The Recitation of the Thousand Names of Rādhā and Kṛṣṇa (Yugala-Sahasranāma) and Śaraṇāgati-Dharma

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । किं त्वं नारद जानासि पूर्वजन्मनि यत्त्वया । प्राप्तं भगवतः साक्षाच्छूलिनो युगलात्मकम् ॥ १ ॥

সনৎকুমাৰ ক’লে—হে নাৰদ, তুমি কি তোমাৰ পূৰ্বজন্মৰ সেই কথা জানো, যি তুমি সাক্ষাৎ ভগৱান শূলিন (শিৱ)ৰ যুগল-স্বৰূপৰ পৰা প্ৰত্যক্ষভাৱে লাভ কৰিছিলা? ॥ ১ ॥

Verse 2

कृष्णमंत्ररहस्यं च स्मर विस्मृतिमागतम् । सूत उवाच । इत्युक्तो नारदो विप्राः कुमारेण तु धीमता ॥ २ ॥

আৰু বিস্মৃতিত লীন হোৱা কৃষ্ণমন্ত্ৰৰ ৰহস্যো স্মৰণ কৰা। সূত ক’লে—হে বিপ্ৰসকল, বুদ্ধিমান কুমাৰে এইদৰে কোৱাত নাৰদ… ॥ ২ ॥

Verse 3

ध्याने विवेदाशु चिरं चरितं पूर्वजन्मनः । ततश्चिरं ध्यानपरो नारदो भगवत्प्रियः ॥ ३ ॥

ধ্যানৰ দ্বাৰা তেওঁ শীঘ্ৰেই পূৰ্বজন্মৰ দীঘলীয়া চৰিত্ৰ সম্পূৰ্ণকৈ জানিলে। তাৰপিছত ভগৱানৰ প্ৰিয় নাৰদ দীঘলীয়া সময় ধ্যানত নিমগ্ন থাকিল। ॥ ৩ ॥

Verse 4

ज्ञात्वा सर्वं सुवृत्तांतं सुप्रसन्नाननोऽब्रवीत् । भगवन्सर्ववृत्तांतः पूर्वकल्पसमुद्बवः ॥ ४ ॥

সকলো শুভ বৃত্তান্ত জানি, অতি প্ৰসন্ন মুখে তেওঁ ক’লে—হে ভগৱন, এই সমগ্ৰ বৃত্তান্ত পূৰ্বকল্পৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। ॥ ৪ ॥

Verse 5

मम स्मृतिमनुप्राप्तो विना युगललंभनम् । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य नारदस्य महात्मनः ॥ ५ ॥

মহাত্মা নাৰদৰ সেই বচন শুনামাত্ৰ, কোনো মধ্যৱৰ্তী প্ৰেৰণা নোহোৱাকৈয়ে সেয়া মোৰ স্মৃতিত স্বয়ং উদিত হ’ল; আৰু মই তদনুসাৰে উত্তৰ দিলোঁ।

Verse 6

सनत्कुमारो भगवान् व्याजहार यथातथम् । सनत्कुमार उवाच । श्रृणु विप्र प्रवक्ष्यामि यस्मिञ्जन्मनि शूलिनः ॥ ६ ॥

ভগৱান সনৎকুমাৰে যথাতথ্যভাৱে ক’লে। সনৎকুমাৰ উৱাচ—“হে বিপ্ৰ, শুনা; শূলধাৰী (শিৱ) কোন জন্মত প্ৰাদুৰ্ভূত হৈছিল, মই বৰ্ণনা কৰিম।”

Verse 7

प्राप्तं कृष्णरहस्यं वै सावधानो भवाधुना । अस्मात्सारस्वतात्कल्पात्पूर्वस्मिन्पंचविंशके ॥ ७ ॥

তুমি নিশ্চয় কৃ্ষ্ণ-ৰহস্য লাভ কৰিছা; এতিয়া সাৱধান হোৱা। ই সাৰস্বত কল্পৰ পূৰ্বৱৰ্তী পঞ্চবিংশ (পঁচিশতম) খণ্ড/চক্ৰত নিহিত।

Verse 8

कल्पे त्वं काश्यपो जातो नारदो नाम नामतः । तत्रैकदा त्वं कैलासं प्राप्तः कृष्णस्य योगिनः ॥ ८ ॥

এটা কল্পত তুমি কাশ্যপ ৰূপে জন্মিছিলা, আৰু নামত ‘নাৰদ’ বুলি প্ৰসিদ্ধ হৈছিলা। তেতিয়া এবাৰ তুমি পৰমযোগী শ্ৰীকৃষ্ণৰ কৈলাস-ধামলৈ উপস্থিত হৈছিলা।

Verse 9

संप्रष्टुं परमं तत्वं शिवं कैलासवासिनम् । त्वया पृष्टो महादेवो रहस्यं स्वप्रकाशितम् ॥ ९ ॥

পৰম তত্ত্ব জানিবলৈ ইচ্ছা কৰি তুমি কৈলাসবাসী শিৱক প্ৰশ্ন কৰিছিলা। তোমাৰ প্ৰশ্নত মহাদেৱে নিজৰ স্বপ্ৰকাশ জ্ঞানৰে সেই ৰহস্য প্ৰকাশ কৰিলে।

Verse 10

कथयामास तत्वेन नित्यलीलानुगं हरेः । ततस्तदन्ते तु पुनस्त्वया विज्ञापितो हरः ॥ १० ॥

তেওঁ তত্ত্ব অনুসাৰে শ্ৰীহৰিৰ নিত্য-লীলাৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰিলে; আৰু সেই বৰ্ণনা শেষ হ’লে তুমি পুনৰ হৰ (শিৱ)ক নিবেদন কৰিলা।

Verse 11

नित्यां लीलां हरेर्द्रष्टुं ततः प्राह सदाशिवः । गोपीजनपदस्यांते वल्लभेति पदं ततः ॥ ११ ॥

তাৰ পাছত শ্ৰীহৰিৰ নিত্য-লীলা দৰ্শন কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰি সদাশিৱে ক’লে—“‘গোপীজনপদ’ শব্দৰ শেষত ‘বল্লভ’ পদ যোগ কৰা।”

Verse 12

चरणाच्छरणं पश्चात्प्रपद्ये इति वै मनुः । मंत्रस्यास्य ऋषिः प्रोक्तो सुरभिश्छंद एव च ॥ १२ ॥

‘এটা আশ্ৰয়ৰ পৰা আন এটা আশ্ৰয়লৈ গৈ, তাৰ পাছত মই শৰণাগত হওঁ’—এনেদৰে মনু কয়। এই মন্ত্রৰ ঋষি মনু আৰু ছন্দ সুৰভি বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 13

गायत्री देवता चास्य बल्लवीवल्लभो विभुः । प्रपन्नोऽस्मीति तद्भक्तौ विनियोग उदाहृतः ॥ १३ ॥

ইয়াৰ ছন্দ গায়ত্ৰী; দেবতা সৰ্বব্যাপী প্ৰভু—গোপীসকলৰ বল্লভ। ইয়াৰ বিনিয়োগ: ‘মই শৰণাগত’—তাঁৰ ভক্তিৰ বাবে কোৱা হৈছে।

Verse 14

नास्य सिद्धादिकं विप्र शोधनं न्यासकल्पनम् । केवलं चिंतनं सद्यो नित्यलीलाप्रकाशकम् ॥ १४ ॥

হে বিপ্ৰ, ইয়াত সিদ্ধি আদি কোনো পূৰ্বক্ৰিয়া নাই, শোধন-ক্ৰিয়াও নাই, ন্যাসৰ কল্পনাও নহয়। কেৱল চিন্তনেই তৎক্ষণাৎ নিত্য-লীলা প্ৰকাশ কৰে।

Verse 15

आभ्यंतरस्य धर्मस्य साधनं वच्मि सांप्रतम् ॥ १५ ॥

এতিয়া মই অন্তৰ্ধৰ্ম সাধনৰ উপায় ক’ম।

Verse 16

संगृह्य मन्त्रं गुरुभक्तियुक्तो विचिंत्य सर्वं मनसा तदीहितम् । कृपां तदीयां निजधर्मसंस्थो विभावयन्नात्मनि तोषयेद्गुरुम् ॥ १६ ॥

মন্ত্ৰ গ্ৰহণ কৰি, গুৰু-ভক্তিযুক্ত সাধকে গুৰুৰ অভিপ্ৰায় মনতে সম্পূৰ্ণ চিন্তা কৰক; নিজ ধৰ্মত স্থিৰ হৈ গুৰুৰ কৃপা অন্তৰত ধাৰণ কৰি গুৰুক সন্তুষ্ট কৰক।

Verse 17

सताः शिक्षेत वै धर्मांन्प्रपन्नानां भयापहान् । ऐहिकामुष्मिकीचिंताविधुरान् सिद्धिदायकान् ॥ १७ ॥

সজ্জনৰ পৰা শৰণাগতসকলৰ বাবে ভয়নাশক ধৰ্ম শিকিব লাগে—ইহলোক-পরলোকৰ চিন্তা দূৰ কৰি সিদ্ধি দান কৰে।

Verse 18

स्वेष्टदेवधिया नित्यं तोषयेद्वैष्णवांस्तथा । भर्त्सनादिकमेतेषां न कदाचिद्विचिंतयेत् ॥ १८ ॥

তেওঁলোকক নিজৰ ইষ্টদেৱৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি ভাবি, বৈষ্ণৱসকলক নিত্য সন্তুষ্ট কৰিব; আৰু তেওঁলোকৰ নিন্দা-তিৰস্কাৰ আদি চিন্তা কেতিয়াও নকৰিব।

Verse 19

पूर्वकर्मवशाद्भव्यमैहिकं भोग्यमेव च । आयुष्यकं तथा कृष्णः स्वयमेव करिष्यति ॥ १९ ॥

পূৰ্বকৰ্মৰ বশত এই লোকত যি ঘটিবলগীয়া, যি ভোগ্য, আৰু আয়ুৰ সৈতে সম্পৰ্কিত যি কিছু—সেয়া কৃষ্ণে স্বয়ং সম্পন্ন কৰিব।

Verse 20

श्रीकृष्णं नित्यलीलास्थं चिंतयेत्स्वधियानिशम् । श्रीमदर्चावतारेण कृष्णं परिचरेत्सदा ॥ २० ॥

নিজ বুদ্ধিৰে নিৰন্তৰ নিত্য-লীলাত স্থিত শ্ৰীকৃষ্ণক চিন্তা-ধ্যান কৰিব; আৰু তেওঁৰ শ্ৰীমদ্ অৰ্চা-অৱতাৰ (বিগ্ৰহ) ৰূপে সদায় কৃষ্ণসেৱা কৰিব।

Verse 21

अनन्यचिंतनीयोऽसौ प्रपन्नैः शरणार्थिभिः । स्थेयं च देहगेहादावुदासीनतया बुधैः ॥ २१ ॥

শৰণাগত হৈ আশ্ৰয় বিচৰা লোকসকলে কেৱল তেওঁৰেই অনন্য চিন্তা কৰিব; আৰু জ্ঞানীসকলে দেহ, গৃহ আদি প্ৰতি উদাসীনতাৰে স্থিত থাকিব।

Verse 22

गुरोरवज्ञां साधूनां निंदां भेदं हरे हरौ । वेदनिंदां हरेंर्नामबलात्पापसमीहनम् ॥ २२ ॥

গুৰুৰ অবজ্ঞা, সাধুসকলৰ নিন্দা, হৰিভক্তসকলৰ মাজত ভেদ সৃষ্টি, বেদ-নিন্দা, আৰু হৰিনামৰ বলে পাপ কৰিবলৈ ইচ্ছা—এইবোৰ মহা-অপৰাধ।

Verse 23

अर्थवादं हरे र्नाम्नि पाषंडं नामसंग्रहे । अलसे नास्तिके चैव हरिनामोपदेशनम् ॥ २३ ॥

হৰিনামক অৰ্থবাদ (অতিশয়োক্তি) বুলি ধৰা, নামসাধনা কৰিও পাষণ্ড-বুদ্ধি পোষণ কৰা, আৰু অলস বা নাস্তিকক হৰিনামৰ উপদেশ দিয়া—এইবোৰ নামাপৰাধ, পৰিহাৰ্য।

Verse 24

नामविस्मरणं चापि नाम्न्यनादरमेव च । संत्यजेद् दूरतो वत्स दोषानेतान्सुदारुणान् ॥ २४ ॥

নাম বিস্মৰণ আৰু নামৰ প্ৰতি অনাদৰ—হে বৎস, এই অতি ভয়ংকৰ দোষবোৰ দূৰতে থাকি পৰিত্যাগ কৰা উচিত।

Verse 25

प्रपन्नोऽस्मीति सततं चिंतयेद्धृद्गतं हरिम् । स एव पालनं नित्यं करिष्यति ममेति च ॥ २५ ॥

‘মই শৰণাগত’ বুলি ভাবি হৃদয়ত অধিষ্ঠিত হৰিৰ নিত্য স্মৰণ কৰিব লাগে। আৰু এই দৃঢ় বিশ্বাস ৰাখিব লাগে যে তেঁৱেই সদায় মোৰ ৰক্ষা কৰিব।

