Adhyaya 1: Jaimini’s Questions on the Mahabharata and the Origin of the Wise Birds

Verse 1

तपःस्वाध्यायनिरतं मार्कण्डेयं महामुनिम् । व्यासशिष्यो महातेजा जैमिनिः पर्यपृच्छत ॥

মহাতেজস্বী, ব্যাসৰ শিষ্য জৈমিনিয়ে—তপস্যা আৰু শাস্ত্ৰাধ্যয়নত ৰত—মহর্ষি মাৰ্কণ্ডেয়ক প্ৰশ্ন কৰিলে।

Verse 2

भगवान् भारताख्यानं व्यासेनोक्तं महात्मना । पूर्णमस्तमलैः शुभ्रैर्नानाशास्त्रसमुच्चयैः ॥

মহাত্মা ব্যাসে কোৱা মহাভাৰত-আখ্যানো সম্পূৰ্ণ হৈছে—নিৰ্মল, উজ্জ্বল আৰু দোষৰহিত—যি নানাশাস্ত্ৰশাখাৰ সমুচ্চয়।

Verse 3

जातिशुद्धिसमायुक्तं साधुशब्दोपशोभितम् । पूर्वपक्षोक्तिसिद्धान्तपरिनिष्ठासमन्वितम् ॥

ইয়াত বংশ-শুদ্ধি সংযুক্ত, পৰিশীলিত শব্দে অলংকৃত, আৰু পূৰ্বপক্ষ, সিদ্ধান্ত আৰু দৃঢ় চূড়ান্ত নিৰ্ণয়ৰ বিবৃতিত সমৃদ্ধ।

Verse 4

त्रिदशानां यथा विष्णुर्द्विपदां ब्राह्मणो यथा । भूषणानाञ्च सर्वेषां यथा चूडामणिर्वरः ॥

যেনে দেবসকলৰ মাজত বিষ্ণু শ্ৰেষ্ঠ, যেনে দ্বিপদ প্ৰাণীৰ মাজত ব্ৰাহ্মণ শ্ৰেষ্ঠ, আৰু যেনে সকলো অলংকাৰৰ মাজত শিৰোৰত্ন সৰ্বোত্তম—তেনেই ইয়াত স্তুত এই বিষয় পৰম উৎকৃষ্ট।

Verse 5

यथायुधानां कुलिशमिन्द्रियाणां यथा मनः । तथेह सर्वशास्त्राणां महाभारतमुत्तमम् ॥

যেনে অস্ত্ৰসমূহৰ মাজত বজ্ৰ শ্ৰেষ্ঠ, যেনে ইন্দ্ৰিয়সমূহৰ মাজত মন প্ৰধান, তেনেই সকলো শাস্ত্ৰৰ মাজত ইয়াত মহাভাৰত সৰ্বোচ্চ।

Verse 6

अत्रार्थश्चैव धर्मश्च कामो मोक्षश्च वर्ण्यते । परस्परानुबन्धाश्च सानुबन्धाश्च ते पृथक् ॥

ইয়াত অৰ্থ, ধৰ্ম, কাম আৰু মোক্ষৰ বৰ্ণনা আছে; আৰু এই বিষয়সমূহ পৰস্পৰ-সম্পৰ্কসহো আৰু পৃথকভাৱেও, নিজ নিজ উপবিষয়সহ ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।

Verse 7

धर्मशास्त्रमिदं श्रेष्ठमर्थशास्त्रमिदं परम् । कामशास्त्रमिदं चाग्र्यं मोक्षशास्त्रं तथोत्तमम् ॥

“ইয়া ধৰ্মৰ শ্ৰেষ্ঠ শাস্ত্ৰ; ইয়া অৰ্থৰ পৰম শাস্ত্ৰ। ইয়া কামৰো মুখ্য শাস্ত্ৰ, আৰু তেনেদৰে মোক্ষৰ অনুত্তম শাস্ত্ৰ।”

