমাত্ৰতে ৰজাসকলক বশ কৰিব পাৰি; এই একে বিধানেই তেওঁলোকৰ পত্নী আৰু পুত্ৰসকলকো বশ কৰা যায়।

Verse 88

जातिबिल्वभवैः पुष्पैर्मधुरत्रयसंयुतैः । नरनारीनरपतीन्होमेन वशयेत्क्रमात् ॥ ८८ ॥

জাতি আৰু বিল্বফুল ত্ৰিমধুৰ (তিনিটা মধুৰ দ্ৰব্য) সৈতে যুক্ত কৰি হোম কৰিলে ক্ৰমে পুৰুষ, নাৰী আৰু ৰজাসকলো বশ হয়।

Verse 89

मालतीबकुलोद्भूतैः पुष्पैश्चन्दनलोलितैः । जुहुयात्कवितां मन्त्री लभते वत्सरांतरे ॥ ८९ ॥

মালতী আৰু বকুল ফুল চন্দন লেপি মন্ত্ৰজ্ঞ সাধকে হোম কৰিলে, এক বছৰৰ ভিতৰত কাব্য-প্ৰেৰণা (কবিতা) লাভ কৰে।

Verse 90

मधुरत्रघयसंयुक्तैः फलैर्बिल्वसमुद्भवैः । जुहुयाद्वाशयेल्लोकं श्रियं प्राप्नोति वांछिताम् ॥ ९० ॥

ত্ৰিমধুৰ আৰু ঘিঁউসহ বিল্বফল অগ্নিত আহুতি দিয়া বা লোকক ভোজন কৰোৱা; তাতে ইচ্ছিত শ্ৰী—সমৃদ্ধি—লাভ হয়।

Verse 91

साज्यमन्नं प्रजुहुयाद्भवेदन्नसमृद्धिमान् । कस्तूरीकुंकुमोपेतं कर्पूरं जुहुयाद्वशी ॥ ९१ ॥

ঘিঁউ মিহলি কৰা অন্ন অগ্নিত আহুতি দিলে অন্নসমৃদ্ধি হয়। কস্তুৰী আৰু কুঙ্কুমসহ কৰ্পূৰ আহুতি দিলে বশীকৰণ-প্ৰভাৱ লাভ হয়।

Verse 92

कन्दर्पादधिकं सद्यः सौंदर्यमधिगच्छति । लाजान्प्रजुहुयान्मंत्री दधिक्षीरमधुप्लुतान् ॥ ९२ ॥

তৎক্ষণাৎ কামদেৱতকৈও অধিক সৌন্দৰ্য লাভ হয়। মন্ত্ৰজ্ঞ ঋত্বিকে দধি, দুধ আৰু মধুত ভিজোৱা লাজা (ভাজা ধান) অগ্নিত আহুতি দিব।

Verse 93

विजित्य रोगानखिलान्स जीवेच्छरदां शतम् । पादद्वयं मलयजं पादं कुंकुमकेसरम् ॥ ९३ ॥

সকলো ৰোগ জয় কৰি সি শত শৰৎকাল জীয়াই থাকক। (বিধিত) দুটা পাদত মলয়জ (চন্দন) লেপ, আৰু এটা পাদত কেশৰযুক্ত কুঙ্কুম লেপ দিব লাগে।

Verse 94

पादं गोरोचनांतानि त्रीणि पिष्ट्वाहिमांभसा । विदध्यात्तिलकं भाले यान्पश्येद्यैर्विलोक्यते ॥ ९४ ॥

গোৰোচনা-অন্ত তিনিটা দ্ৰব্য অহিংস (শুদ্ধ) পানীত বটি কপালত তিলক দিব। সেই তিলকসহ যাক সি চায়, সিও তাক প্ৰসন্ন দৃষ্টিৰে চায়।

Verse 95

यान्स्पृशेत्स्पृश्यते यैर्वा वश्याः स्युस्तस्य तेऽचिरात् । कर्पूरकपिचोराणि समभागानि कल्पयेत् ॥ ९५ ॥

যাক সি স্পৰ্শ কৰে বা যিয়ে তাক স্পৰ্শ কৰে, সিহঁত অচিৰেই তাৰ বশীভূত হয়। ইয়াৰ বাবে কৰ্পূৰ আৰু ‘কপিচোৰা’ সমান ভাগে সাজু কৰিব লাগে।

Verse 96

चतुर्भुजा जटामांसी तावती रोचना मता । कुंकुमं समभागं स्याद्दिग्भातं चन्दनं मतम् ॥ ९६ ॥

জটামাংসী চাৰ ভাগ, আৰু তেনেকৈয়ে ৰোচনা নিৰ্ধাৰিত। কুঙ্কুম সমান ভাগ হ’ব; আৰু চন্দন ‘দিগ্ভাত’—অৰ্থাৎ বিধিত দেখুওৱা অনুপাত অনুসাৰে ল’ব লাগে।

Verse 97

अगुरुर्नवभागं स्यादितिभागक्रमेण च । हिमाद्भिः कन्यया पिष्टमेतत्सर्वं सुसाधितम् ॥ ९७ ॥

বিধি অনুসাৰে অগৰু নৱ ভাগ হ’ব—এই ভাগক্ৰমে। হিমে শীতল কৰা পানীৰে কন্যাই এই সকলো ভালদৰে পিহিলে প্ৰস্তুতি সুসিদ্ধ হয়।

Verse 98

आदाय तिलकं भाले कुर्य्याद्भूमिपतीन्नरान् । वनितामदगर्वाढ्या मदोन्मत्तान्मतंदजान् ॥ ९८ ॥

কপালত তিলক ধাৰণ কৰিলে মানুহক ভূমিপতি (ৰজা) কৰিব পাৰি; আৰু মদ-গৰ্বে ফুলি উঠা উন্মত্ত নাৰীসকলক, মত্ত হাতীৰ দৰে অহংকাৰত মদমত্ত লোককো বশ কৰিব পাৰি।