Verse 26

तवास्मि राधिकानाथ कर्मणा मनसा गिरा । कृष्णकांतेति चैवास्मि युवामेव गतिर्मम ॥ २६ ॥

হে ৰাধিকানাথ! কৰ্মে, মনে আৰু বাক্যে মই তোমাৰেই। মই ‘কৃষ্ণকান্তা’ও; তোমালোক দুয়োয়ে মোৰ শৰণ আৰু পৰম গতি।

Verse 27

दासाः सखायः पितरः प्रेयस्यश्च हरेरिह । सर्वे नित्या मुनिश्रेष्ठ चिंतनीया महात्मभिः ॥ २७ ॥

হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ! ইয়াত হৰিৰ দাস, সখা, পিতৃতুল্য আৰু প্ৰেয়সীজন—সকলেই নিত্য; সেয়ে মহাত্মা ভক্তসকলে তেওঁলোকক সদা স্মৰণ কৰিব লাগে।

Verse 28

गमनागमने नित्यकरोति वनगोष्टयोः । गोचारणं वयस्यैश्च विनासुरविघातनम् ॥ २८ ॥

তেওঁ নিত্য বন আৰু গোষ্ঠৰ মাজত অহা-যোৱা কৰে; সখাসকলৰ সৈতে গোচাৰণ কৰে আৰু বাধা দিয়া অসুৰসকলক বিনাশ কৰে।

Verse 29

सखायो द्वादशाख्याता हरेः श्रीदामपूर्वकाः । राधिकायाः सुशीलाद्याः सख्यो द्वात्रिंशदीरिताः ॥ २९ ॥

হৰিৰ বাৰজন সখাৰ নাম কোৱা হৈছে, শ্ৰীদাম আদি। আৰু ৰাধিকাৰ বত্রিশজন সখীৰ কথা ঘোষণা কৰা হৈছে, সুশীলা আদি।

Verse 30

आत्मानं चिंतयेद्वत्स तासां मध्ये मनोरमाम् । रूपयौवनसंपन्नां किशोरीं च स्वलंकृताम् ॥ ३० ॥

হে বৎস, তেওঁলোকৰ মাজত নিজকে অতি মনোৰমা, ৰূপ-যৌৱনসম্পন্ন, অলংকাৰৰে সুশোভিতা কিশোৰী ৰূপে ধ্যান কৰা।

Verse 31

नानाशिल्पकलाभिज्ञां कृष्णभोगानुरूपिणीम् । तत्सेवनसुखाह्लादभावेनातिसुनिर्वृताम् ॥ ३१ ॥

তেওঁ নানাবিধ শিল্প-কলা-নিপুণ, শ্ৰীকৃষ্ণৰ ভোগৰ অনুৰূপিণী, আৰু তেওঁৰ সেৱাসুখৰ আনন্দভাবত পৰম তৃপ্ত।

Verse 32

ब्राह्मं मुहूर्तमारभ्य यावदर्धनिशा भवेत् । तावत्परिचरेत्तौ तु यथाकालानुसेवया ॥ ३२ ॥

ব্ৰাহ্মমুহূৰ্তৰ পৰা আৰম্ভ কৰি অৰ্ধৰাত্ৰি পৰ্যন্ত, যথাকাল বিধি অনুসাৰে সেই দুয়োকে সেৱা-পরিচৰ্যা কৰিব লাগে।

Verse 33

सहस्रं च तयोर्न्नाम्नां पठेन्नित्यं समाहितः । एतसाधनमुद्दिष्टं प्रपन्नानां मुनीश्वर ॥ ३३ ॥

হে মুনীশ্বৰ, একাগ্ৰচিত্তে নিত্যে সেই দুয়োৰ সহস্ৰ নাম পাঠ কৰা; শৰণাগতসকলৰ বাবে এই সাধন নিৰ্দিষ্ট।

Verse 34

नाख्येयं कस्यचित्तुभ्यं मया तत्त्वं प्रकाशितम् । सनत्कुमार उवाच । ततस्त्वं नारद पुनः पृष्टवान्वै सदाशिवम् ॥ ३४ ॥

সনৎকুমাৰে ক’লে—মই তোমাক প্ৰকাশ কৰা এই তত্ত্ব যিকোনোক নক’বা। তাৰ পাছত, হে নাৰদ, তুমি পুনৰ সদাশিৱক প্ৰশ্ন কৰিলা।

Verse 35

नाम्नां सहस्रं तच्चापि प्रोक्तवां स्तच्छृणुष्व मे । ध्यात्वा वृंदावने रम्ये यमुनातीरसंगतम् ॥ ३५ ॥

সেই সহস্ৰ নামো মই কৈছোঁ; এতিয়া মোৰ পৰা শুনা। প্ৰথমে ৰম্য বৃন্দাৱনত যমুনা-তীৰ-সংগত প্ৰভুৰ ধ্যান কৰা।

Verse 36

कल्पवृक्षं समाश्रित्य तिष्ठंतं राधिकायुतम् । पठेन्नामसहस्रं तु युगलाख्यं महामुने ॥ ३६ ॥

কল্পবৃক্ষৰ আশ্ৰয় লৈ, ৰাধিকাসহ তাতে স্থিত প্ৰভুৰ ধ্যান কৰি—হে মহামুনি—‘যুগল’ নামৰ সহস্ৰনাম পাঠ কৰা।

Verse 37

देवकीनंदनः शौरिर्वासुदेवो बलानुजः । गदाग्रजः कंसमोहः कंससेवकमोहनः ॥ ३७ ॥

তেওঁ দেবকীনন্দন, শৌৰি, বাসুদেৱ, বল (বলৰাম)ৰ অনুজ, গদাৰ অগ্ৰজ; কংসক মোহিত কৰা আৰু কংসৰ সেৱকসকলকো বিভ্ৰান্ত কৰা।

Verse 38

भिन्नर्गलः भिन्नलोहः पितृबाह्यः पितृस्तुतः । मातृस्तुतः शिवध्येयो यमुनाजलभेदनः ॥ ३८ ॥

তেওঁ কপাটৰ কুণ্ডা ভাঙে, লোহা চিৰে; পিতৃলোকৰ অগম্য, তথাপি পিতৃস্তুত; মাতৃস্তুত; শিৱৰূপে ধ্যানযোগ্য; আৰু যমুনাৰ জল ভেদ কৰা।

Verse 39

व्रजवासी व्रजानंदी नंदबालो दयानिधिः । लीलाबालः पद्मनेत्रो गोकुलोत्सव ईश्वरः ॥ ३९ ॥

তেওঁ ব্ৰজবাসী, ব্ৰজক আনন্দিত কৰা; নন্দৰ প্ৰিয় বালক, দয়াৰ নিধি; লীলাময় দিব্য বাল, পদ্মনয়ন; আৰু গোকুলৰ উৎসৱস্বরূপ ঈশ্বৰ।

Verse 40

गोपिकानंदनः कृष्णो गोपानंदः सतां गतिः । बकप्राणहरो विष्णुर्बकमुक्तिप्रदो हरिः ॥ ४० ॥

কৃষ্ণ গোপীসকলৰ আনন্দ, গোপসকলৰ হৰ্ষ, আৰু সৎজনৰ পৰম আশ্ৰয়। বিষ্ণুৰূপে তেওঁ বকৰ প্ৰাণ হৰণ কৰিলে, আৰু হৰিৰূপে সেই বককেই মোক্ষ দান কৰিলে।

Verse 41

बलदोलाशयशयः श्यामलः सर्वसुंदरः । पद्मनाभो हृषीकेशः क्रीडामनुजबालकः ॥ ४१ ॥

তেওঁ বল (শেষ) সৰ্পশয্যাত শয়ন কৰা; শ্যামবৰ্ণ, সৰ্বতোভাবে পৰমসুন্দৰ—পদ্মনাভ, হৃষীকেশ—মানৱৰ মাজত শিশুৰ দৰে ক্ৰীড়া কৰে।

Verse 42

लीलाविध्वस्तशकटो वेदमंत्राभिषेचितः । यशोदानंदनः कांतो मुनिकोटिनिषेवितः ॥ ४२ ॥

যিজনে লীলাত শকট (অসুৰ-ৰথ) ধ্বংস কৰিলে; যিজন বেদমন্ত্ৰে অভিষিক্ত; যশোদানন্দন, মনোহৰ কান্ত—কোটি কোটি মুনিৰ দ্বাৰা সেবিত আৰু পূজিত।

Verse 43

नित्यं मधुवनावासी वैकुंठः संभवः क्रतुः । रमापतिर्यदुपतिर्मुरारिर्मधुसूदनः ॥ ४३ ॥

তেওঁ নিত্য মধুবনত বাস কৰে; তেওঁ বৈকুণ্ঠ, সম্ভৱ আৰু ক্রতু। তেওঁ ৰমাপতি (লক্ষ্মীপতি), যদুপতি, মুৰাৰী আৰু মধুসূদন।

Verse 44

माधवो मानहारी च श्रीपतिर्भूधरः प्रभुः । बृहद्वनमहालीलो नंदसूनुर्महासनः ॥ ४४ ॥

তেওঁ মাধৱ, মান (অহংকাৰ) হৰণকাৰী; শ্ৰীপতি, ভূধৰ আৰু প্ৰভু। বৃহদ্বনত যাঁৰ মহালীলা প্ৰসিদ্ধ, তেওঁ নন্দসুনু আৰু মহাসনত বিরাজমান।

Verse 45

तृणावर्तप्राणहारी यशोदाविस्मयप्रदः । त्रैलोक्यवक्त्रः पद्माक्षः पद्महस्तः प्रियंकरः ॥ ४५ ॥

যি তৃণাবর্তৰ প্ৰাণহাৰী, যশোদাক বিস্মিত কৰোঁতা; যাৰ মুখত ত্ৰিলোক নিহিত; পদ্মনয়ন, পদ্মহস্ত, আৰু প্ৰিয়-মঙ্গলদায়ক।

Verse 46

ब्रह्मण्यो धर्मगोप्ता च भूपतिः श्रीधरः स्वराट् । अजाध्यक्षः शिवाध्यक्षो धर्माध्यक्षो महेश्वरः ॥ ४६ ॥

তেওঁ ব্ৰাহ্মণ আৰু বেদৰ প্ৰতি ভক্ত, ধৰ্মৰ ৰক্ষক, সাৰ্বভৌম নৃপ; শ্ৰী (লক্ষ্মী)ধাৰী, স্বৰাট। তেওঁ অজ (ব্ৰহ্মা)ৰ অধিপতি, শিৱাধিপতি, ধৰ্মাধিপতি আৰু মহেশ্বৰ।

Verse 47

वेदांतवेद्यो ब्रह्मस्थः प्रजापतिरमोघदृक् । गोपीकरावलंबी च गोपबालकसुप्रियः ॥ ४७ ॥

তেওঁ বেদান্তে জ্ঞেয়, ব্ৰহ্মত প্রতিষ্ঠিত, প্ৰজাপতি; যাৰ দৃষ্টি অমোঘ। তেওঁ গোপীসকলৰ হাতৰ আশ্ৰয় লোৱা, আৰু গোপবালকসকলৰ অতি প্ৰিয়।

Verse 48

बालानुयीयी बलवान् श्रीदामप्रिय आत्मवान् । गोपीगृहांगणरतिर्भद्रः सुश्लोकमंगलः ॥ ४८ ॥

তেওঁ বালকসকলৰ পিছে পিছে চলা, বলবান, শ্ৰীদামাৰ প্ৰিয়, আত্মসংযমী। গোপীসকলৰ গৃহৰ আঙণত ৰমণ কৰা—ভদ্ৰ, আৰু সুশ্লোকৰ দ্বাৰা মঙ্গলদায়ক।

Verse 49

नवनीतहरो बालो नवनीतप्रियाशनः । बालवृन्दी मर्कवृंदी चकिताक्षः पलायितः ॥ ४९ ॥

সেই বালক নবনীৎ চুৰ কৰা, নবনীৎ ভক্ষণত প্ৰিয়। বালকসকলৰ দল আৰু বানৰৰ জাকত ঘেৰাই, চকিত নয়নে তেওঁ পলাই যায়।

Verse 50

यशोदातर्जितः कंपी मायारुदितशोभनः । दामोदरोऽप्रमेयात्मा दयालुर्भक्तवत्सलः ॥ ५० ॥

যশোদাৰ তৰ্জনাত কঁপি উঠা, নিজৰ মায়াময় কান্দোনে শোভিত—সেই দামোদৰ, অপ্ৰমেয় আত্মা; দয়ালু আৰু ভক্তৱৎসল।

Verse 51

सुबद्धोलूखले नम्रशिरा गोपीकदर्थितः । वृक्षभंगी शोकभंगी धनदात्मजमोक्षणः ॥ ५१ ॥

উলূখলত দৃঢ়ভাৱে বাঁধা, নম্ৰ শিৰ নত, গোপীসকলৰ তিৰস্কাৰত দণ্ডিত—বৃক্ষভঙ্গকাৰী, শোকভঞ্জনকাৰী, ধনদ (কুবেৰ)পুত্ৰ-মোচনকাৰী।