Verse 8

चतुराश्रमधर्माणामाचारस्थितिसाधनम् । प्रोक्तमेतन्महाभाग वेदव्यासेन धीमता ॥

হে মহাভাগ! এই উপদেশ জ্ঞানী বেদব্যাসে দিছে—যাৰ দ্বাৰা চাৰি আশ্ৰমৰ ধৰ্ম-মৰ্যাদা আৰু সদাচাৰৰ স্থাপিত ব্যৱস্থা ৰক্ষিত থাকে।

Verse 9

तथा तात कृतं ह्येतद् व्यासेनोदारकर्मणा । यथा व्याप्तं महाशास्त्रं विरोधैर्नाभिभूयते ॥

সেয়ে, প্ৰিয়! মহাকৰ্মা ব্যাসে ইয়াক এনেদৰে ৰচনা কৰিছে যাতে এই বৃহৎ মহাশাস্ত্ৰ সৰ্বাৰ্থসমাৱেশী হয় আৰু বিৰোধে পৰাভূত নকৰে।

Verse 10

व्यासवाक्यजलौघेन कुतर्कतरुहारिणा । वेदशैलावतीर्णेन नीरजस्का मही कृता ॥

বেদ-পৰ্বতৰ পৰা অৱতীৰ্ণ ব্যাসবাণীৰ প্ৰবাহে কুতৰ্কৰ বৃক্ষসমূহ উটুৱাই লৈ গৈ পৃথিৱীক ৰজঃশূন্য (স্বচ্ছ আৰু শুদ্ধ) কৰিছে।

Verse 11

कलशब्दमहाहंसं माख्यानपराम्बुजम् । कथाविस्तीर्णसलिलं कार्ष्ण वेदमहाह्रदम् ॥

“এই পুৰাণ মধুৰধ্বনিযুক্ত মহাহংস; পুণ্য আখ্যানৰ পৰম পদ্ম তাৰ শিৰত। বিস্তৃত কাহিনীৰ জলৰাশিত প্ৰসাৰিত—হে কাৰ্ষ্ণ! ই বৈদিক বিদ্যাৰ মহাসৰোবৰ।”

Verse 12

तदिदं भारताख्यानं बह्वर्थं श्रुतिविस्तरम् । तत्त्वतो ज्ञातुकामोऽहं भगवन्स्त्वामुपस्थितः ॥

“‘ভাৰত’ নামে জনা এই আখ্যান-প্ৰবন্ধ বহু অৰ্থে সমৃদ্ধ আৰু বেদ-বিস্তাৰৰ দৰে বিস্তৃত। ইয়াৰ তত্ত্ব সত্যৰূপে বুজিবলৈ ইচ্ছা কৰি, হে ভগৱান, মই আপোনাৰ ওচৰলৈ আহিছোঁ।”

Verse 13

कस्मान्मानुषतां प्राप्तो निर्गुणोऽपि जनार्दनः । वासुदेवो जगत्सूतिस्थितिसंयमकारणम् ॥

গুণাতীত হৈও জনাৰ্দন কিয় মানৱভাব গ্ৰহণ কৰিলে? বাসুদেৱেই জগতৰ সৃষ্টি, স্থিতি আৰু সংহাৰ/নিগ্ৰহৰ কাৰণ।

Verse 14

कस्माच्च पाण्डुपुत्राणामेका सा द्रुपदात्मजा । पञ्चानां महीषी कृष्णा ह्यत्र नः संशयो महान् ॥

আৰু দ্ৰুপদৰ একমাত্ৰ কন্যা কৃষ্ণা (দ্ৰৌপদী) পাণ্ডুৰ পাঁচ পুত্ৰৰ পাঁচজনৰেই মহিষী কেনেকৈ হ’ল? এই বিষয়ে আমাৰ গভীৰ সংশয়।

Verse 15

भेषजं ब्रह्महत्याया बलदेवो महाबलः । तीर्थयात्राप्रसङ्गेन कस्माच्चक्रे हलायुधः ॥

হলধাৰী মহাবলী বলৰামে ব্ৰহ্মহত্যাৰ পাপশান্তিৰ বাবে কিয় তীৰ্থযাত্ৰা কৰিলে?