Verse 99

सिंहव्याघ्रान्महासर्पान्भूतवेतालराक्षसान् । दर्शनादेव वशयेत्तिलकं धारयन्नरः ॥ ९९ ॥

তিলক ধাৰণ কৰা পুৰুষে কেৱল দৰ্শনমাত্ৰেই সিংহ, ব্যাঘ্ৰ, মহাসৰ্প, আৰু ভূত, বেতাল, ৰাক্ষসকো বশ কৰে।

Verse 100

इत्येषा भैरवी प्रोक्ता ह्यवतारांतरं श्रृणु । वाङ्माया कमला तारो नमोंते भगवत्यथ ॥ १०० ॥

এইদৰে ভৈৰৱী কোৱা হ’ল। এতিয়া আন এটা অৱতাৰ শুনা—হে ভগৱতী! বাঙ্মায়া, কমলা, তাৰা—তোমাক নমস্কাৰ।

Verse 101

श्रीमातंगेश्वरि वदेत्सर्वजनमनोहरि । सर्वादिसुखराज्यंते सर्वादिसुखरंजनी ॥ १०१ ॥

এনেদৰে উচ্চাৰণ কৰিব—“হে শ্ৰী মাতঙ্গেশ্বৰী! সৰ্বজনমनोহৰী! সৰ্বপ্ৰকাৰ সুখদায়িনী, সৰ্বসুখত ৰাজ্য-সমৃদ্ধি দানকাৰিণী, সৰ্বসুখৰঞ্জিনী!”

Verse 102

सर्वराजवशं पश्चात्करिसर्वपदं वदेत् । स्त्रीपुरुषवशं सृष्टिविद्याक्रोधिनिकान्विता ॥ १०२ ॥

তাৰ পিছত সকলো ৰজাক বশীকৰণ কৰা মন্ত্ৰ জপ কৰিব, তাৰপিছত হাতী-সম্পৰ্কীয় সৰ্বকাৰ্যসাধক বিধি উচ্চাৰণ কৰিব। ‘সৃষ্টি-বিদ্যা’ আৰু ‘ক্ৰোধিনিকা’ৰে যুক্ত হলে স্ত্ৰী-পুৰুষ উভয়ক বশ কৰে বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 103

सर्वं दुष्टमृगवशं करिसर्वपदं ततः । सर्वसत्त्ववशंकरिसर्वलोकं ततः परम् ॥ १०३ ॥

সকলো দুষ্ট মৃগৰ বশত পৰে; তাৰ পিছত ‘কৰি-সৰ্বপদ’ (হাতীৰ সৰ্বমাৰ্গ-দমন) আহে। তাৰ ওপৰত সকলো সত্ত্বক বশ কৰা হাতী, আৰু তাৰো ওপৰত সকলো লোকক বশ কৰা (হাতী/মন্ত্ৰ) আছে।

Verse 104

अमुकं मे वशं पश्चादानयानलसुन्दरी । अष्टाशीत्यक्षरो मन्त्रो मुन्याद्या भैरवीगताः ॥ १०४ ॥

“অমুকক মোৰ বশলৈ আন, তাৰ পিছত তাক মোৰ ওচৰলৈ লৈ আহ, হে অনলসুন্দৰী।” এইটো অষ্টআশি অক্ষৰৰ মন্ত্ৰ; মুনি আদি ভৈৰৱী-পরম্পৰাৰে ইয়াক লাভ কৰিছে বুলি কোৱা হয়।

Verse 105

न्यासान्मंत्री तनौ कुर्याद्वक्ष्यमाणान्यथाक्रमम् । शिरोललाटभ्रूमध्ये तालुकण्ठगलोरसि ॥ १०५ ॥

ন্যাস সম্পন্ন কৰাৰ পিছত মন্ত্ৰসাধকে ক্ৰম অনুসাৰে নিজৰ দেহত স্থাপন কৰিব—শিৰত, ললাটত, ভ্ৰূমধ্যত, তালুত, কণ্ঠত, গলাত আৰু উৰত (বক্ষত)—যেনে আগলৈ কোৱা হ’ব।

Verse 106

अनाहते भुजद्वंद्वे जठरे नाभिमण्डले । स्वाधिष्ठाने गुप्तदेशे पादयोर्दक्षवामयोः ॥ १०६ ॥

অনাহত (হৃদয়-কেন্দ্ৰ) ত, দুয়োটা বাহুত, জঠৰত, নাভিমণ্ডলত, স্বাধিষ্ঠানত, গুপ্তদেশত, আৰু সোঁ-বাওঁ দুয়োটা পাদত—এই স্থানসমূহত (ন্যাস) স্থাপন কৰিব লাগে।

Verse 107

मूलाधारे गुदे न्यस्येत्पदान्यष्टादश क्रमात् । गुणैकद्विचतुः षड्भिर्वसुपर्वनवाष्टभिः ॥ १०७ ॥

মূলাধাৰত, গুদ-প্ৰদেশত, ক্ৰমে অষ্টাদশ পদ স্থাপন কৰি ন্যাস কৰিব লাগে। এই বিন্যাস তিন, এক, দুই, চাৰি, ছয় আৰু আঠ, পাঁচ, নৱ, আঠ—এই গোটসমূহ অনুসাৰে॥১০৭॥

Verse 108

नंदपंक्त्यष्टवेदाग्निचन्द्रयुग्मगुणा क्षिभिः । यदुक्लृप्तिरियं प्रोक्ता मंत्रवर्णैर्यथाक्रमम् ॥ १०८ ॥

“নন্দ-পংক্তি”, “আঠ”, “বেদ”, “অগ্নি”, “চন্দ্ৰ-যুগ্ম” আৰু “গুণ” — এই সংখ্যাসূচক সংকেতসমূহে মন্ত্রবৰ্ণৰ যথাক্ৰমে এই ‘যদু-বিন্যাস’ বৰ্ণিত হৈছে॥১০৮॥