Verse 52

देवर्षिवचनश्लाघी भक्तवात्सल्यसागरः । व्रजकोलाहलकरो व्रजानदविवर्द्धनः ॥ ५२ ॥

দেৱৰ্ষিসকলৰ বচনত প্ৰীত, ভক্তৱাত্সল্যৰ সাগৰ; ব্ৰজত আনন্দময় কোলাহল জগোৱা, আৰু ব্ৰজানন্দ সদা বৃদ্ধি কৰা।

Verse 53

गोपात्मा प्रेरकः साक्षी वृंदावननिवासकृत् । वत्सपालो वत्सपतिर्गोपदारकमंडनः ॥ ५३ ॥

যাঁৰ আত্মস্বৰূপেই গোপ, অন্তঃপ্ৰেৰক আৰু সৰ্বসাক্ষী; যিনি বৃন্দাৱন-নিবাসৰ লীলা স্থাপন কৰিলে; বত্সপালক, বত্সপতি, আৰু গোপবালকৰ ভূষণ।

Verse 54

बालक्रीडो बालरतिर्बालकः कनकांगदी । पीताम्बरो हेममाली मणिमुक्ताविभूषणः ॥ ५४ ॥

যি বালক্ৰীড়াত ক্ৰীড়িত, বালসহজ আনন্দত ৰত; বালৰূপে কনক আংগদ ধাৰণকাৰী। পীতাম্বৰধাৰী, হেমমালাৰে শোভিত, মণি-মুক্তাৰ আভৰণে অলংকৃত।

Verse 55

किंकिणीकटकी सूत्री नूपुरी मुद्रि कान्वितः । वत्सासुरपतिध्वंसी बकासुरविनाशनः ॥ ५५ ॥

ঝংকাৰময় কঙ্কণ, যজ্ঞোপৱীত, নূপুৰ আৰু মুদ্ৰিকাৰে বিভূষিত; তেওঁ বৎসাসুৰৰ অধিপতিক ধ্বংস কৰা আৰু বকাসুৰ-বিনাশক।

Verse 56

अघासुरविनाशी च विनिद्रीकृतबालकः । आद्य आत्मप्रदः संगी यमुनातीरभोजनः ॥ ५६ ॥

তেওঁ অঘাসুৰ-বিনাশক; নিদ্ৰিত বালকসকলক জাগ্ৰত কৰা; আদ্য পুৰুষ; আত্মপ্ৰদ (মোক্ষদ জ্ঞানদাতা); ভক্তৰ নিত্যসঙ্গী; আৰু যমুনাতীৰে ভোজন কৰা।

Verse 57

गोपालमंडलीमध्यः सर्वगोपालभूषणः । कृतहस्ततलग्रासो व्यंजनाश्रितशाखिकः ॥ ५७ ॥

তেওঁ গোপাল-মণ্ডলীৰ মাজত অৱস্থিত, সকলো গোপালৰ ভূষণস্বৰূপ; হাতৰ তালুত গ্ৰাস লৈ ভোজন কৰে আৰু ব্যঞ্জনসহ গছৰ ছাঁত আশ্ৰয় লয়।

Verse 58

कृतबाहुश्रृंगयष्टिगुंजालंकृतकंठकः । मयूरपिच्छमुकुटो वनमालाविभूषितः ॥ ५८ ॥

তেওঁৰ কণ্ঠ গুঞ্জা-মালা আৰু শৃঙ্গাকৃতি যষ্টিৰ অলংকাৰৰে শোভিত; তেওঁ ময়ূৰপুচ্ছ-মুকুটধাৰী আৰু বনমালাৰে বিভূষিত।

Verse 59

गैरिकाचित्रितवपुर्नवमेघवपुः स्मरः । कोटिकंदर्पलावण्यो लसन्मकरकुंडलः ॥ ५९ ॥

তেওঁৰ দেহ গৈৰিক (লাল গেৰুৱা) ছটাৰে চিত্ৰিত যেন, নবমেঘৰ দৰে শ্যাম; তেওঁ কোটি কামদেৱৰ লাৱণ্যৰে দীপ্ত আৰু জ্বলজ্বল মকৰ-কুণ্ডলধাৰী।

Verse 60

आजानुबाहुर्भगवान्निद्रारहितलोचनः । कोटिसागरगाभीर्यः कालकालः सदाशिवः ॥ ६० ॥

যাঁৰ বাহু জানুলৈকে দীঘল, যাঁৰ চকু নিদ্ৰাহীন; কোটি সাগৰৰ দৰে গভীৰ, কালৰো কাল—সেই সদাশিৱ।

Verse 61

विरंचिमोहनवपुर्गोपवत्सवपुर्द्धरः । ब्रह्मांडकोटिजनको ब्रह्ममोहविनाशकः ॥ ६१ ॥

যাঁৰ ৰূপে বিরঞ্চি (ব্ৰহ্মা)ও মোহিত হয়; যিনি গোপ আৰু বাছুৰৰ ৰূপ ধাৰণ কৰে; যিনি কোটি ব্ৰহ্মাণ্ডৰ জনক আৰু ব্ৰহ্মাৰ মোহ বিনাশক।

Verse 62

ब्रह्मा ब्रह्मेडितः स्वामी शक्रदर्पादिनाशनः । गिरिपूजोपदेष्टा च धृतगोवर्द्धनाचलः ॥ ६२ ॥

সেই ব্রহ্মা; ব্ৰহ্মাই যাঁক স্তুতি কৰে সেই স্বামী; শক্র (ইন্দ্ৰ)ৰ দৰ্প নাশ কৰা প্ৰভু। গিৰি-পূজাৰ উপদেশক আৰু গোবৰ্ধন পৰ্বত ধাৰণকাৰী।

Verse 63

पुरंदरेडितः पूज्यः कामधेनुप्रपूजितः । सर्वतीर्थाभिषिक्तश्च गोविंदो गोपरक्षकः ॥ ६३ ॥

পুৰন্দৰ (ইন্দ্ৰ)ৰ দ্বাৰা স্তুত আৰু পূজ্য; কামধেনুৰ দ্বাৰাও পৰম পূজিত; সকলো তীৰ্থৰ জলে অভিষিক্ত—সেই গোবিন্দ গৰু আৰু গোপজনৰ ৰক্ষক।

Verse 64

कालियार्तिकरः क्रूरो नागपत्नीडितो विराट् । धेनुकारिः प्रलंबारिर्वृषासुरविमर्दनः ॥ ६४ ॥

কালিয়াক যন্ত্ৰণা দিয়া উগ্ৰ প্ৰভু; নাগপত্নীসকলৰ দ্বাৰা স্তুত বিরাট; ধেনুকাসুৰ-সংহাৰক; প্ৰলম্বৰ শত্রু; আৰু বৃষাসুৰ-মৰ্দনকাৰী।

Verse 65

मायासुरात्मजध्वंसी केशिकंठविदारकः । गोपगोप्ता धेनुगोप्ता दावाग्निपरिशोषकः ॥ ६५ ॥

যিজনে মায়াসুৰৰ পুত্ৰক ধ্বংস কৰিলে, কেশীৰ কণ্ঠ বিদাৰিলে; গোপসকলৰ ৰক্ষক, ধেনুসকলৰ পালনকৰ্তা, আৰু দাৱানল শোষণ কৰা শ্ৰীকৃষ্ণ।

Verse 66

गोपकन्यावस्त्रहारी गोपकन्यावरप्रदः । यज्ञपत्न्यन्नभोजी च मुनिमानापहारकः ॥ ६६ ॥

যিজনে গোপকন্যাসকলৰ বস্ত্ৰ হৰণ কৰিলে, গোপকন্যাসকলক বৰ প্ৰদান কৰিলে; যজ্ঞপত্নীসকলৰ অন্ন ভোজন কৰিলে, আৰু মুনিসকলৰ মান অপহৰণ কৰিলে সেই শ্ৰীকৃষ্ণ।

Verse 67

जलेशमानमथनो नन्दगोपालजीवनः । गन्धर्वशापमोक्ता च शंखचूडशिरोहरः ॥ ६७ ॥

যিজনে জলেশ্বৰৰ মান মথিলে, নন্দ আৰু গোপালসকলৰ জীৱনস্বৰূপ; গন্ধৰ্বৰ শাপৰ পৰা মুক্তিদাতা, আৰু শঙ্খচূড়ৰ শিৰ হৰণকাৰী সেই শ্ৰীকৃষ্ণ।

Verse 68

वंशी वटी वेणुवादी गोपीचिन्तापहारकः । सर्वगोप्ता समाह्वानः सर्वगोपीमनोरथः ॥ ६८ ॥

বংশীধাৰী, ৱটীবনৰ অধিপতি, বেণুবাদক; গোপীসকলৰ চিন্তা হৰণকাৰী; সৰ্বৰক্ষক, আহ্বানত সকলোকে সমবেত কৰোঁতা, আৰু সকলো গোপীৰ মনোৰথ পূৰণকাৰী শ্ৰীকৃষ্ণ।

Verse 69

व्यंगधर्मप्रवक्ता च गोपीमण्डलमोहनः । रासक्रीडारसास्वादी रसिको राधिकाधवः ॥ ६९ ॥

যিজনে সূক্ষ্ম ব্যঙ্গভাৱে ধৰ্মৰ প্ৰবচন কৰে, গোপীমণ্ডলক মোহিত কৰে; ৰাসক্ৰীড়াৰ ৰস আস্বাদন কৰা পৰম ৰসিক—ৰাধিকাৰ মাধৱ শ্ৰীকৃষ্ণ।

Verse 70

किशोरीप्राणनाथश्च वृषभानसुताप्रियः । सर्वगोपीजनानंदी गोपीजनविमोहनः ॥ ७० ॥

তেওঁ কিশোৰীসকলৰ প্ৰাণনাথ, বৃষভানু-নন্দিনীৰ পৰম প্ৰিয়; সকলো গোপীজনৰ আনন্দদাতা আৰু গোপীসকলক মোহিত কৰা মোহন।

Verse 71

गोपिकागीतचरितो गोपीनर्तनलालसः । गोपीस्कन्धाश्रितकरो गोपिकाचुंबनप्रियः ॥ ७१ ॥

যাঁৰ লীলা গোপীসকলৰ গীতত গোৱা হয়; যি গোপীসকলৰ সৈতে নৃত্যত ৰস লয়; যাঁৰ হাত গোপীসকলৰ কাঁধত আশ্ৰিত; আৰু যাঁক গোপীসকলৰ চুম্বন প্ৰিয়।

Verse 72

गोपिकामार्जितमुखो गोपीव्यंजनवीजितः । गोपिकाकेशसंस्कारी गोपिकापुष्पसंस्तरः ॥ ७२ ॥

যাঁৰ মুখ গোপীসকলে মুছি পৰিষ্কাৰ কৰিলে; যাঁক গোপীসকলে ব্যজনৰে বতাহ দিলে; যাঁৰ কেশ গোপীসকলে সজাই-গুছাই দিলে; আৰু যি গোপীসকলে পাতা পুষ্পশয্যাত বিশ্ৰাম লয়।

Verse 73

गोपिकाहृदयालंबी गोपीवहनतत्परः । गोपिकामदहारी च गोपिकापरमार्जितः ॥ ७३ ॥

যি গোপীসকলৰ হৃদয়ত আলম্বন-আধাৰ হৈ বিৰাজ কৰে; যি গোপীসকলক বহন কৰাত সদা তৎপৰ; যি গোপীসকলৰ মদ-মান হৰণ কৰে; আৰু যি গোপীসকলৰ দ্বাৰা পৰমভাৱে পূজিত আৰু সন্মানিত।

Verse 74

गोपिकाकृतसंनीलो गोपिकासंस्मृतप्रियः । गोपिकावन्दितपदो गोपिकावशवर्तनः ॥ ७४ ॥

গোপীসকলৰ অলংকাৰত যি অধিক ঘন নীলবৰ্ণ হয়; গোপীসকলে স্মৰণ কৰিলে যি অধিক প্ৰিয় হয়; যাঁৰ পদ গোপীসকলৰ দ্বাৰা বন্দিত; আৰু যি গোপীসকলৰ প্ৰেমবশে বিচৰণ কৰে।

Verse 75

राधा पराजितः श्रीमान्निकुञ्जेसुविहारवान् । कुञ्जप्रियः कुञ्जवासी वृन्दावनविकासनः ॥ ७५ ॥

সেই শ্ৰীমান প্ৰভু ৰাধাৰ প্ৰেমত পৰাজিত; নিকুঞ্জত ক্ৰীড়া-বিহাৰত ৰত। তেওঁ কুঞ্জপ্ৰিয়, কুঞ্জবাসী, আৰু বৃন্দাবনক দিব্য জ্যোতিতে বিকশিত কৰে।

Verse 76

यमुनाजलसिक्तांगो यमुनासौख्यदायकः । शशिसंस्तंभनः शूरः कामी कामविमोहनः ॥ ७६ ॥

যাঁৰ দেহ যমুনাৰ জলে সিক্ত, যিনি যমুনাৰ সুখ দান কৰে; যিনি চন্দ্ৰকো স্তম্ভিত কৰে। তেওঁ শূৰ, কামনাথ, আৰু কামকো মোহিত কৰি দমনকাৰী।