Verse 16

कथञ्च द्रौपदेयास्तेऽकृतदाराः महारथाः । पाण्डुनाथा महात्मानो वधमापुरनाथवत् ॥

আৰু দ্ৰৌপদীৰ সেই পুত্ৰসকল—মহাৰথী—এতিয়াও অবিবাহিত হৈও, পুণ্যশীল পাণ্ডৱপুত্ৰসকল ৰক্ষকবিহীন যেন কেনেকৈ মৃত্যুক প্ৰাপ্ত হ’ল?

Verse 17

एतत्सर्वं विस्तरशो ममाख्यातुमिहार्हसि । भवन्तो मूढबुद्धीनामवबोधकराः सदा ॥

এই সকলো কথা মোক ইয়াত বিস্তাৰে ব্যাখ্যা কৰা উচিত। কিয়নো আপোনালোক সদায় মোহাচ্ছন্ন বুদ্ধিসম্পন্ন লোকক বোধ জগাই তোলা প্ৰবোধক।

Verse 18

इति तस्य वचः श्रुत्वा मार्कण्डेयो महामुनिः । दशाष्टदोषरहितो वक्तुं समुपचक्रमे ॥

তেওঁৰ বাক্য শুনি অষ্টাদশ দোষমুক্ত মহর্ষি মাৰ্কণ্ডেয় কথা ক’বলৈ আৰম্ভ কৰিলে।

Verse 19

मार्कण्डेय उवाच क्रियाकालोऽयमस्माकं समप्राप्तो मुनिसत्तम । विस्तरे चापि वक्तव्ये नैष कालः प्रशस्यते ॥

মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে—হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, আমাৰ কৰ্তব্যৰ নিৰ্ধাৰিত সময় এতিয়া উপস্থিত; আৰু যি বিষয় বিস্তাৰে ব্যাখ্যা কৰিব লাগে, তাৰ বাবে এই সময় প্ৰশংসনীয় নহয়।

Verse 20

ये तु वक्ष्यन्ति वक्ष्येऽद्य तानहं जैमिने तव । तथा च नष्टसन्देहं त्वां करिष्यन्ति पक्षिणः ॥

হে জৈমিনি, আজি মই তোমাক সেই কথাবোৰেই ক’ম, যিবোৰ সেই পক্ষীবোৰেও ব্যাখ্যা কৰিব; আৰু সেই পক্ষীবোৰে তোমাক সংশয়মুক্ত কৰিব।

Verse 21

पिङ्गाक्षश्च विबोधश्च सुपुत्रः सुमुखस्तथा । द्रोणपुत्राः खगश्रेष्ठास्तत्त्वज्ञाः शास्त्रचिन्तकाः ॥

আৰু পিঙ্গাক্ষ আৰু বিবোধ, সুপুত্ৰ আৰু সুমুখ—দ্ৰোণৰ পুত্ৰ—পক্ষীৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ, সত্যজ্ঞ আৰু শাস্ত্ৰচিন্তক আছিল।

Verse 22

वेदशास्त्रार्थविज्ञाने येषामव्याहता मतिः । विन्ध्यकन्दरमध्यस्थास्तानुपास्य च पृच्छ च ॥

যাঁলোকৰ বেদ-শাস্ত্ৰাৰ্থ-বোধ অবাধিত আছিল—তেওঁলোকে বিন্ধ্য পৰ্বতৰ গুহাৰ মাজত বাস কৰিছিল; লোকসকলে তেওঁলোকক উপাসনা কৰিছিল আৰু প্ৰশ্নো কৰিছিল।

Verse 23

एवमुक्तस्तदा तेन मार्कण्डेयेन धीमता । प्रत्युवाचार्षिशार्दूलो विस्मयोत्फुल्ललोचनः ॥

সেই সময় জ্ঞানী মাৰ্কণ্ডেয়ৰ এইদৰে সম্বোধনত, মুনিসকলৰ মাজত ব্যাঘ্ৰসদৃশ সেই ঋষিয়ে বিস্ময়ে বিস্তৃত নয়নে উত্তৰ দিলে।

Verse 24

जैमिनिरुवाच अत्यद्भुतमिदं ब्रह्मन् खगवागिव मानुषी । यत् पक्षिणस् ते विज्ञानमापुरत्यन्तदुर्लभम् ॥

জৈমিনিয়ে ক’লে—হে ব্ৰাহ্মণ, ই অতি বিস্ময়কৰ; বাক্য পখীৰ দৰে, কিন্তু অৰ্থ মানৱসদৃশ—এই পখীবোৰে অতি দুৰ্লভ জ্ঞান কেনেকৈ লাভ কৰিলে?