Verse 109

रत्याद्या मृलहृदयभ्रुमध्येषु विचक्षणः । वाक्शक्तिलक्ष्मीबीजाद्या मातंग्यंताः प्रविन्यसेत् ॥ १०९ ॥

বিচক্ষণ সাধকে মূল, হৃদয় আৰু ভ্ৰূমধ্যত ‘ৰত্যাদি’ মন্ত্রসমূহ বিধিপূৰ্বক ন্যাস কৰিব; আৰু বাক্-শক্তি আৰু লক্ষ্মীৰ বীজৰ পৰা আৰম্ভ কৰি মাতঙ্গীলৈকে মন্ত্রসমূহো স্থাপন কৰিব॥১০৯॥

Verse 110

शिरोवदनहृद्गुह्यपादेषु विधिना न्यसेत् । हृल्लेखां गगनां रक्तां भूयो मन्त्री करालिकाम् ॥ ११० ॥

বিধি অনুসাৰে শিৰ, মুখ, হৃদয়, গুহ্যস্থান আৰু পদত ন্যাস কৰিব। তাৰপিছত মন্ত্রসাধকে পুনৰ হৃল্লেখা—‘গ’ (গগনা), ৰক্তবৰ্ণ—আৰু তদনন্তৰ ‘কৰালিকা’ও স্থাপন কৰিব॥১১০॥

Verse 111

महोच्छुष्मां स्वनामादिवर्णबीजपुरः सराः । मातंग्यंताः षडंगानि ततः कुर्वीत साधकः ॥ १११ ॥

তাৰপিছত সাধকে মহোচ্ছুষ্মা-মন্ত্রৰ পৰা আৰম্ভ কৰি, নিজৰ নামৰ আদ্যবৰ্ণৰ পৰা গঠিত বীজসমূহক যথাযথ স্বৰসহ আগত ৰাখি, মাতঙ্গীলৈকে ষড়ঙ্গ (ছয় অঙ্গ) ন্যাস সম্পন্ন কৰিব॥১১১॥

Verse 112

वर्णैश्चतुर्विंशतिभिर्हृत्त्रयोदशभिः शिरः । शिखाष्टादशभिः प्रोक्ता वर्म तावद्भिरक्षरैः ॥ ११२ ॥

চৌব্বিশ আখৰে অঙ্গসমূহৰ বাবে বর্ম (ৰক্ষা) নিৰ্দিষ্ট; হৃদয়ৰ বাবে তেৰ; শিৰৰ বাবেও তেৰ; আৰু শিখাৰ বাবে আঠাৰ—ইমান আখৰেই ৰক্ষাকৱচ সম্পূৰ্ণ হয়।

Verse 113

स्यात्त्रयोदशभिर्नेत्रं द्वाभ्यामस्त्रं प्रकीर्तितम् । बाणन्यासं ततः कुर्याद्भैरवीप्रोक्तवर्त्मना ॥ ११३ ॥

নেত্ৰ-ৰক্ষা তেৰ আখৰৰ বুলি কোৱা হৈছে, আৰু অস্ত্ৰ-মন্ত্ৰ দুটা আখৰৰ বুলি ঘোষিত। তাৰ পিছত ভৈৰবী কোৱা পদ্ধতি অনুসাৰে বাণ-ন্যাস কৰিব লাগে।

Verse 114

मातंगीपदयोश्चान्यं मन्मथान्वदनांशयोः । पार्स्वकट्योर्नाभिदेशे कटिपार्श्वांशके पुनः ॥ ११४ ॥

মাতঙ্গীৰ পদযুগলত আন এটা (মন্ত্ৰ/চিহ্ন) ন্যস কৰিব; মন্মথৰ মুখাংশত (আন এটা); পাৰ্শ্ব আৰু কটিত; নাভি-দেশত; আৰু পুনৰ কটিৰ পাৰ্শ্বাংশত স্থাপন কৰিব।

Verse 115

बीजत्रयादिकान्मंत्री मन्मथं मकरध्वजम् । मदनं पुष्पधन्वानं पंचमं कुसुमायुधम् ॥ ११५ ॥

তিনিটা বীজাক্ষৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি মন্ত্ৰবিদ মন্মথক—মকৰধ্বজ, মদন, পুষ্পধন্বা আৰু পঞ্চম কুসুমায়ুধ—এই নামৰে আহ্বান কৰে।

Verse 116

षष्ठं कन्दर्पनामानं मनोभवरतिप्रियौ । मातंग्यंतास्ततो न्यस्येत्स्थानेष्वेतेषु मंत्रवित् ॥ ११६ ॥

তাৰ পিছত মন্ত্ৰবিদ ষষ্ঠ ‘কন্দৰ্প’ নাম, লগতে ‘মনোভৱ’, ‘ৰতি-প্ৰিয়’ আৰু ‘মাতঙ্গী’ত শেষ হোৱা নামসমূহ—এই স্থানসমূহত ন্যস কৰিব।

Verse 117

कुसुमा मेखला चैव मदना मदना तुरा । मदनवेगा सम्भवा च भुवनपालेंदुरेखिका ॥ ११७ ॥

কুসুমা, মেখলা, মদনা, মদনাতুৰা, মদনবেগা, সম্ভবা আৰু ভুৱনপালেন্দুৰেখিকা—এই নামসমূহো (সেই গণনাত) কোৱা হৈছে।

Verse 118

अनंगपदपूर्वाश्च मातंग्यंताः समीरिताः । विन्यस्तव्यास्ततो मूलेऽधिष्ठाने मणिपूरके ॥ ११८ ॥

‘অনঙ্গ’ পদৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ‘মাতঙ্গী’লৈকে অক্ষৰসমূহ কোৱা হৈছে। তাৰ পাছত সিহঁতক মূল, স্বাধিষ্ঠান আৰু মণিপূৰকত ন্যাস কৰি স্থাপন কৰিব লাগে।