Verse 77

कामाद्याः कामनाथश्च काममानसभेदनः । कामदः कामरूपश्च कामिनीकामसंचयः ॥ ७७ ॥

তেওঁ কামৰ আদিস্ৰোত আৰু কামনাথ; কামৰ দ্বাৰা মনক ভেদি উদ্‌বেলিত কৰে। তেওঁ কাম্য ফলদাতা, ইচ্ছানুসাৰে ৰূপধাৰী, আৰু কামিনীৰ হৃদয়ৰ আকাঙ্ক্ষাৰ সংচয়স্বৰূপ।

Verse 78

नित्यक्रीडो महालीलः सर्वः सर्वगतस्तथा । परमात्मा पराधीशः सर्वकारणकारणः ॥ ७८ ॥

তেওঁ নিত্য ক্ৰীড়াৰত, মহালীলাৰ অধিপতি; তেওঁেই সৰ্ব, আৰু সৰ্বব্যাপী। তেওঁ পৰমাত্মা, পৰাধীশ, আৰু সৰ্বকাৰণৰো কাৰণ।

Verse 79

गृहीतनारदवचा ह्यक्रूरपरिचिंतितः । अक्रूरवन्दितपदो गोपिकातोषकारकः ॥ ७९ ॥

নাৰদৰ বচন গ্ৰহণ কৰি তেওঁ অক্রূৰৰ ধ্যানৰ বিষয় হ’ল। অক্রূৰে যাঁৰ পদযুগল বন্দনা কৰিছিল; তেওঁ গোপীসকলক তৃপ্তি আৰু আনন্দ দান কৰে।

Verse 80

अक्रूरवाक्यसंग्राही मथुरावासकारणः । अक्रूरतापशमनो रजकायुःप्रणाशनः ॥ ८० ॥

যিজনে অক্রূৰৰ বাক্য গ্ৰহণ কৰে, মথুৰাবাসৰ কাৰণ হয়, অক্রূৰৰ তাপ-দুখ শমায়, আৰু ৰজক (ধোবী)ৰ প্ৰাণ নাশ কৰে।

Verse 81

मथुरानन्ददायी च कंसवस्त्रविलुण्ठनः । कंसवस्त्रपरीधानो गोपवस्त्रप्रदायकः ॥ ८१ ॥

যিজনে মথুৰালৈ আনন্দ দান কৰে, কংসৰ বস্ত্ৰ লুণ্ঠন কৰে, কংসৰ বস্ত্ৰ পৰিধান কৰে, আৰু গোপসকলক বস্ত্ৰ প্ৰদান কৰে।

Verse 82

सुदामगृहगामी च सुदामपरिपूजितः । तंतुवाय कसंप्रीतः कुब्जाचंदनलेपनः ॥ ८२ ॥

যিজনে সুদামাৰ ঘৰলৈ গ’ল আৰু সুদামাই ভক্তিৰে পূজা কৰিলে; তন্তুবায় (বুনকৰ)ত প্ৰসন্ন হ’ল; আৰু কুব্জাই অৰ্পণ কৰা চন্দন-লেপন গ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 83

कुब्जारूपप्रदो विज्ञो मुकुंदो विष्टरश्रवाः । सर्वज्ञो मथुरालोकी सर्वलोकाभिनंदनः ॥ ८३ ॥

যিজনে কুব্জাক সোজা (সুন্দৰ) ৰূপ দান কৰিলে; সৰ্বজ্ঞ বিজ্ঞ; মুকুন্দ—মোক্ষদাতা; যাঁৰ কীৰ্তি বিস্তৃত; মথুৰাত বাস কৰা প্ৰভু; আৰু সকলো লোকৰ দ্বাৰা অভিনন্দিত।

Verse 84

कृपाकटाक्षदर्शी च दैत्यारिर्देवपालकः । सर्वदुःखप्रशमनो धनुभर्ङ्गी महोत्सवः ॥ ८४ ॥

যাঁৰ কৃপাময় কটাক্ষে দয়া বৰ্ষে; যিজনে দৈত্যৰ শত্রু আৰু দেৱৰ পালক; সকলো দুখ শমায়; ধনু ভাঙে; আৰু স্বয়ং মহোৎসৱ-স্বরূপ।

Verse 85

कुवलयापीडहंता दंतस्कंधबलाग्रणीः । कल्परूपधरोधीरो दिव्यवस्त्रानुलेपनः ॥ ८५ ॥

কুৱলয়াপীড়-বধকাৰী, দন্ত-স্কন্ধত ভাৰ বহনত বলৰ অগ্ৰগণ্য; ইচ্ছামতে ৰূপ ধাৰণ কৰা ধীৰ প্ৰভু, দিব্য বস্ত্ৰ আৰু দিব্য অনুলেপনে বিভূষিত।

Verse 86

मल्लरूपो महाकालः कामरूपी बलान्वितः । कंसत्रासकरो भीमो मुष्टिकांतश्च कंसहा ॥ ८६ ॥

মল্লৰূপ ধাৰণ কৰি মহাকালৰ ন্যায় প্ৰতীয়মান; ইচ্ছামতে ৰূপধাৰী, বলসম্পন্ন—কংসক ত্ৰস্ত কৰা ভয়ংকৰ; মুষ্টিক-নাশক আৰু কংস-বধকাৰী।

Verse 87

चाणूरघ्नो भयहरः शलारिस्तोशलांतकः । वैकुंठवासी कंसारिः सर्वदुष्टनिषूदनः ॥ ८७ ॥

চাণূৰ-বধকাৰী, ভয় হৰণকাৰী; শলাৰিৰ বৈৰী আৰু তোশলাৰ অন্তকাৰী। বৈকুণ্ঠবাসী, কংসৰ বৈৰী, সকলো দুষ্টৰ নিধনকাৰী।

Verse 88

देवदुंदुभिनिर्घोषी पितृशोकनिवारणः । यादवेंद्रः सतांनाथो यादवारिप्रमर्द्दनः ॥ ८८ ॥

যাঁৰ যশ দেব-দুন্দুভিৰ ন্যায় গুঞ্জে; পিতৃশোক নিবারণকাৰী; যাদৱেন্দ্ৰ; সৎজনৰ নাথ; আৰু যাদৱ-শত্ৰুক মর্দনকাৰী।

Verse 89

शौरिशोकविनाशी च देवकीतापनाशनः । उग्रसेनपरित्राता उग्रसेनाभिपूजितः ॥ ८९ ॥

শৌৰিৰ শোক বিনাশক আৰু দেবকীৰ তাপ নাশক; উগ্ৰসেনৰ পৰিত্ৰাতা, আৰু উগ্ৰসেনৰ দ্বাৰা পূজিত প্ৰভু।

Verse 90

उग्रसेनाभिषेकी च उग्रसेनदया परः । सर्वसात्वतसाक्षी च यदूनामभिनंदनः ॥ ९० ॥

যিজনে উগ্ৰসেনক অভিষেক কৰি সিংহাসনত প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে, উগ্ৰসেনৰ প্ৰতি পৰম দয়ালু; সকলো সাত্বত-ভক্তৰ সাক্ষী আৰু যদুবংশৰ আনন্দস্বৰূপ।

Verse 91

सर्वमाथुरसंसेव्यः करुणो भक्तबांधवः । सर्वगोपालधनदो गोपीगोपाललालसः ॥ ९१ ॥

যিজন মথুৰাবাসী সকলোৰে প্ৰেমভৰা সেৱাত আৰাধ্য; কৰুণাময়, ভক্তৰ বান্ধৱ আৰু আশ্ৰয়। তেওঁ সকলো গোপালক ধন-সমৃদ্ধি দান কৰে আৰু গোপী-গোপালৰ সঙ্গৰ বাবে আকুল।

Verse 92

शौरिदत्तोपवीती च उग्रसेनदयाकरः । गुरुभक्तो ब्रह्मचारी निगमाध्ययने रतः ॥ ९२ ॥

যিজনে শৌৰিৰ দত্ত উপবীত ধাৰণ কৰিছে; উগ্ৰসেনৰ প্ৰতি দয়াকৰ; গুৰুভক্ত, ব্ৰহ্মচাৰী আৰু নিত্য নিগম-অর্থাৎ বেদ অধ্যয়নত ৰত।

Verse 93

संकर्षणसहाध्यायी सुदामसुहृदेव च । विद्यानिधिः कलाकोशो मृतपुत्रदस्तथा ॥ ९३ ॥

সঙ্কৰ্ষণৰ সহাধ্যায়ী আৰু সুধামাৰ অন্তৰঙ্গ সুহৃদ; তেওঁ বিদ্যাৰ নিধি, কলাৰ কোষ, আৰু মৃতপুত্ৰ-শোকাকুল জনকো পুত্ৰ দানকাৰী।

Verse 94

चक्री पांचजनी चैव सर्वनारकिमोचनः । यमार्चितः परो देवो नामोच्चारवसो ऽच्युतः ॥ ९४ ॥

চক্ৰধাৰী আৰু পাঞ্চজন্য শঙ্খধাৰী; সকলো নাৰকীয় অৱস্থাৰ পৰা মোচনকাৰী। যমেও যাঁৰ—পৰম দেৱ অচ্যুতৰ—অৰ্চনা কৰে; যি কেৱল নামোচ্চাৰেই সুলভ।

Verse 95

कुब्जा विलासी सुभगो दीनबंधुरनूपमः । अक्रूरगृहगोप्ता च प्रतिज्ञापालकः शुभः ॥ ९५ ॥

তেওঁ কুব্জাৰ উদ্ধাৰকৰ্তা, লীলাবিলাসী, শুভ আৰু সুভগ। তেওঁ দীনজনৰ বন্ধু, অনুপম; অক্রূৰৰ গৃহৰ ৰক্ষক, প্ৰতিজ্ঞাপালক আৰু মঙ্গলময়।

Verse 96

जरासंधजयी विद्वान् यवनांतो द्विजाश्रयः । मुचुकुंदप्रियकरोजरासंधपलायितः ॥ ९६ ॥

তেওঁ বিদ্বান জরাসন্ধজয়ী, যৱনান্তক আৰু দ্বিজসকলৰ আশ্ৰয়। তেওঁ মুচুকুন্দক প্ৰীতিদানকাৰী; যাঁৰ ভয়ত জরাসন্ধ পলায়ন কৰিছিল।

Verse 97

द्वारकाजनको गूढो ब्रह्मण्यः सत्यसंगरः । लीलाधरः प्रियकरो विश्वकर्मा यशःप्रदः ॥ ९७ ॥

তেওঁ দ্বাৰকাৰ জনক, গূঢ় (ৰহস্যময়), ব্ৰাহ্মণ-হিতৈষী আৰু সত্যসঙ্গ্ৰামত অটল। তেওঁ লীলাধাৰী, প্ৰিয়দাতা, বিশ্বকৰ্মাস্বৰূপ আৰু যশপ্ৰদ।

Verse 98

रुक्मिणीप्रियसंदेशो रुक्मशोकविवर्द्धनः । चैद्यशोकालयः श्रेष्ठो दुष्टराजन्यनाशनः ॥ ९८ ॥

তেওঁ ৰুক্মিণীৰ প্ৰিয় বাৰ্তাবাহক, ৰুক্মীৰ শোকবর্ধক। তেওঁ চৈদ্য (শিশুপাল) শোকৰ আলয়, পৰম শ্ৰেষ্ঠ আৰু দুষ্ট ৰাজবংশ-নাশক।

Verse 99

रुक्मिवैरूप्यकरणो रुक्मिणीवचने रतः । बलभद्रवचोग्राही मुक्तरुक्मी जनार्दनः ॥ ९९ ॥

জনাৰ্দন তেওঁ, যিয়ে ৰুক্মীক বৈৰূপ্য কৰিলে, আৰু ৰুক্মিণীৰ বাক্য পালনতে ৰত থাকিল। তেওঁ বলভদ্ৰৰ পৰামৰ্শ গ্ৰহণকাৰী আৰু ৰুক্মীক মুক্ত (ক্ষমা)কাৰী।

Verse 100

रुक्मिणीप्राणनाथश्च सत्यभामापतिः स्वयम् । भक्तपक्षी भक्तिवश्यो ह्यक्रूरमणिदायकः ॥ १०० ॥

তেওঁ ৰুক্মিণীৰ প্ৰাণনাথ আৰু স্বয়ং সত্যভামাৰ পতি। ভক্তপক্ষী, ভক্তিত বশীভূত, আৰু অক্রূৰক মণি দানকাৰী।

Verse 101

शतधन्वाप्राणहारी ऋक्षराजसुताप्रियः । सत्राजित्तनयाकांतो मित्रविंदापहारकः ॥ १०१ ॥

তেওঁ শতধন্বাৰ প্ৰাণহাৰী; ঋক্ষৰাজৰ কন্যা (জাম্বৱতী)ৰ প্ৰিয়; সত্রাজিতৰ কন্যা (সত্যভামা)ৰ কান্ত; আৰু মিত্ৰবিন্দাক অপহৰণকাৰী।

Verse 102

सत्यापतिर्लक्ष्मणाजित्पूज्यो भद्राप्रियंकरः । नरका सुरघातीं च लीलाकन्याहरो जयी ॥ १०२ ॥

তেওঁ সত্যৰ অধিপতি; লক্ষ্মণাৰো অজেয়, পূজ্য; ভদ্ৰাৰ প্ৰিয়সাধক; নৰকাসুৰ-সংহাৰক আৰু দেৱশত্ৰুঘাতক; আৰু লীলাত লীলা-কন্যাক অপহৰণ কৰি জয়ী।