Verse 25

तिर्यग्योन्यां यदि भवस्तेषां ज्ञानं कुतोऽभवत् । कथञ्च द्रोणतनयाः प्रोच्यन्ते ते पतत्रिणः ॥

যদি সিহঁত তিৰ্যক্-যোনিত জন্মে, তেন্তে তেনে জ্ঞান কেনেকৈ পালে? আৰু সেই ডেউকীয়া পখীবোৰক দ্ৰোণৰ পুত্ৰ বুলি কেনেকৈ কোৱা হয়?

Verse 26

कश्च द्रोणः प्रविख्यातो यस्य पुत्रचतुष्टयम् । जातं गुणवतां तेषां धर्मज्ञानं महात्मनाम् ॥

আৰু সেই প্ৰসিদ্ধ দ্ৰোণ কোন, যাৰ চাৰিজন পুত্ৰ জন্মিলে—ধৰ্মজ্ঞ, সদ্গুণসম্পন্ন, মহাত্মা?

Verse 27

मार्कण्डेय उवाच शृणुष्वावहितो भूत्वा यद्वृत्तं नन्दने पुरा । शक्रस्याप्यसरसां चैव नारदस्य च सङ्गमे ॥

মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে—সাৱধান হৈ শুনা, মই যেনেকৈ কওঁ; পুৰাকালে নন্দনত শক্ৰ (ইন্দ্ৰ), অপ্সৰাসকল আৰু নাৰদৰ সমাগমত যি ঘটিছিল।

Verse 28

नारदो नन्दनेऽपश्यत् पुंश्चलीगणमध्यगम् । शक्रं सुराधिराजानं तन्मुखासक्तलोचनम् ॥

নন্দন উদ্যানত নাৰদে দেৱাধিপতি শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) ক চঞ্চল নাৰীসমূহৰ দলেৰ মাজত আসীন দেখা পালে; তেওঁৰ দৃষ্টি তেওঁলোকৰ মুখমণ্ডলত একাগ্ৰ আছিল।

Verse 29

स तेनर्षिवरिष्ठेन दृष्टमात्रः शचीपतिः । समुत्तस्थौ स्वकं चास्मै ददावासनमादरात् ॥

সেই শ্ৰেষ্ঠ মুনিক দেখা মাত্ৰ শচীপতি শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) তৎক্ষণাৎ উঠি সন্মানসহ নিজৰ আসন তেওঁক অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 30

तं दृष्ट्वा बलवृत्रघ्नमुत्थितं त्रिदशाङ्गनाः । प्रणेमुस्ताश्च देवर्7षि विनयावनताः स्थिताः ॥

বৃত্ৰহন্তা সেই মহাবলী শক্ৰ উঠা দেখি দিৱ্য নাৰীসকলেও উঠি প্ৰণাম কৰিলে; হে দিৱ্যদৰ্শী, তেওঁলোকে বিনয়ে মূৰ নত কৰি থিয় হৈ ৰ’ল।

Verse 31

ताभिरभ्यर्चितः सोऽथ उपविष्टे शतक्रतौ । यथार्हं कृतसम्भाषः कथाश्चक्रे मनोरमाः ॥

তেওঁলোকে সৎকাৰ কৰাৰ পাছত, শতক্ৰতু (ইন্দ্ৰ) আসন গ্ৰহণ কৰিলে, যথোচিত কুশল-প্ৰশ্নাদি বিনিময় কৰি তেওঁ ৰম্য কথোপকথনত লিপ্ত হ’ল।

Verse 32

शक्र उवाच ततः कथान्तरे शक्रस्तमुवाच महामुनिम् । देह्याज्ञां नृत्यतामासां तव याभिमतेति वै ॥