Verse 119

हृत्कंठास्ये भ्रुवोर्मध्ये मस्तके चापि मत्रिणा । आद्ये लक्ष्मीसरस्वत्यौ रतिः प्रीतिश्च कृत्तिका ॥ ११९ ॥

মন্ত্ৰজ্ঞে হৃদয়, কণ্ঠ, মুখ, ভ্ৰূমধ্য আৰু মস্তকত (দিব্য শক্তিৰ) ন্যাস কৰিব। প্ৰথম ন্যাসত লক্ষ্মী-সৰস্বতী; তাৰ পাছত ৰতি, প্ৰীতি আৰু কৃত্তিকা স্থাপন হ’ব।

Verse 120

शांतिः पुष्टिः पुनस्तुष्टिमार्तगंपदशेखरा । मूलमन्त्रं पृथङ्न्यस्येन्निजमूर्द्धनि मन्त्रवित् ॥ १२० ॥

শান্তি, পুষ্টি আৰু পুনৰ তুষ্টি—পৰম পদৰ শিখৰে শোভিত—ইহঁতক আহ্বান কৰি মন্ত্ৰবিদে মূলমন্ত্ৰ পৃথককৈ নিজৰ মস্তকত ন্যাস কৰিব।

Verse 121

आधारदेशेऽधिष्ठाने नाभौ पश्चादनाहते । कंठदेशे भ्रवोर्मध्ये बिंदौ भूयः कला पदोः ॥ १२१ ॥

আধাৰদেশত, অধিষ্ঠানত, নাভিত; তাৰ পাছত অনাহতত; কণ্ঠদেশত; ভ্ৰূমধ্যত; বিন্দুত; আৰু পুনৰ পাদদ্বয়ৰ কলাত—এই স্থানসমূহত ক্ৰমে (ন্যাস/চেতনা) স্থাপন কৰিব লাগে।

Verse 122

निरोधिकायामर्द्धेंदुनादे नादांतयोः पुनः । उन्नतांसेषु वक्त्रे च ध्रुवमण्डलके शिवे ॥ १२२ ॥

নিৰোধিকা-নাড়ীত, অৰ্ধচন্দ্ৰ-নাদত আৰু নাদৰ দুয়োটা অন্তস্থানত; উত্থিত কাঁধত, মুখত আৰু শুভ ধ্ৰুৱ-মণ্ডলত—সেই ঠাইতে চিত্ত স্থিৰ কৰা।

Verse 123

मातंग्यंताः प्रविन्यस्ये द्वामां ज्येष्ठमतः परम् । रौद्रीं प्रशांतां श्रद्धाख्यां पुनर्माहेश्वरीमथ ॥ १२३ ॥

মাতঙ্গীলৈকে ক্ৰমে ন্যাস কৰি, তাৰপিছত দ্বামা স্থাপন কৰা; তাৰপিছত জ্যেষ্ঠা, তাৰপিছত ৰৌদ্ৰী, তাৰপিছত প্ৰশান্তা, ‘শ্ৰদ্ধা’ নামধাৰী, আৰু পুনৰ মাহেশ্বৰী স্থাপন কৰা।

Verse 124

क्रियाशक्तिं सुलक्ष्मीं च सृष्टिं संज्ञां च मोहिनीम् । प्रमथाश्वासिनीं विद्युल्लतां चिच्छक्तिमप्यथ ॥ १२४ ॥

তাৰপিছত ক্ৰিয়াশক্তি, সুলক্ষ্মী, সৃষ্টি, সংজ্ঞা, মোহিনী, প্ৰমথাশ্বাসিনী, বিদ্যুল্লতা আৰু চিচ্ছক্তি—এইসকলৰো উল্লেখ কৰা হয়।

Verse 125

ततश्च सुन्दरीं निंदां नन्दबुद्धिमिमाः क्रमात् । शिरोभालहृदाधारेष्वेता बीजत्रयाधिकाः ॥ १२५ ॥

তাৰপিছত সুন্দৰী, নিন্দা আৰু নন্দবুদ্ধি—ইহঁতক ক্ৰমে শিৰ, ভাল (কপাল) আৰু হৃদয়-আধাৰত ন্যাস কৰা; ইহঁত ত্ৰিবীজে অধিক সংযুক্ত।

Verse 126

मातंग्याद्याः प्रविन्यस्येद्यथावद्देशिकोत्तमः । मातंगीं महदाद्यां तां महालक्ष्मीपदादिकाम् ॥ १२६ ॥

উত্তম দেশিক আচার্যই মাতঙ্গী আদি সকলোকে যথাবিধি ন্যাস কৰিব; আৰু মহৎ-তত্ত্বৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা সেই মাতঙ্গীক মহালক্ষ্মী-পদ আদি স্থানসহ সম্যক প্ৰতিষ্ঠা কৰিব।

Verse 127

सिद्धलक्ष्मीपदाद्यां च मूलमाधारमण्डलम् । न्यसेत्तेनैव कुर्वीत व्यापकं देशिकोत्तमः ॥ १२७ ॥

‘সিদ্ধ-লক্ষ্মী’ পাদাক্ষৰৰে আৰম্ভ কৰি শ্ৰেষ্ঠ দেশিকে মূলাধাৰ-মণ্ডলত ন্যাস স্থাপন কৰিব; সেই একে বিধিৰে তাক ব্যাপক (সৰ্বব্যাপী) কৰিব॥১২৭॥

Verse 128

एवं न्यस्तशरीरोऽसौ चिंतयेन्मंत्रदेवताम् । श्यामां शुकोक्तिं श्रृण्वंतीं न्यस्तैकांघ्रिशिरोरुहाम् ॥ १२८ ॥

এইদৰে দেহত ন্যাস স্থাপন কৰি সি মন্ত্ৰ-দেৱতাৰ ধ্যান কৰিব—শ্যামবৰ্ণা, শুকৰ উক্তি শ্ৰৱণ কৰা, আৰু এক পাদ শিৰোশিখৰত স্থাপিত॥১২৮॥