Verse 103

मुरारिर्मदनेशोऽपि धरित्रीदुःखनाशनः । वैनतेयी स्वर्गगामी अदित्य कुंडलप्रदः ॥ १०३ ॥

তেওঁ মুৰাৰী, কামৰো ঈশ্বৰ; ধৰিত্ৰীৰ দুঃখ নাশকাৰী। তেওঁ বৈনতেয় (গৰুড়) ৰূপে ভক্তক স্বৰ্গগামী কৰে, আৰু আদিত্য ৰূপে কুণ্ডল দান কৰে।

Verse 104

इंद्रार्चितो रमाकांतो वज्रिभार्याप्रपूजितः । पारिजातापहारी च शक्रमानापहारकः ॥ १०४ ॥

তেওঁ ইন্দ্ৰে অর্চিত, ৰমা (লক্ষ্মী)ৰ কান্ত, আৰু বজ্ৰধাৰীৰ পত্নী (শচী)ৰ দ্বাৰাও অতি পূজিত। তেওঁ পাৰিজাত অপহৰণকাৰী আৰু শক্ৰৰ মান হৰণকাৰী।

Verse 105

प्रद्युम्नजनकः सांबतातो बहुसुतो विधुः । गर्गाचार्यः सत्यगतिर्धर्माधारो धारधरः ॥ १०५ ॥

তেওঁ প্ৰদ্যুম্নৰ জনক, সাম্বৰ পিতা, বহু-পুত্ৰসমৃদ্ধ চন্দ্ৰসম; গৰ্গাচাৰ্য-ৰূপে সত্যগতি, ধৰ্মৰ আধাৰ আৰু ধৰা-ধৰ।

Verse 106

द्वारकामंडनः श्लोक्यः सुश्लोको निगमालयः । पौंड्रकप्राणहारी च काशीराजशिरोहरः ॥ १०६ ॥

তেওঁ দ্বাৰকাৰ মণ্ডন, শ্লোকত স্তৱনীয়, শুভশ্লোকস্বৰূপ আৰু বেদৰ আলয়; পৌণ্ড্ৰকৰ প্ৰাণহাৰী আৰু কাশীৰাজৰ শিৰোহাৰী।

Verse 107

अवैष्णवविप्रदाही सुदक्षिणभयाबहः । जरासंधविदारीं च धर्मनन्दनयज्ञकृत् ॥ १०७ ॥

তেওঁ অবৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণৰ পাপ দহনকাৰী, যথোচিত দক্ষিণা দাতাৰ ভয়হৰ; জৰাসন্ধ বিদাৰক আৰু ধৰ্মনন্দনৰ যজ্ঞ সম্পাদনকাৰী।

Verse 108

शिशुपालशिररश्चेदी दंतवक्रविनाशनः । विदूरथांसकः श्रीशः श्रीदो द्विविदनाशनः ॥ १०८ ॥

তেওঁ শিশুপালৰ শিৰচ্ছেদকাৰী, দন্তবক্র বিনাশকাৰী, বিদূৰথ সংহাৰক; শ্ৰীনাথ, শ্ৰীদাতা আৰু দ্বিবিদ নাশকাৰী।

Verse 109

रुक्मिणीमानहारी च रुक्मिणीमानवर्द्धनः । देवर्षिशापहर्ता च द्रौपदीवाक्यपालकः ॥ १०९ ॥

তেওঁ ৰুক্মিণীৰ মান শমাব পৰা, পুনৰ ৰুক্মিণীৰ মান বৃদ্ধি কৰি ৰক্ষা কৰা; দেৱৰ্ষিৰ শাপহৰ আৰু দ্ৰৌপদীৰ বাক্যপালক।

Verse 110

दुर्वासो भयहाति व पांचालीस्मरणागतः । पार्थदूतः पार्थमन्त्री पार्थदुःखौधनाशनः ॥ ११० ॥

যিজনে দুর্বাসাৰ ভয় দূৰ কৰে, পাঞ্চালীৰ স্মৰণতে তৎক্ষণাৎ আহে; যিজনে পাৰ্থৰ দূত আৰু মন্ত্ৰী হৈ, পাৰ্থৰ দুখৰ সোঁত বিনাশ কৰে।

Verse 111

पार्थमानापहारी च पार्थजीवनदायकः । पांचाली वस्त्रदाता च विश्वपालकपालकः ॥ १११ ॥

যিজনে পাৰ্থৰ অপমান দূৰ কৰে, পাৰ্থক জীৱন দান কৰে; যিজনে পাঞ্চালীক বস্ত্ৰ দান কৰে, আৰু বিশ্বৰ পালকসকলকো পালন কৰে।

Verse 112

श्वेताश्वसारथिः सत्यः सत्यसाध्यो भयापहः । सत्यसंधः सत्यरतिः सत्यप्रिय उदारधीः ॥ ११२ ॥

যিজনে শ্বেত অশ্বৰ সাৰথি; যিজনে স্বয়ং সত্য, সত্যৰ দ্বাৰাই সাধ্য, আৰু ভয়হৰ। যিজনে সত্যসঙ্কল্প, সত্যত ৰত, সত্যপ্ৰিয়, উদাৰধী।

Verse 113

महासेनजयी चैव शिवसैन्यविनाशननः । बाणासुरभुजच्छेत्ता बाणबाहुवरप्रदः ॥ ११३ ॥

যিজনে মহাসেনা জয় কৰে, শিৱসেনা বিনাশ কৰে; যিজনে বাণাসুৰৰ বাহু ছেদন কৰে, আৰু কৃপাৰে বৰ দি বাণক বাহু পুনৰ দান কৰে।

Verse 114

तार्क्ष्यमानापहारी च तार्क्ष्यतेजोविवर्द्धनः । रामस्वरूपधारी च सत्यभामामुदावहः ॥ ११४ ॥

যিজনে তাৰ্ক্ষ্য (গৰুড়)ৰ মান অপহৰণ কৰি তাৰ তেজ বৃদ্ধি কৰে; যিজনে ৰামস্বৰূপ ধাৰণ কৰে, আৰু সত্যভামাক সহধৰ্মিণী ৰূপে ধাৰণ কৰা উদাত্ত প্ৰভু।

Verse 115

रत्नाकरजलक्रीडो व्रजलीलाप्रदर्शकः । स्वप्रतिज्ञापरिध्वंसी भीष्माज्ञापरिपालकः ॥ ११५ ॥

যিজনে ৰত্নাকৰৰ জলত ক্ৰীড়া কৰে, যিজনে ব্ৰজ-লীলা প্ৰকাশ কৰে; যিজনে নিজৰ প্ৰতিজ্ঞাও ভাঙে, তথাপি ভীষ্মৰ আজ্ঞা পালন কৰে—সেই প্ৰভুৰ স্মৰণ-কিীৰ্তন হওক।

Verse 116

वीरायुधहरः कालः कालिकेशो महाबलः । वर्वरीषशिरोहारी वर्वरीषशिरःप्रदः ॥ ११६ ॥

সেই কাল—বীৰসকলৰ অস্ত্ৰ হৰণকাৰী; সেই কালিকেশ, মহাবলী—যিজনে বৰ্বৰীষৰ শিৰ হৰণ কৰিছিল আৰু যিজনে বৰ্বৰীষৰ শিৰ দানও কৰিছিল।

Verse 117

धर्मपुत्रजयी शूरदुर्योधनमदांतकः । गोपिकाप्रीतिनिर्बंधनित्यक्रीडो व्रजेश्वरः ॥ ११७ ॥

যিজনে ধৰ্মপুত্ৰ (যুধিষ্ঠিৰ)ক জয় কৰিছিল, যিজনে শূৰ দুৰ্যোধনৰ গৰ্ব নাশ কৰিছিল; যিজনে গোপীসকলৰ প্ৰীতিত নিত্য বাঁধ খাই নিত্য লীলাত ক্ৰীড়া কৰে—সেই ব্ৰজেশ্বৰ।

Verse 118

राधाकुंडरतिर्धन्यः सदांदोलसमाश्रितः । सदामधुवनानन्दी सदावृंदावनप्रियः ॥ ११८ ॥

ধন্য সেই ভক্ত, যাৰ ৰাধাকুণ্ডত ৰতি; যি সদা আন্দোল (ঝুলা-উৎসৱ) আশ্ৰয় কৰে, সদা মধুবনত আনন্দিত থাকে আৰু সদা বৃন্দাবনক প্ৰিয় জ্ঞান কৰে।

Verse 119

अशोकवनसन्नद्धः सदातिलकसंगतः । सदागोवर्द्धनरतिः सदा गोकुलवल्लभः ॥ ११९ ॥

যিজন অশোকবনে সদা সুশোভিত, যিজন সদা শুভ তিলকে বিভূষিত; যিজন সদা গোবৰ্ধনত ৰতি ৰাখে আৰু যিজন সদা গোকুলৰ ৱল্লভ (প্ৰিয়) —সেই প্ৰভু।

Verse 120

भांडीरवटसंवासी नित्यं वंशीवटस्थितः । नन्दग्रामकृतावासो वृषभानुग्रहप्रियः ॥ १२० ॥

তেওঁ ভাণ্ডীৰবটত বাস কৰে আৰু সদায় বংশীবটত অৱস্থিত থাকে; নন্দগ্ৰামক নিজৰ ধাম কৰি বৃষভানু-কুলৰ ওপৰত অনুগ্ৰহ কৰিবলৈ আনন্দ পায়।

Verse 121

गृहीतकामिनीरूपो नित्यं रासिविलासकृत् । वल्लवीजनसंगोप्ता वल्लवीजनवल्लभः ॥ १२१ ॥

তেওঁ প্ৰিয় কামিনীৰ ৰূপ ধৰি নিত্য ৰাসবিলাস কৰে; গোপীসমূহৰ ৰক্ষক আৰু গোপীসকলৰ পৰম প্ৰিয় বল্লভ।

Verse 122

देवशर्मकृपाकर्ता कल्पपादपसंस्थितः । शिलानुगन्धनिलयः पादचारी घनच्छविः ॥ १२२ ॥

তেওঁ দেবশর্মাক কৃপা দান কৰা, কল্পবৃক্ষৰ তলত অৱস্থিত; সুগন্ধি শিলাৰ মাজত নিবাসী, পদচাৰী আৰু ঘনশ্যাম দীপ্তিযুক্ত।

Verse 123

अतसीकुसुमप्रख्यः सदा लक्ष्मीकृपाकरः । त्रिपुरारिप्रियकरो ह्युग्रधन्वापराजितः ॥ १२३ ॥

তেওঁ অতসী ফুলৰ দৰে দীপ্তিমান, সদায় লক্ষ্মীৰ কৃপা দানকাৰী; ত্ৰিপুৰাৰিৰ (শিৱৰ) প্ৰিয়, আৰু উগ্ৰধন্বা ৰূপে অপৰাজিত।

Verse 124

षड्धुरध्वंसकर्ता च निकुंभप्राणहारकः । वज्रनाभपुरध्वंसी पौंड्रकप्राणहारकः ॥ १२४ ॥

তেওঁ ষড্ধুৰৰ ধ্বংসকাৰী, নিকুম্ভৰ প্ৰাণহাৰক; বজ্ৰনাভপুৰ ধ্বংসকাৰী আৰু পৌণ্ড্ৰকৰ প্ৰাণনাশকাৰী।

Verse 125

बहुलाश्वप्रीतिकर्ता द्विजवर्यप्रियंकरः । शिवसंकटहारी च वृकासुरविनाशनः ॥ १२५ ॥

যিজনে বহুলাশ্বক প্ৰীতিদান কৰে, শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকলৰ প্ৰিয়কৰ, শিৱৰ সংকট হৰণকাৰী আৰু বৃকাসুৰ-বিনাশক।

Verse 126

भृगुसत्कारकारी च शिवसात्त्विकताप्रदः । गोकर्णपूजकः सांबकुष्ठविध्वंसकारणः ॥ १२६ ॥

যিজনে ভৃগুৰ সৎকাৰ সাধন কৰে, শিৱসম সাত্ত্বিক পবিত্ৰতা প্ৰদান কৰে, গোকৰ্ণৰ পূজক আৰু সাঁবৰ কৃপাৰে কুষ্ঠ-নাশৰ কাৰণ।

Verse 127

वेदस्तुतो वेदवेत्ता यदुवंशविवर्द्धनः । यदुवंशविनाशी च उद्धवोद्धारकारकः ॥ १२७ ॥

যিজনে বেদে স্তূত, বেদৰ সত্য জ্ঞাতা, যদুবংশৰ বিবৰ্ধক আৰু তদ্বংশৰ লয়কাৰী, লগতে উদ্ধৱৰ উদ্ধাৰৰ কাৰণ।

Verse 128

राधा च राधिका चैव आनंदा वृषभानुजा । वृन्दावनेश्वरी पुण्या कृष्णमानसहारिणी ॥ १२८ ॥

সেই ৰাধা, ৰাধিকাও; আনন্দস্বৰূপিণী, বৃষভানুৰ কন্যা; বৃন্দাৱনেশ্বৰী, পুণ্যময়ী, যিয়ে কৃষ্ণৰ মন হৰণ কৰে।

