Adhyaya 60 — Descriptions of Kimpurusha-varsha, Hari-varsha, Ilavrita (Meru-varsha), Ramyaka, and Hiranyamaya
इति श्रीमार्कण्डेयपुराणेऽथोत्तरकुरुकथनं नामैकोनषष्टितमोऽध्यायः ।
षष्टितमोऽध्यायः—
मार्कण्डेय उवाच ।
यत्तु किम्पुरुषं वर्षं तत् प्रवक्ष्याम्यहं द्विज ।
यत्रायुर् दशसाहस्रं पुरुषाणां वपुष्मताम् ॥
iti śrī-mārkaṇḍeya-purāṇe 'thottara-kuru-kathanaṃ nāmaikonaṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ | ṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ— mārkaṇḍeya uvāca | yat tu kiṃpuruṣaṃ varṣaṃ tat pravakṣyāmy ahaṃ dvija | yatrāyur daśa-sāhasraṃ puruṣāṇāṃ vapuṣmatām ||
এইদৰে শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণত ‘উত্তৰ-কুৰুবৃত্তান্ত’ নামৰ ঊনষাটতম অধ্যায় সমাপ্ত। এতিয়া ষাটতম অধ্যায়। মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে—হে দ্বিজ, এতিয়া মই কিম্পুৰুষ নামৰ দেশখন বৰ্ণনা কৰিম; তাত দেহধাৰী মানুহৰ আয়ু দহ হাজাৰ বছৰ।
{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
Different realms reflect different conditions of embodied life; longevity is presented as environmentally and dharmically conditioned, not merely biological.
Cosmography and world-ordering (sarga/pratisarga adjunct), with anthropological notes (lifespan) typical of varṣa descriptions.
Ten-thousand-year lifespan motifs indicate a subtler density of embodiment and a slower karmic tempo—time itself appears graded across cosmic regions.