Verse 129

शशिखण्डधरां वीणां वादयंतीं मधून्मदाम् । रक्तांशुकां च कह्लारमालाशोभितचूलिकाम् ॥ १२९ ॥

সি তেওঁক দৰ্শন কৰে—চন্দ্ৰখণ্ড ধাৰিণী, বীণা বাজোৱা, মধুৰ মধুৰতাত মত্ত; ৰক্তবস্ত্ৰধাৰিণী, আৰু কহ্লাৰ (নীলোৎপল) মালাৰে শোভিত কেশশিখাযুক্তা॥১২৯॥

Verse 130

शंखपत्रां तु मातंगीं चित्रकोद्भासिमस्तकाम् । अयुतं प्रजपेन्मंत्रं तद्दशांशं मधूकजैः ॥ १३० ॥

শঙ্খপত্ৰধাৰিণী, বিচিত্ৰ কান্তিত দীপ্ত মস্তকযুক্তা মাতঙ্গীৰ ধ্যান কৰিব; তাৰপিছত মন্ত্ৰ দশ হাজাৰ বাৰ জপ কৰি, তাৰ দশাংশ মধূকজাত দ্ৰব্যে হোম কৰিব॥১৩০॥

Verse 131

पुष्पैस्त्रिमधुरोपेतैर्जुहुयान्मंत्रसिद्धये । त्रिकोणकर्णिकं पद्ममष्टपत्रं प्रकल्पयेत् ॥ १३१ ॥

মন্ত্ৰসিদ্ধিৰ বাবে ত্ৰিমধুৰসহ পুষ্পেৰে হোম কৰিব; আৰু ত্ৰিকোণ কৰ্ণিকা আৰু অষ্টপত্ৰযুক্ত পদ্ম-যন্ত্ৰ প্ৰস্তুত কৰিব॥১৩১॥

Verse 132

अष्टपत्रावृतं बाह्ये वृतं षोडशभिर्दलैः । चतुरस्रीकृतं बाह्ये कांत्या दृष्टिमनोहरम् ॥ १३२ ॥

বাহিৰে ই অষ্টপত্ৰে আৱৃত; তাৰ পিছত ষোড়শদলে পৰিবেষ্টিত। বাহ্যত চতুৰস্ৰ ৰূপে গঢ়া, আৰু নিজৰ কান্তিয়ে দৃষ্টিমনোহৰ।

Verse 133

एतस्मिन्पूजयेत्पीठे नवशक्तीः क्रमादिमाः । विभूतिपूर्वाः पूर्वोक्ता मातंगीपदपश्चिमाः ॥ १३३ ॥

এই পবিত্ৰ পীঠত এই নৱ শক্তিসকলক ক্ৰমে পূজা কৰিব লাগে—পূৰ্বোক্ত মতে বিভূতিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি, আৰু মাতঙ্গী-পদস্থিত শক্তিত শেষ কৰিব লাগে।

Verse 134

सर्वांते शक्तिकमलासनाय नम इत्यथ । वाक्सत्यलक्ष्मी बीजाद्य उक्तः पीठार्चने मनुः ॥ १३४ ॥

তাৰ পিছত সকলোৰ অন্তত ‘শক্তিকমলাসনায় নমঃ’ যোগ কৰিব লাগে। এইদৰে বাক্, সত্য আৰু লক্ষ্মীৰ বীজৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা পীঠাৰ্চন-মন্ত্ৰ কোৱা হৈছে।

Verse 135

मूलेन मूर्तिं संकल्प्य तस्यामावाह्य देवताम् । अर्चयेद्विधिनानेन वक्ष्यमाणेन मन्त्रवित् ॥ १३५ ॥

মূল-মন্ত্ৰেৰে দেৱতাৰ মূৰ্তি সংकल्प কৰি, তাত দেৱতাক আহ্বান কৰিব লাগে; তাৰ পিছত মন্ত্ৰবিদে আগলৈ কোৱা এই বিধি অনুসাৰে অর্চনা কৰিব লাগে।

Verse 136

रत्याद्यास्त्रिषु कोणेषु पूजयेत्पूर्ववत्सुधीः । हृहृल्लेखाः पंचपूज्या मध्ये दिक्षु च मंत्रिणा ॥ १३६ ॥

সুধী সাধকে পূৰ্ববৎ তিন কোণত ৰতি আদি সকলৰ পূজা কৰিব। ‘হৃ-হৃ’ৰ পাঁচ লেখাক মন্ত্ৰবিদে মধ্যত আৰু দিশসমূহতো পূজা কৰিব।

Verse 137

पाशांकुशाभयाभीष्टधारिण्यो भूतसप्रभाः । अंगानि पूजयेत्पश्चाद्यथापूर्वं विधानवित् ॥ १३७ ॥

তেতিয়া বিধি-জ্ঞ সাধকে পূৰ্বোক্ত ক্ৰম অনুসৰি দিব্য অঙ্গসমূহ পূজা কৰিব—যিসকলে পাশ আৰু অঙ্কুশ ধাৰণ কৰে, অভয় দান কৰে, অভীষ্ট বৰ প্ৰদান কৰে আৰু ভূতসম প্ৰভাৰে দীপ্ত।

Verse 138

बाणानभ्यर्चयेद्दिक्षु पंचमं पुरतो यजेत् । दलमध्येऽथ संपूज्या अनंगकुसुमादिकाः ॥ १३८ ॥

দিশাসমূহত চাৰিটা বাণৰ অভ্যৰ্চনা কৰি, পঞ্চম বাণটো সম্মুখত যজনা কৰিব। তাৰপিছত দলে-মধ্যত অনঙ্গকুসুমা আদি সকলক বিধিপূৰ্বক সম্যক সম্পূজা কৰিব।