Verse 129

प्रगल्भा चतुरा कामा कामिनी हरिमोहिनी । ललिता मधुरा माध्वी किशोरी कनकप्रभा ॥ १२९ ॥

সেই প্ৰগল্ভা, চতুৰা, কামস্বৰূপিণী আৰু কামিনী; হৰিকেও মোহিত কৰা মোহিনী। সেই ললিতা, মধুৰা, মাধ্বী, কিশোৰী আৰু কনকপ্ৰভাৰে দীপ্ত।

Verse 130

जितचंद्रा जितमृगा जितसिंहा जितद्विपा । जितरंभा जितपिका गोविंदहृदयोद्भवा ॥ १३० ॥

যি চন্দ্ৰক জয় কৰিছে, মৃগক জয় কৰিছে, সিংহ আৰু গজকো জয় কৰিছে; ৰম্ভা আৰু কোকিলকো অতিক্ৰম কৰিছে—সেই দেবী গোবিন্দৰ হৃদয়ৰ পৰা উদ্ভূতা।

Verse 131

जितबिंबा जितशुका जितपद्मा कुमारिका । श्रीकृष्णाकर्षणा देवी नित्यं युग्मस्वरूपिणी ॥ १३१ ॥

যি বিম্বফলৰ ৰঙা আভা, শুকৰ মনোমোহা ছটা আৰু পদ্মৰ শোভাকো মাতে—সেই নিত্য কুমাৰিকা; শ্ৰীকৃষ্ণাকর্ষণা দেবী, নিত্যে যুগ্ম-স্বরূপিণী।

Verse 132

नित्यं विहारिणी कांता रसिका कृष्णवल्लभा । आमोदिनी मोदवती नंदनंदनभूषिता ॥ १३२ ॥

সেই নিত্য লীলাবিহাৰিণী, প্ৰিয় কান্তা, দিব্য ৰসৰ ৰসিকা আৰু কৃষ্ণবল্লভা; আনন্দ-সৌৰভময়ী, মোদে পূৰ্ণ, আৰু নন্দনন্দনে ভূষিতা।

Verse 133

दिव्यांबरा दिव्यहारा मुक्तामणिविभूषिता । कुञ्जप्रिया कुञ्जवासा कुञ्जनायकनायिका ॥ १३३ ॥

সেই দিব্য অম্বৰধাৰিণী, দিব্য হাৰধাৰিণী, মুক্তা-মণিৰে বিভূষিতা; কুঞ্জপ্ৰিয়া, কুঞ্জবাসিনী, আৰু কুঞ্জনায়কৰ নায়িকা।

Verse 134

चारुरूपा चारुवक्त्रा चारुहेमांगदा शुभा । श्रीकृष्णवेणुसंगीता मुरलीहारिणी शिवा ॥ १३४ ॥

সেই চাৰুৰূপা, চাৰুমুখা, শুভময়ী, আৰু মনোৰম সোণৰ অঙ্গদাৰে ভূষিতা; শ্ৰীকৃষ্ণৰ বেণুনাদত তন্ময়ী, মুৰলীৰে হৃদয় হৰণকাৰিণী, আৰু মঙ্গলস্বৰূপিণী (শিৱা)।

Verse 135

भद्रा भगवती शांता कुमुदा सुन्दरी प्रिया । कृष्णरतिः श्रीकृष्णसहचारिणी ॥ १३५ ॥

তেওঁ ভদ্ৰা, ভগৱতী, শান্তা, কুমুদা, সুন্দৰী আৰু প্ৰিয়া; শ্ৰীকৃষ্ণ-ৰতি-যুক্তা আৰু সদায় শ্ৰীকৃষ্ণৰ সহচাৰিণী।

Verse 136

वंशीवटप्रियस्थाना युग्मायुग्मस्वरूपिणी । भांडीरवासिनी शुभ्रा गोपीनाथप्रिया सखी ॥ १३६ ॥

তেওঁ বংশীবটৰ প্ৰিয় ধামক স্নেহ কৰা, যুগ্ম আৰু অযুগ্ম—দুয়ো স্বৰূপিণী; ভাণ্ডীৰাত বাস কৰা, শুভ্ৰ-উজ্জ্বল—গোপীনাথ (শ্ৰীকৃষ্ণ)ৰ প্ৰিয়া সখী।

Verse 137

श्रुतिनिःश्वसिता दिव्या गोविंदरसदायिनी । श्रीकृष्णप्रार्थनीशाना महानन्दप्रदायिनी ॥ १३७ ॥

তেওঁ শ্রুতি (বেদ)ৰ দিব্য নিশ্বাসস্বৰূপা, গোবিন্দ-ৰস দানকাৰিণী; শ্ৰীকৃষ্ণ-প্ৰাৰ্থনাৰ ঈশানা শক্তি আৰু মহানন্দ প্ৰদানকাৰিণী।

Verse 138

वैकुंठजनसंसेव्या कोटिलक्ष्मी सुखावहा । कोटिकंदर्पलावण्या रतिकोटिरतिप्रदा ॥ १३८ ॥

তেওঁ বৈকুণ্ঠবাসীসকলৰ দ্বাৰা সেবিতা, কোটি লক্ষ্মীৰ সুখ আনয়নকাৰিণী; কোটি কন্দর্পকো অতিক্ৰম কৰা লাৱণ্যময়ী আৰু কোটি-কোটি ৰতিতকৈও শ্ৰেষ্ঠ ৰতি প্ৰদানকাৰিণী।

Verse 139

भक्तिग्राह्या भक्तिरूपा लावण्यसरसी उमा । ब्रह्मरुद्रादिसंराध्या नित्यं कौतूहलान्विता ॥ १३९ ॥

উমা ভক্তিৰ দ্বাৰাই গ্ৰাহ্য; তেওঁ ভক্তিৰূপা, লাৱণ্যৰ সৰোবৰ। ব্ৰহ্মা, ৰুদ্ৰ আদি দেৱসকলৰ দ্বাৰা নিত্য আৰাধিতা, আৰু সদায় কৌতূহল-যুক্ত।

Verse 140

नित्यलीला नित्यकामा नित्यश्रृंगारभूषिता । नित्यवृन्दावनरसा नन्दनन्दनसंयुता ॥ १४० ॥

তেওঁ নিত্য দিৱ্য লীলাত ৰতা, নিত্য প্ৰেম-কামনাৰে যুক্ত আৰু সদায় পৱিত্ৰ শৃঙ্গাৰ-ভূষণে বিভূষিতা। তেওঁ নিত্য বৃন্দাৱন-ৰস আস্বাদন কৰি নন্দনন্দন শ্ৰীকৃষ্ণৰ সৈতে অবিচ্ছিন্নভাৱে সংযুক্ত।

Verse 141

गोपगिकामण्डलीयुक्ता नित्यं गोपालसंगता । गोरसक्षेपणी शूरा सानन्दानन्ददायिनी ॥ १४१ ॥

তেওঁ গোপী-মণ্ডলীৰ সৈতে যুক্ত আৰু নিত্য গোপাল-প্ৰভুৰ সঙ্গিনী। তেওঁ গোৰস ঢালি দিবলৈ সাহসিনী আৰু আনন্দ-পরমানন্দ দানকাৰিণী।

Verse 142

महालीला प्रकृष्टा च नागरी नगचारिणी । नित्यमाघूर्णिता पूर्णा कस्तूरीतिलकान्विता ॥ १४२ ॥

তেওঁ মহালীলাত প্ৰকৃষ্ট আৰু অতিশয় উৎকৃষ্টা; নাগৰী হৈও পৰ্বতত বিচৰণশীলা। তেওঁ নিত্য আনন্দত ঘূৰ্ণিত, সৰ্বতোভাবে পূৰ্ণা, আৰু ললাটত কস্তুৰী-তিলকধাৰিণী।

Verse 143

पद्मा श्यामा मृगाक्षी च सिद्धिरूपा रसावहा । कोटिचन्द्रानना गौरी कोटिकोकिलसुस्वरा ॥ १४३ ॥

তেওঁ পদ্মা, শ্যামা আৰু মৃগাক্ষী; তেওঁ সিদ্ধিৰূপা আৰু ৰসাৱহা। তেওঁৰ মুখ কোটি চন্দ্ৰৰ দৰে দীপ্ত; তেওঁ গৌৰীৰূপা, আৰু তেওঁৰ স্বৰ কোটি কোকিলতকৈও অধিক মধুৰ।

Verse 144

शीलसौंदर्यनिलया नन्दनन्दनलालिता । अशोकवनसंवासा भांडीरवनसङ्गता ॥ १४४ ॥

তেওঁ শীল আৰু সৌন্দৰ্যৰ নিলয়া, নন্দনন্দনৰ ললিতা-প্ৰিয়া। তেওঁ অশোকবনত নিবাসিনী আৰু ভাণ্ডীৰবনৰ সৈতে সংযুক্তা।

Verse 145

कल्पद्रुमतलाविष्टा कृष्णा विश्वा हरिप्रिया । अजागम्या भवागम्या गोवर्द्धनकृतालया ॥ १४५ ॥

তেওঁ কল্পদ্ৰুমৰ তলত অধিষ্ঠিতা, শ্যামবৰ্ণা, সৰ্বব্যাপিনী আৰু হৰিপ্ৰিয়া। অজন্মা (সাধাৰণ) জনৰ বাবে অগম্য, কিন্তু ভববন্ধনত আবদ্ধ জীৱৰ বাবে গম্য; আৰু গোবৰ্ধনত কৃত-আলয়যুক্তা।

Verse 146

यमुनातीरनिलया शश्वद्गोविंदजल्पिनी । शश्वन्मानवती स्निग्धा श्रीकृष्णपरिवन्दिता ॥ १४६ ॥

তেওঁ যমুনা তীৰত নিবাসিনী, সদায় গোবিন্দ-নাম জপিনী। তেওঁ নিত্য মানৱৰ প্ৰতি কৰুণাময়ী, স্নিগ্ধ স্নেহপূৰ্ণা; আৰু শ্ৰীকৃষ্ণৰ দ্বাৰা পৰিবন্দিতা।

Verse 147

कृष्णस्तुता कृष्णवृता श्रीकृष्णहृदयालया । देवद्रुमफला सेव्या वृन्दावनरसालया ॥ १४७ ॥

তেওঁ কৃষ্ণ-স্তুতা, কৃষ্ণবৃতা, আৰু শ্ৰীকৃষ্ণৰ হৃদয়ালয়া। তেওঁ দেবদ্ৰুমৰ ফলসদৃশ সেব্যা; আৰু বৃন্দাবনৰ অমৃত-ৰসৰেই আলয়।

Verse 148

कोटितीर्थमयी सत्या कोटितीर्थफलप्रदा । कोटियोगसुदुष्प्राप्या कोटियज्ञदुराश्रया ॥ १४८ ॥

সত্য কোটি তীৰ্থৰ সাৰস্বৰূপ আৰু কোটি তীৰ্থৰ ফল প্ৰদানকাৰী। ই কোটি যোগতকৈও দুষ্প্ৰাপ্য, আৰু কোটি যজ্ঞতকৈও অধিক দুষ্প্ৰাপ্য আশ্ৰয়।

Verse 149

मनसा शशिलेखा च श्रीकोटिसुभगाऽनघा । कोटिमुक्तसुखा सौम्या लक्ष्मीकोटिविलासिनी ॥ १४९ ॥

মনতে তেওঁ শশিলেখা—নির্মল, আৰু কোটি শ্ৰী-ৰূপতকৈও অধিক সুভগা। তেওঁ সৌম্যা, কোটি মুক্তিৰ সুখ দানকাৰিণী; আৰু কোটি লক্ষ্মীৰ বৈভৱত বিলাসিনী।

Verse 150

तिलोत्तमा त्रिकालस्था त्रिकालज्ञाप्यधीश्वरी । त्रिवेदज्ञा त्रिलोकज्ञा तुरीयांतनिवासिनी ॥ १५० ॥

সেই তিলোত্তমা; ত্ৰিকালত স্থিত, ত্ৰিকালজ্ঞা আৰু পৰম অধীশ্বৰী। ত্ৰিবেদজ্ঞা, ত্ৰিলোকজ্ঞা; তুৰীয়ৰ অন্তঃসত্তাত নিবাসিনী।

Verse 151

दुर्गाराध्या रमाराध्या विश्वाराध्या चिदात्मिका । देवाराध्या पराराध्या ब्रह्माराध्या परात्मिका ॥ १५१ ॥

সেই দুৰ্গাৰূপে আৰাধ্যা, ৰমা (লক্ষ্মী) ৰূপেও আৰাধ্যা। বিশ্বৰূপে পূজ্যা আৰু চিদাত্মিকা। দেৱসকলৰ দ্বাৰা আৰাধিতা, পৰম আৰাধ্যা; ব্ৰহ্মৰূপে আৰাধ্যা আৰু পৰাত্মিকা।

Verse 152

शिवाराध्या प्रेमसाध्या भक्ताराध्या रसात्मिका । कृष्णप्राणार्पिणी भामा शुद्धप्रेमविलासिनी ॥ १५२ ॥

ভামা শিৱৰো আৰাধ্যা; প্ৰেমেৰে সাধ্যা, ভক্তসকলৰ দ্বাৰা পূজ্যা আৰু ভক্তিৰসাত্মিকা। তেওঁ কৃষ্ণলৈ নিজৰ প্ৰাণ অৰ্পণকাৰিণী; শুদ্ধ প্ৰেমলীলাত বিলাসিনী।

Verse 153

कृष्णाराध्या भक्तिसाध्या भक्तवृन्दनिषेविता । विश्वाधारा कृपाधारा जीवधारातिनायिका ॥ १५३ ॥

সেই কৃষ্ণ-সম্বন্ধে আৰাধ্যা; ভক্তিৰে সাধ্যা; ভক্তবৃন্দৰ দ্বাৰা নিষেৱিতা। তেওঁ বিশ্বাধাৰা, কৃপাধাৰা, আৰু জীৱসকলৰ প্ৰাণধাৰণৰ পৰম নায়িকা।

Verse 154

शुद्धप्रेममयी लज्जा नित्यसिद्धा शिरोमणिः । दिव्यरूपा दिव्यभोगा दिव्यवेषा मुदान्विता ॥ १५४ ॥

শুদ্ধ প্ৰেমময়ী লজ্জা নিত্যসিদ্ধা আৰু শিৰোমণি। তেওঁৰ ৰূপ দিব্য, ভোগ দিব্য, বেশ দিব্য, আৰু তেওঁ আনন্দে পৰিপূৰ্ণ।

Verse 155

दिव्यांगनावृन्दसारा नित्यनूतनयौवना । परब्रह्मावृता ध्येया महारूपा महोज्ज्वला ॥ १५५ ॥

তেওঁ দিৱ্য অপ্সৰাবৃন্দৰ সাৰ, সদায় নিত্যনূতন যৌৱনময়ী। পৰব্ৰহ্মে আৱৃত, ধ্যানযোগ্য—মহাৰূপিণী আৰু অতিশয় দীপ্তিময়ী।

Verse 156

कोटिसूर्यप्रभा कोटिचन्द्रबिंबाधिकच्छविः । कोमलामृतवागाद्या वेदाद्या वेददुर्लभा ॥ १५६ ॥

তেওঁৰ প্ৰভা কোটি সূৰ্যৰ দৰে, আৰু তেওঁৰ শোভা কোটি পূৰ্ণচন্দ্ৰকো অতিক্ৰম কৰে। তেওঁৰ বাক্য কোমল আৰু অমৃতময়; তেওঁ আদ্যা, বেদমূলে স্থিত—তথাপি বেদেও দুঃলভ।

Verse 157

कृष्णासक्ता कृष्णभक्ता चन्द्रावलिनिषेविता । कलाषोडशसंपूर्णा कृष्णदेहार्द्धधारिणी ॥ १५७ ॥

তেওঁ কৃষ্ণাসক্তা, কৃষ্ণভক্তা; চন্দ্ৰাৱলীৰ দ্বাৰা সেবিতা। ষোড়শ কলাৰে সম্পূৰ্ণ, তেওঁ কৃষ্ণদেহৰ অৰ্ধাংশ ধাৰণ কৰে।

Verse 158

कृष्णबुद्धिः कृष्णसाराकृष्णरूपविहारिणी । कृष्णकान्ता कृष्णधना कृष्णमोहनकारिणी ॥ १५८ ॥

তেওঁৰ বুদ্ধি কৃষ্ণত স্থিৰ; তেওঁৰ সাৰ কৃষ্ণ; তেওঁ কৃষ্ণৰূপে বিহাৰ কৰে। তেওঁ কৃষ্ণকান্তা, কৃষ্ণেই তেওঁৰ ধন, আৰু তেওঁ কৃষ্ণদ্বাৰা মোহন কৰে।

Verse 159

कृष्णदृष्टिः कृष्णगोत्री कृष्णदेवी कुलोद्वहा । सर्वभूतस्थितावात्मा सर्वलोकनमस्कृता ॥ १५९ ॥

তেওঁৰ দৃষ্টি কৃষ্ণত নিবদ্ধ; তেওঁ কৃষ্ণগোত্ৰী, কৃষ্ণদেৱী আৰু কুলোদ্বহা। তেওঁৰ আত্মস্বৰূপ সৰ্বভূতত অৱস্থিত, আৰু সৰ্বলোক তেওঁক নমস্কাৰ কৰে।

Verse 160

कृष्णदात्री प्रेमधात्री स्वर्णगात्री मनोरमा । नगधात्री यशोठात्री महादेवी शुभंकरी ॥ १६० ॥

যি কৃষ্ণদাত্ৰী, প্ৰেম পোষণকাৰিণী, স্বৰ্ণদেহী আৰু মনোহৰা; যি পৰ্বতধাৰিণী আৰু যশধাৰিণী—সেই মহাদেৱী শুভংকৰী।

Verse 161

श्रीशेषदेवजननी अवतारगणप्रसूः । उत्पलांकारविंदांका प्रसादांका द्वितीयका ॥ १६१ ॥

শ্ৰী—শেষদেৱজননী, অৱতাৰগণৰ প্ৰসূতি; ‘উৎপলাঙ্কা’, ‘অৰবিন্দাঙ্কা’ আৰু ‘প্ৰসাদাঙ্কা’ নামেও প্ৰসিদ্ধ—এই গণনাত দ্বিতীয়া।

Verse 162

रथांका कुंजरांका च कुंडलांकपदस्थिता । छत्रांका विद्युदंका च पुष्पमालांकितापि च ॥ १६२ ॥

যাৰ দেহত ৰথৰ চিহ্ন, কুঞ্জৰ(হাতী)ৰ চিহ্ন; যি কুণ্ডল-চিহ্নযুক্ত পদমুদ্ৰাৰ ওপৰত স্থিতা; যাৰ চিহ্নত ছত্ৰ, চিহ্নত বিদ্যুৎ, আৰু যি পুষ্পমালাৰে অলংকৃত।

Verse 163

दंडांका मुकुटांका च पूर्णचन्द्रा शुकांकिता । कृष्णात्रहारपाका च वृन्दाकुंजविहारिणी ॥ १६३ ॥

যাৰ চিহ্নত দণ্ড আৰু মুকুট; যি পূৰ্ণচন্দ্ৰচিহ্নিতা আৰু শুকচিহ্নযুক্তা; যি কৃষ্ণবস্ত্ৰ ধাৰণ কৰে, তাৰকাৰ হাৰ পিন্ধে আৰু বৃন্দাৰ কুঞ্জত বিহাৰ কৰে।

Verse 164

कृष्णप्रबोधनकरी कृष्णशेषान्नभोजिनी । पद्मकेसरमध्यस्था संगीतागमवेदिनी ॥ १६४ ॥

যি কৃষ্ণক প্ৰবোধ কৰে; যি কৃষ্ণৰ শেষান্ন গ্ৰহণ কৰে; যি পদ্মৰ কেশৰৰ মধ্যভাগত বিৰাজিতা; আৰু যি সংগীত-আগমৰ জ্ঞাত্রী।

Verse 165

कोटिकल्पांतभ्रूभंगा अप्राप्तप्रलयाच्युता । सर्वसत्त्वनिधिः पद्मशंखादिनिधिसेविता ॥ १६५ ॥

কোটি কল্পৰ অন্ততো যাঁৰ ভ্ৰূভংগ নোহে, প্ৰলয় নাহিলেও যিনি অচ্যুত, অচল হৈ থাকে। তেওঁ সকলো সত্ত্বৰ নিধি; পদ্ম, শঙ্খ আদি দিব্য নিধিয়ে সেবিতা।

Verse 166

अणिमादिगुणैश्वर्या देववृन्दविमोहिनी । सस्वानन्दप्रदा सर्वा सुवर्णलतिकाकृतिः ॥ १६६ ॥

অণিমা আদি গুণ-ঐশ্বৰ্যৰে সমন্বিতা তেওঁ দেৱবৃন্দকো বিমোহিত কৰে। তেওঁ সকলোকে নিজৰ আনন্দ দান কৰে; তেওঁৰ ৰূপ সোণালী লতিকাৰ দৰে।

Verse 167

कृष्णाभिसारसंकेता मालिनी नृत्यपंडिता । गोपीसिंधुसकाशाह्वां गोपमंडपशोभिनी ॥ १६७ ॥

কৃষ্ণাভিসাৰৰ সংকেত ধাৰিণী, মালিনী—নৃত্যত পণ্ডিতা। ‘গোপী-সিন্ধু-সকাশা’ নামে খ্যাত, গোপমণ্ডপ শোভিত কৰোঁতা।

Verse 168

श्रीकृष्णप्रीतिदा भीता प्रत्यंगपुलकांचिता । श्रीकृष्णालिंगनरता गोविंदविरहाक्षमा ॥ १६८ ॥

শ্ৰীকৃষ্ণক প্ৰীতি দান কৰা, ভয়তে কম্পিত, যাৰ প্ৰত্যংগত ৰোমাঞ্চ জাগে। শ্ৰীকৃষ্ণালিঙ্গনত সদা ৰতা, গোবিন্দ-বিৰহ সহিব নোৱাৰা।

Verse 169

अनंतगुणसंपन्ना कृष्णकीर्तनलालसा । बीजत्रयमयी मूर्तिः कृष्णानुग्रहवांछिता ॥ १६९ ॥

অনন্ত গুণে সম্পন্না তেওঁ কৃষ্ণকীৰ্তনৰ লালসা ধৰে। তেওঁ ত্ৰিবীজময়ী মূর্তি; কৃষ্ণৰ অনুগ্রহ কামনা কৰে।

Verse 170

विमलादिनिषेव्या च ललिताद्यार्चिता सती । पद्मवृन्दस्थिता हृष्टा त्रिपुरापरिसेविता ॥ १७० ॥

বিমলা আদি দেৱীগণে তেওঁক সেৱা কৰে; ললিতা আদি সকলোৱে সেই সতী দেৱীক পূজা কৰে। পদ্মবৃন্দৰ মাজত অৱস্থিত হৈ তেওঁ হৃষ্টা, আৰু ত্ৰিপুৰাই সদায় তেওঁক পৰিচৰ্যা কৰে।

Verse 171

वृन्तावत्यर्चिता श्रद्धा दुर्ज्ञेया भक्तवल्लभा । दुर्लभा सांद्रसौख्यात्मा श्रेयोहेतुः सुभोगदा ॥ १७१ ॥

বৃন্তাৱতীত পূজিত সেই শ্ৰদ্ধা দুৰ্জ্ঞেয়, ভক্তসকলৰ অতি প্ৰিয় আৰু দুৰ্লভ। তাৰ স্বভাৱ ঘন আনন্দময়; সেয়া পৰম শ্ৰেয়ৰ হেতু হৈ শুভ ভোগ দান কৰে।

Verse 172

सारंगा शारदा बोधा सद्वृंदावनचारिणी । ब्रह्मानन्दा चिदानन्दा ध्यानान्दार्द्धमात्रिका ॥ १७२ ॥

তেওঁ সাৰঙ্গা, তেওঁ শাৰদা, তেওঁ বোধাৰূপিণী; তেওঁ সদ্‌বৃন্দাৱনত বিচৰণ কৰে। তেওঁ ব্ৰহ্মানন্দ আৰু চিদানন্দ; ধ্যানজন্য আনন্দৰ অৰ্ধমাত্ৰা-স্বৰূপিণী।

Verse 173

गंधर्वा सुरतज्ञा च गोविंदप्राणसंगमा । कृष्णांगभूषणा रत्नभूषणा स्वर्णभूषिता ॥ १७३ ॥

তেওঁ গন্ধৰ্বী, সুৰতকলাত নিপুণ; তেওঁৰ প্ৰাণ গোবিন্দৰ সৈতে একাত্ম। তেওঁ কৃষ্ণৰ অঙ্গ অলংকৃত কৰে; ৰত্নে ভূষিতা আৰু স্বৰ্ণাভৰণে শোভিতা।

Verse 174

श्रीकृष्णहृदयावासमुक्ताकनकनालि का । सद्रत्नकंकणयुता श्रीमन्नीलगिरिस्थिता ॥ १७४ ॥

যি শ্ৰীকৃষ্ণৰ হৃদয়ত বাস কৰে, যি মুক্তা-সোণৰ মালাৰে অলংকৃত; যি উত্তম ৰত্নখচিত কঙ্কণ ধাৰণ কৰি, শ্ৰীমৎ নীলগিৰিত বিরাজমান।

Verse 175

स्वर्णनूपुरसंपन्ना स्वर्णकिंकिणिमंडिता । अशेषरासकुतुका रंभोरूस्तनुमध्यमा ॥ १७५ ॥

সোণৰ নূপুৰে সমৃদ্ধ, সোণৰ কিঙ্কিণীৰে সুশোভিতা; তাই সকলো ৰাস-ক্ৰীড়াত উৎসুক, ৰম্ভাৰ দৰে উৰু-সম্পন্না আৰু ক্ষীণ-কটিযুক্তা আছিল।

Verse 176

पराकृतिः पररानन्दा परस्वर्गविहारिणी । प्रसूनकबरी चित्रा महासिंदूरसुन्दरी ॥ १७६ ॥

তাই পৰা-স্বভাৱিনী, পৰমানন্দত ৰমণকাৰিণী, পৰম স্বৰ্গত বিহাৰিণী। পুষ্পশোভিত কবরী তাইৰ বিচিত্ৰ দীপ্তিময়; মহাসিন্দূৰে তাই অতিশয় সুন্দৰী।