Verse 139

पाशांकुशाभयाभीष्टधारिण्योऽरुणविग्रहाः । पत्राग्रेषु पुनः पूज्या लक्ष्म्याद्या वल्लकीकराः ॥ १३९ ॥

পুনৰায় পাতৰ আগভাগত লক্ষ্মী আদি সকলক পূজা কৰিব—যাঁহাদের হাতে বীণা, অৰুণবৰ্ণ দেহ, পাশ-অঙ্কুশধাৰিণী আৰু অভয় তথা অভীষ্ট ফলদায়িনী।

Verse 140

बहिरष्टदलेष्वर्च्या मन्मथाद्या मदोद्धताः । अपरांगा निषंगाद्याः पुष्पास्त्रेषुधनुर्द्धराः ॥ १४० ॥

বাহিৰৰ অষ্টদলত মন্মথ আদি সকলৰ অর্চনা কৰিব—মদত উদ্ধত বাহ্য পৰিচাৰক; পুষ্পাস্ত্ৰ, তূণীৰ/নিষঙ্গ, বাণ আৰু ধনু ধাৰণকাৰী।

Verse 141

पत्रस्था मातरः पूज्या ब्राह्याद्याः प्रोक्तलक्षणाः । तदग्रेष्वर्चयेद्विद्वानसितांगादिभैरवान् ॥ १४१ ॥

পাতত অৱস্থিত ব্ৰাহ্মী আদি মাতৃকাসকলক, পূৰ্বোক্ত লক্ষণ অনুসাৰে, পূজা কৰিব। তেওঁলোকৰ আগত বিদ্বান সাধকে অসিতাঙ্গ আদি ভৈৰৱসকলৰ অর্চনা কৰিব।

Verse 142

पुनः षोडश पत्रेषु पूज्याः षोडश शक्तयः । वामाद्याः कलवीणाभिर्गायंत्यः श्यामविग्रहाः ॥ १४२ ॥

পুনৰায় ষোল পাঁপৰিত বামা আদি ষোল শক্তিৰ পূজা কৰিব লাগে; তেওঁলোক শ্যামবৰ্ণ দেহধাৰী, মধুৰ বীণাৰ নাদত গীত গায়।

Verse 143

चतुरस्रे चतुर्दिक्षु चतस्रः पूजयेत्पुनः । मातंग्याद्यामदोन्मत्ता वीणोल्लसितपाणयः ॥ १४३ ॥

চতুৰস্ৰ মণ্ডলৰ চাৰিও দিশত পুনৰায় চাৰিগৰাকী দেৱীৰ পূজা কৰিব লাগে—মাতঙ্গী আদি—দিব্য আনন্দ-মদত উন্মত্ত, বীণাৰে শোভিত হাতধাৰী।

Verse 144

आग्नेयकोणे विघ्नेशं दुर्गां नैशाचरेः यजेत् । वायव्ये बटुकान् पश्चादीशाने क्षेत्रपं यजेत् ॥ १४४ ॥

আগ্নেয় কোণত বিঘ্নেশৰ, আৰু নিশাচৰ-ভয় নিবারণৰ বাবে দুৰ্গাৰ পূজা কৰিব লাগে। বায়ব্য দিশত বটুকসকলৰ, আৰু ঈশান দিশত ক্ষেত্ৰপ (ক্ষেত্ৰপাল)-ৰ পূজা কৰিব লাগে।

Verse 145

लोकपाला बहिः पूज्या वज्राद्यैरायुधैः सह । मंत्रेऽस्मिन्संधिते मन्त्री साधयेदिष्टमात्मनः ॥ १४५ ॥

লোকপালসকলক বাহিৰত বজ্ৰ আদি আয়ুধসহ পূজা কৰিব লাগে। এই মন্ত্ৰ যথাবিধি সংধিত হ’লে মন্ত্ৰসাধকে নিজৰ ইষ্ট সিদ্ধ কৰিব।

Verse 146

मल्लिकाजातिपुन्नागैर्होमाद्भाग्यालयो भवेत् । फलौर्बिल्यसमुद्भूतैस्तत्पत्रैर्वा हुताद्भवेत् ॥ १४६ ॥

মল্লিকা, জাতি আৰু পুন্নাগ ফুলে হোম কৰিলে সৌভাগ্যৰ আলয় হয়। তদ্ৰূপ বিল্বজাত ফল বা তাৰ পত্র আहुতি দিলেও সেই একে শুভ ফল লাভ হয়।

Verse 147

राजपुत्रस्य राज्याप्तिः पंकजैः श्रियमाप्नुयात् । उत्पलैर्वशयेद्विश्वं क्षारैर्मध्वाश्रितैः स्त्रियम् ॥ १४७ ॥

ৰাজপুত্ৰৰ বাবে পদ্মেৰে কৰা হোমে ৰাজ্যলাভ হয়, আৰু পদ্মেৰে শ্ৰী-সমৃদ্ধি লাভ হয়। নীলউৎপলে বিশ্ব বশ হয় বুলি কোৱা হয়; আৰু মধু-যুক্ত ক্ষাৰদ্ৰব্যে নাৰী আকৃষ্ট হয়।

Verse 148

वंजुलस्य समिद्भोमो वृष्टिं वितनुतेऽचिरात् । क्षीराक्तैरमृताखंडैर्होमान्नाशयति ज्वरम् ॥ १४८ ॥

বঞ্জুল গছৰ সমিধেৰে কৰা হোমে অচিৰেই বৰষুণ ঘটায়। আৰু দুধে মাখোৱা অমৃতা (গুড়ূচী) খণ্ড অগ্নিত আহুতি দিলে সেই হোমে জ্বৰ নাশ কৰে।

Verse 149

दूर्वाभिरायुराप्नोति तन्दुलैर्धनवान्भवेत् । कदंबैर्वश्यमाप्नोति सर्वं त्रिमधुरप्लुतम् ॥ १४९ ॥

দূৰ্বা আহুতি দিলে আয়ু লাভ হয়, চাউলৰ দানা আহুতি দিলে ধন বৃদ্ধি হয়। কদম্ব ফুলে বশীকৰণ-শক্তি লাভ হয়—কিন্তু সকলো ত্ৰিমধুৰ (মধু, ঘৃত আৰু শর্কৰা)ৰে সিক্ত কৰি নিবেদন কৰিব লাগে।

Verse 150

नंद्यावर्तभवैः पुष्पैर्होमो वाक्सिद्धिदायकः । निंबप्रसूनैर्जुहुयादीप्सितश्रीसमृद्धये ॥ १५० ॥

নন্দ্যাবর্ত ফুলেৰে কৰা হোমে বাক্-সিদ্ধি দিয়ে। ইচ্ছিত শ্ৰী-সমৃদ্ধিৰ বাবে নিম ফুল অগ্নিত আহুতি দিব লাগে।

Verse 151

पलाशकुसुमैर्होमात्तेजस्वी जायते नरः । चन्दनागुरुकस्तूरी चन्द्रकुंकुमरोचनाः ॥ १५१ ॥

পলাশ ফুলেৰে হোম কৰিলে মানুহ তেজস্বী আৰু ওজস্বী হয়। তদ্ৰূপ চন্দন, আগৰু, কস্তুৰী, চন্দ্ৰ-দ্ৰব্য, কুঙ্কুম আৰু গোৰোচনা আদি হব্যদ্ৰব্যো প্ৰশংসিত।

Verse 152

वश्याय च प्रियत्वाय हुताश्च तिलकीकृताः । निर्गुंडीमूलहोमेन निगडान्मुच्यते नरः ॥ १५२ ॥

বশীকৰণ আৰু প্ৰিয়তা লাভৰ বাবে অগ্নিত আহুতি দি সেই সংস্কৃত দ্ৰব্যৰ তিলক ধাৰণ কৰিব লাগে। নিৰ্গুণ্ডী গছৰ মূলৰে হোম কৰিলে মানুহ বন্ধনৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 153

निंबतैलान्वितैर्लोणैर्होमः शत्रुविनाशनः । हरिद्राचूर्णसंमिश्रैर्लवणैः स्तंभयेज्जगत् ॥ १५३ ॥

নিম তেল-যুক্ত লোণৰে কৰা হোম শত্রুনাশক বুলি কোৱা হৈছে। আৰু হালধিৰ গুঁড়া মিহলি লোণৰে স্তম্ভন—বিৰোধী শক্তিক ৰোধ কৰি থোৱা—সাধিত হয়।

Verse 154

मातंगीसिद्धविद्यैषा प्रोक्ता ते द्विजसत्तम । अवतारांतरं भूयो वर्णयामि निशामय ॥ १५४ ॥

হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ! এই মাতঙ্গী-সিদ্ধ বিদ্যা তোমাক কোৱা হ’ল। এতিয়া পুনৰ আন এটা অৱতাৰৰ বৰ্ণনা কৰোঁ; মন দি শুনা।

Verse 155

दीपकाप्रीतिचन्द्राढ्या द्विधा चेद्रञ्जितापुनः । वतिवह्निप्रियामंत्रो धूमावत्या गजाक्षरः ॥ १५५ ॥

‘দীপক’, ‘প্ৰীতি’ আৰু ‘চন্দ্ৰ’ শব্দে সমৃদ্ধ মন্ত্রৰূপক দুটা ভাগত বিভক্ত কৰি, পুনৰ ‘ৰঞ্জিত’ কৰিলে—বতী আৰু অগ্নিৰ প্ৰিয় মন্ত্র লাভ হয়; ধূমাৱতীৰ সৈতে ‘গজাক্ষৰ’ ফলিত হয়।

Verse 156

पिप्पलादो मुनिश्छंदो निवृद्धूमावतीश्वरी । बीजेन षड्दीर्घजातियुक्तेन परिकल्पयेत् ॥ १५६ ॥

ইয়াত ঋষি পিপ্পলাদ, ছন্দ মুনি-ছন্দ, আৰু অধিষ্ঠাত্রী দেৱী নিবৃদ্ধূমাৱতীশ্বৰী। ছয়টা দীৰ্ঘ স্বৰে যুক্ত বীজাক্ষৰে ইয়াৰ বিন্যাস কৰিব লাগে।

Verse 157

ततो धूमावतीं ध्यायेच्छत्रुनिग्रहकारिणीम् । विवर्णां चंचलां दुष्टां दीर्घां च मलिनांबराम् ॥ १५७ ॥

তাৰ পিছত শত্ৰুনিগ্ৰহকাৰিণী দেৱী ধূমাৱতীৰ ধ্যান কৰিব—তেওঁ বিবৰ্ণ, চঞ্চল, উগ্ৰ, দীঘল দেহধাৰী আৰু মলিন বস্ত্ৰধাৰিণী।

Verse 158

विमुक्तकुंतलां सूक्ष्मां विधवां विरलद्विजाम् । कंकध्वजरथारूढां प्रलंबितपयोधरम् ॥ १५८ ॥

তেওঁৰ কেশ মুক্ত আছিল; তেওঁ সূক্ষ্ম আৰু কৃশ, বিধবা আৰু অল্প দাঁতবিশিষ্ট—বকৰ ধ্বজযুক্ত ৰথত আৰূঢ়, আৰু প্ৰলম্বিত স্তনধাৰিণী।

Verse 159

सूर्यहस्तां निरुक्षांकधृतहस्तांबरान्विताम् । प्रवृद्धलोमां तु भृशं कुटिलाकुटिलेक्षणाम् ॥ १५९ ॥

তেওঁৰ হাত সূৰ্যপ্ৰভাৰ দৰে দীপ্ত; তেওঁ বস্ত্ৰধাৰিণী আৰু হাতে ‘নিরুক্ত’ চিহ্নযুক্ত প্ৰতীক ধাৰণ কৰিছিল। তেওঁ অতিশয় ৰোমশ, আৰু তেওঁৰ দৃষ্টি বেঁকা আৰু অশান্তিকৰ।