Verse 177

कैशोरवयसा बाला प्रमदाकुलशेखरा । कृष्णाधरसुधा स्वादा श्यामप्रेमविनोदिनी ॥ १७७ ॥

কৈশোৰবয়সীয়া বালা, প্রেমাতুৰ প্ৰমদাসকলৰ শিৰোমণি; কৃষ্ণৰ অধৰ-সুধাৰ দৰে মধুৰ, তাই শ্যামসুন্দৰৰ প্ৰেমত বিনোদ কৰে।

Verse 178

शिखिपिच्छलसच्चूडा स्वर्णचंपकभूषिता । कुंकुमालक्तकस्तूरीमंडिता चापराजिता ॥ १७८ ॥

ময়ূৰপুচ্ছৰ সুন্দৰ চূড়াৰে ভূষিতা, স্বৰ্ণ চম্পক অলংকাৰৰে সজ্জিতা; কুঙ্কুম, আলক্তক আৰু কস্তুৰীৰে মণ্ডিতা—তাই অপৰাজিতা, অজেয় আৰু দীপ্তিময়।

Verse 179

हेमहरान्वितापुष्पा हाराढ्या रसवत्यपि । माधुर्य्यमधुरा पद्मा पद्महस्ता सुविश्रुता ॥ १७९ ॥

তাই হেমহাৰ আৰু পুষ্পালংকাৰৰে ভূষিতা, হাৰসমৃদ্ধ আৰু ৰসপূর্ণা। মাধুৰ্যৰ মাজতো মাধুৰ্যময়ী—তাই পদ্মা, পদ্মহস্তা, সৰ্বত্ৰ সুৱিশ্ৰুতা।

Verse 180

भ्रूभंगाभंगकोदंडकटाक्षशरसंधिनी । शेषदेवाशिरस्था च नित्यस्थलविहारिणी ॥ १८० ॥

যি ভ্ৰূভঙ্গ-অভঙ্গৰ সামান্য ইশাৰাত অখণ্ড কোদণ্ডত কটাক্ষ-শৰ সংধান কৰে; যি শেষদেৱৰ শিৰসমূহৰ ওপৰত বিরাজিতা; আৰু যি নিজ নিত্যধামত সদা বিহাৰ কৰে।

Verse 181

कारुण्यजलमध्यस्था नित्यमत्ताधिरोहिणी । अष्टभाषवती चाष्टनायिका लक्षणान्विता ॥ १८१ ॥

যি কৰুণাৰ জলমধ্যত অৱস্থিত; যি ভাব-ব্যক্তিৰ মত্ত গজত নিত্য অধিৰূঢ়া; অষ্ট ভাষাৰে সমৃদ্ধ আৰু অষ্টনায়িকা-লক্ষণে বিভূষিতা।

Verse 182

सुनूतिज्ञा श्रुतिज्ञा च सर्वज्ञा दुःखहारिणी । रजोगुणेश्वरी चैव जरच्चंद्रनिभानना ॥ १८२ ॥

তেওঁ সুনীতি-ধৰ্মজ্ঞানী, শ্রুতি-ৱেদজ্ঞানী, সৰ্বজ্ঞা আৰু দুঃখহাৰিণী। তেওঁ ৰজোগুণৰ অধীশ্বৰী; তেওঁৰ মুখ জৰাচন্দ্ৰৰ ন্যায় দীপ্ত।

Verse 183

केतकीकुसुमाभासा सदा सिंधुवनस्थिता । हेमपुष्पाधिककरा पञ्चशक्तिमयी हिता ॥ १८३ ॥

তেওঁ কেতকী ফুলৰ দৰে দীপ্তিময়ী, সদা সিন্ধু-ৱনত অৱস্থিতা। তেওঁৰ কৰযুগল হেমপুষ্পে অলংকৃত; তেওঁ হিতকাৰিণী আৰু পঞ্চশক্তিময়ী।

Verse 184

स्तनकुभी नराढ्या च क्षीणापुण्या यशस्वनी । वैराजसूयजननी श्रीशा भुवनमोहिनी ॥ १८४ ॥

তেওঁ স্তনকুম্ভে সুশোভিতা, নৰসমূহে অলংকৃতা; পুণ্য ক্ষীণ হ’লেও যশস্বিনী। তেওঁ বৈরাজ আৰু সূয় নৃপৰ জননী, শ্ৰীৰ অধীশ্বৰী, আৰু ভুবনমোহিনী।

Verse 185

महाशोभा महामाया महाकांतिर्महास्मृतिः । महामोहा महाविद्या महाकीर्तिंर्महारतिः ॥ १८५ ॥

তেওঁ মহাশোভা, মহামায়া, মহাকান্তি আৰু মহাস্মৃতি। তেওঁ মহামোহ, মহাবিদ্যা, মহাকীৰ্তি আৰু মহাৰতি (ভক্তি-আনন্দ) স্বৰূপিণী।

Verse 186

महाधैर्या महावीर्या महाशक्तिर्महाद्युतिः । महागौरी महासंपन्महाभोगविलासिनी ॥ १८६ ॥

তেওঁ মহাধৈৰ্য আৰু মহাবীৰ্যসম্পন্ন, মহাশক্তি আৰু মহাদ্যুতি-ধাৰিণী। তেওঁ মহাগৌৰী, মহাসম্পন্না, আৰু মহাভোগ-বিলাসিনী।

Verse 187

समया भक्तिदाशोका वात्सल्यरसदायिनी । सुहृद्भक्तिप्रदा स्वच्छा माधुर्यरसवर्षिणी ॥ १८७ ॥

তেওঁ সময়া (যথাসময়ে অনুগ্ৰহদাত্রী), ভক্তিদাত্রী আৰু শোকহাৰিণী। তেওঁ বাত্সল্যৰস দান কৰে, সুহৃদ্ভাৱৰ ভক্তি প্ৰদান কৰে, নিৰ্মল, আৰু মাধুৰ্যৰস বৰ্ষণ কৰে।

Verse 188

भावभक्तिप्रदा शुद्धप्रेमभक्तिविधायिनी । गोपरामाभिरामा च क्रीडारामा परेश्वरी ॥ १८८ ॥

তেওঁ ভাৱভক্তি প্ৰদান কৰে আৰু শুদ্ধ প্ৰেমভক্তি স্থাপন কৰে। তেওঁ গোপীৰমাসকলৰ মাজত অতি মনোহৰা, ৰামাৰ প্ৰিয়া, ক্ৰীড়াত ৰমণ কৰা পৰেশ্বৰী।

Verse 189

नित्यरामा चात्मरामा कृष्णरामा रमेश्वरी । एकानैकजगद्व्याप्ता विश्वलीलाप्रकाशिनी ॥ १८९ ॥

তেওঁ নিত্যৰামা আৰু আত্মৰামা; তেওঁ কৃষ্ণৰামা আৰু ৰমেশ্বৰী (শ্ৰীৰ অধীশ্বৰী)। তেওঁ এক হৈও বহু জগতত ব্যাপ্ত, আৰু সমগ্ৰ বিশ্বলীলা প্ৰকাশ কৰে।

Verse 190

सरस्वतीशा दुर्गेशा जगदीशा जगद्विधिः । विष्णुवंशनिवासा च विष्णुवंशसमुद्भवा ॥ १९० ॥

তেওঁ সৰস্বতীৰ অধীশ্বৰী, দুৰ্গাৰ অধিষ্ঠাত্ৰী, জগতৰ ঈশ্বৰী আৰু জগতৰ বিধাত্ৰী; তেওঁ বিষ্ণুবংশত নিবাস কৰে আৰু বিষ্ণুবংশৰ পৰাই উদ্ভূত।

Verse 191

विष्णुवंशस्तुता कर्त्री विष्णुवंशावनी सदा । आरामस्था वनस्था च सूर्य्यपुत्र्यवगाहिनी ॥ १९१ ॥

তেওঁ বিষ্ণুবংশৰ স্তৱ ৰচনাকাৰী আৰু সদায় বিষ্ণুবংশৰ ৰক্ষয়িত্ৰী। তেওঁ উদ্যানতো আৰু অৰণ্যতো অৱস্থিত, আৰু সূৰ্যপুত্ৰীয়ে য’ত অৱগাহন কৰে বুলি খ্যাত সেই পবিত্ৰ ধাৰা।

Verse 192

प्रीतिस्था नित्ययंत्रस्था गोलोकस्था विभूतिदा । स्वानुभूतिस्थिता व्यक्ता सर्वलोकनिवासिनी ॥ १९२ ॥

তেওঁ প্ৰীতিত অৱস্থিত, নিত্য-যন্ত্ৰত (শাশ্বত নিয়মত) প্ৰতিষ্ঠিত, গ’লোকত অধিষ্ঠিতা আৰু বিভূতি দানকাৰিণী। স্বানুভূতিত দৃঢ় হৈ তেওঁ ব্যক্ত আৰু সৰ্বলোকনিবাসিনী।

Verse 193

अमृता ह्यद्भुता श्रीमन्नारायणसमीडिता । अक्षरापि च कूटस्था महापुरुषसंभवा ॥ १९३ ॥

তেওঁ অমৃতা আৰু অদ্ভুতা, শ্ৰীমান নাৰায়ণৰ দ্বাৰা স্তুত। তেওঁ অক্ষৰা আৰু কূটস্থা (অচল)ও, আৰু মহাপুৰুষৰ পৰা সম্ভূতা।

Verse 194

औदार्यभावसाध्या च स्थूलसूक्ष्मातिरूपिणी । शिरीषपुष्पमृदुला गांगेयमुकुरप्रभा ॥ १९४ ॥

তেওঁ ঔদাৰ্যভাবৰ দ্বাৰা সাধ্যা আৰু স্থূল, সূক্ষ্ম তথা অতীত ৰূপে প্ৰকাশিতা। তেওঁ শিৰীষপুষ্পৰ দৰে মৃদুল আৰু গঙ্গাজাত মুকুৰৰ প্ৰভাৰ দৰে দীপ্ত।

Verse 195

नीलोत्पलजिताक्षी च सद्रत्नकवरान्विता । प्रेमपर्यकनिलया तेजोमंडलमध्यगा ॥ १९५ ॥

তেওঁৰ নয়ন নীলপদ্মকো জয় কৰিছিল; তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ ৰত্নালংকাৰৰে বিভূষিতা আছিল। প্ৰেমময় পৰ্যংকত বিরাজ কৰি তেওঁ তেজোমণ্ডলৰ মধ্যভাগত অৱস্থিত আছিল।

Verse 196

कृष्णांगगोपनाऽभेदा लीलावरणनायिका । सुधासिंधुसमुल्लासामृतास्यंदविधायिनी ॥ १९६ ॥

তেওঁ কৃষ্ণস্বৰূপ আচ্ছাদনকাৰী শক্তিৰ সৈতে অভিন্ন; লীলাৰ আৱৰণৰ নায়িকা। তেওঁ সুধাসিন্ধুক উল্লাসিত কৰি অমৃতধাৰা প্রবাহিত কৰে।

Verse 197

कृष्णचित्ता रासचित्ता प्रेमचित्ता हरिप्रिया । अचिंतनगुणग्रामा कृष्णलीला मलापहा ॥ १९७ ॥

তেওঁৰ চিত্ত কৃষ্ণত নিবদ্ধ, ৰাসত লীন, প্ৰেমে পৰিপূৰ্ণ—তেওঁ হৰিৰ অতি প্ৰিয়া। তেওঁ অচিন্ত্য গুণসমূহৰ নিধি; কৃষ্ণলীলা সকলো মলিনতা দূৰ কৰে।

Verse 198

राससिंधुशशांका च रासमंडलमंडीनी । नतव्रता सिंहरीच्छा सुमीर्तिः सुखंदिता ॥ १९८ ॥

তেওঁৰ নামসমূহ—ৰাসসিন্ধুশশাঙ্কা, ৰাসমণ্ডলমণ্ডিনী, নতব্ৰতা, সিংহৰীচ্ছা, সুমীৰ্তি আৰু সুখন্দিতা।

Verse 199

गोपीचूडामणिर्गोपीगणेड्या विरजाधिका । गोपप्रेष्ठा गोपकन्या गोपनारी सुगोपिका ॥ १९९ ॥

তেওঁ গোপীসকলৰ চূড়ামণি, গোপীগণৰ আৰাধ্যা, আৰু বিরজাৰো অধিক নিৰ্মলা। তেওঁ গোপসকলৰ পৰম প্ৰিয়া—গোপকন্যা, গোপনাৰী, আৰু শ্ৰেষ্ঠ সুগোপিকা।

Verse 200

गोपधामा सुदामांबा गोपाली गोपमोहिनी । गोपभूषा कृष्णभूषा श्रीवृन्दावनचंद्रिका ॥ २०० ॥

তেওঁ গোপসকলৰ দীপ্তিময় ধাম; সুধামাৰ পূজ্য মাতৃ; গোপালী—গোপসমাজক মোহিতকাৰিণী। তেওঁ গোপসকলৰ ভূষণ আৰু স্বয়ং শ্ৰীকৃষ্ণৰ অলংকাৰ; শ্ৰীবৃন্দাবনৰ মঙ্গলময় চন্দ্ৰিকা।