Verse 160

क्षुत्पिपासार्दितां नित्यं भयदां कलहप्रियाम् । एवंविधां तु संचिंत्य नमः स्वाहा फडंतकम् ॥ १६० ॥

তেওঁক নিত্য ক্ষুধা-পিপাসাত কাতৰ, ভয়দায়িনী আৰু কলহপ্ৰিয়া বুলি ধ্যান কৰি—এমন ৰূপ সংচিন্ত্য—শেষত ‘নমঃ, স্বাহা, ফড্’ বুলি উচ্চাৰণ কৰিব।

Verse 161

बीजं साध्योपरि न्यस्य तस्मिन्स्थाप्य शवं जपेत् । अवष्टभ्य शवं शत्रुनाम्नाथ प्रजपेन्मनुम् ॥ १६१ ॥

সাধ্যৰ ওপৰত বীজাক্ষৰ ন্যাস কৰি, তাতে শৱ স্থাপন কৰি জপ কৰিব। সেই শৱক দমন কৰি শত্রুৰ নামসহ মন্ত্র পুনঃপুনঃ প্ৰজপ কৰিব।

Verse 162

सोष्णीषकंचुको विद्वान्कृष्णे भूते दिवानिशम् । उपवासी श्मशाने वा विपिने शून्यमंदिरे ॥ १६२ ॥

বিদ্বান ব্যক্তি পাগুৰি আৰু ওপৰ পোছাক পিন্ধি ‘কৃষ্ণা-ভূতা’ অমাৱস্যা তিথিত দিন-ৰাত উপবাস থাকিব—শ্মশানত, বনতে বা শূন্য মন্দিৰত।

Verse 163

मंत्रस्य सिद्ध्यै यतवाग्ध्यायन्देवीं निरंतरम् । सहस्रादूर्द्धूतः शत्रुर्ज्वरेण परिगृह्यते ॥ १६३ ॥

মন্ত্ৰসিদ্ধিৰ বাবে বাক্-সংযমী সাধকে দেৱীৰ নিৰন্তৰ ধ্যান কৰিলে, দূৰলৈ তাড়ি দিয়া শত্রুও জ্বৰে ধৰা পৰে।

Verse 164

पंचगव्येन शांतिः स्याज्ज्वरस्य पयसापि वा । मंत्राद्या क्षरमालिख्य शत्रूनाम ततः परम् ॥ १६४ ॥

জ্বৰৰ শান্তি পঞ্চগব্যে বা গাখীৰোও হ’ব পাৰে। তাৰপিছত মন্ত্ৰৰ আদিত অক্ষয় অক্ষৰ লিখি, পৰৱৰ্তীতে শত্রুসকলৰ প্ৰসঙ্গে প্ৰয়োগ কৰিব।

Verse 165

द्वितीयं मनुवर्णं च शत्रुनामैवमालिखेत् । सर्वं मनुदिक्सहस्रजपाच्छवमृतिर्भवेत् ॥ १६५ ॥

মন্ত্ৰৰ দ্বিতীয় বৰ্ণ লিখি, সেইদৰে শত্রুৰ নামো লিখিব। সম্পূৰ্ণ মন্ত্ৰ দিশে-দিশে সহস্ৰ জপ কৰিলে সেই শত্রুৰ ‘শৱসম মৃত্যু’ (ভয়ংকৰ বিনাশ) হয়।

Verse 166

दग्ध्वा कंकं श्यशानाग्नौ तद्भस्मादाय मन्त्रवित् । विरोधिनाम्नाष्टशतं जप्तमुच्चाटनं रिपोः ॥ १६६ ॥

শ্মশানাগ্নিত বকক দগ্ধ কৰি তাৰ ভস্ম লৈ, মন্ত্ৰবিদে বিরোধীৰ নামসহ আঠশ জপ কৰিব—ইয়াক শত্রু-উচ্চাটনৰ বিধি বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 167

श्मशानभस्मना कृत्वा शवं तस्योपरि न्यसेत् । विरोधिनामसंरुद्धं कृष्णे पक्षे समुच्चरेत् ॥ १६७ ॥

শ্মশানৰ ভস্মেৰে তাক গঢ়ি তাৰ ওপৰত শৱ স্থাপন কৰক। কৃষ্ণপক্ষে শত্রুৰ নামৰে ঘেৰি জপ কৰিলে প্ৰতিপক্ষ বাধাপ্ৰাপ্ত হয়॥ ১৬৭ ॥

Verse 168

महिषीक्षीरधूपं च दद्याच्छत्रुविपत्करम् । एवं संक्षेपतः प्रोक्तं अवतारचतुष्टयम् ॥ १६८ ॥

মহিষীৰ গাখীৰে প্ৰস্তুত ধূপ অৰ্পণ কৰক; ই শত্রুৰ বিপদ ঘটায় বুলি কোৱা হৈছে। এইদৰে সংক্ষেপে অৱতাৰ-চতুষ্টয় কোৱা হ’ল॥ ১৬৮ ॥

Verse 169

दुर्गाया जगदंबायाः किं पुनः प्रष्टुमिच्छसि ॥ १६९ ॥

জগদম্বা দুৰ্গাৰ বিষয়ে পুনৰ কি সুধিবলৈ ইচ্ছা কৰিছা?॥ ১৬৯ ॥

Verse 170

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे दुर्गामन्त्रचतुष्टयवर्णनं नाम सप्ताशीतितमोऽध्यायः ॥ ८७ ॥

এইদৰে শ্ৰীবৃহন্নাৰদীয়পুৰাণৰ পূৰ্বভাগত বৃহদুপাখ্যানৰ তৃতীয় পাদত ‘দুৰ্গামন্ত্ৰ-চতুষ্টয়-বৰ্ণন’ নামৰ সাতাশি তম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল॥ ৮৭ ॥