শক্ৰ ক’লে— কথোপকথনৰ মাজতে শক্ৰে সেই মহর্ষিক ক’লে: “মোক অনুমতি দিয়ক; এই বিষয়সমূহৰ মাজত আপোনাৰ কোনটো গ্ৰহণীয়, সেয়া কওক।”

Verse 33

रम्भा वा कर्कशा वाथ उर्वश्यथ तिलोत्तमा । घृताची मेनका वापि यत्र वा भवतो रुचिः ॥

ৰম্ভা বা কৰ্কশা, অথবা উৰ্বশী বা তিলোত্তমা; ঘৃতাচী বা মেনকা—তোমাৰ যি প্ৰিয়, তাকেই বাছি লোৱা।

Verse 34

एतच्छ्रुत्वा द्विजश्रेष्ठो वचो शक्रस्य नारदः । विचिन्त्याप्सरसः प्राह विनयावनताः स्थिताः ॥

শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)-ৰ এই বাক্য শুনি, দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ নাৰদে চিন্তা কৰিলে; তাৰ পাছত বিনয়ে থিয় হৈ, মূৰ নত কৰা অপ্সৰাসকলক উদ্দেশ কৰি ক’লে।

Verse 35

युष्माकमिह सर्वासां रूपौदार्यगुणाधिकम् । आत्मानं मन्यते या तु सा नृत्यतु ममाग्रतः ॥

তোমালোক সকলোৰ মাজত যিয়ে নিজকে ৰূপ, দান (উদাৰতা) আৰু গুণত শ্ৰেষ্ঠ বুলি ভাবে—সেইয়ে মোৰ সন্মুখত নৃত্য কৰক।

Verse 36

गुणरूपविहीनायाः सिद्धिर्नाट्यस्य नास्ति वै । चार्वधिष्ठानवन्नृत्यं नृत्यमन्यद्विडम्बनम् ॥

গুণ আৰু ৰূপবিহীন নাট্য কেতিয়াও সিদ্ধি নাপায়। আৰু মনোহৰ আধাৰ নথকা নৃত্য নৃত্য নহয়; সেয়া কেৱল অনুকৰণ-বিদ্ৰূপ।

Verse 37

तद्वाक्यसमकालं च एकैकास्ता नतास्ततः । अहं गुणाधिका न त्वं न त्वं चान्या अब्रवीदिदम् ॥

সেই কথা কোৱা মাত্ৰেই, সেই মুহূৰ্ততে আনসকলে একে একে প্ৰণাম কৰিলে। তেতিয়া তাই ক’লে—“গুণত মই শ্ৰেষ্ঠ; তোমালোক নহয়—আৰু তোমালোকো মোৰ পৰা পৃথক নহয়।”

Verse 38

मार्कण्डेय उवाच तासां संभ्रममालोक्य भगवान् पाकशासनः । पृच्छ्यतां मुनिरित्याह वक्ता यां वो गुणाधिकाम् ॥

মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে—তেওঁলোকৰ অস্থিৰতা দেখি ভগৱান্ পাকশাসন (ইন্দ্ৰ) ক’লে—ঋষিক প্ৰশ্ন কৰা; গুণত তোমালোকতকৈ শ্ৰেষ্ঠ তেওঁয়েই তোমালোকক ক’ব।

Verse 39

शक्रच्छन्दानुयाताभिः पृष्टस्ताभिः सनारदः । प्रोवाच यत् तदा वाक्यं जैमिने तन्निबोध मे ॥

শক্ৰ আৰু বৈদিক ছন্দসমূহসহ থকা তেওঁলোকে সুধিলে, তেওঁ নাৰদসহ তেতিয়া বাক্য ক’লে। হে জৈমিনি, সেই সময়ত যি কোৱা হৈছিল, সেয়া মোৰ পৰা শুনা।

Verse 40

तपस्यन्तं नगेंद्रस्थं या वः क्षोभयते बलात् । दुर्वाससं मुनिश्रेष्ठं तां वो मन्ये गुणाधिकाम् ॥

পৰ্বতৰাজৰ ওপৰত অগ্ৰ্য ঋষি দুৰ্বাসা তপস্যা কৰি থকা সময়ত, যি নাৰী তোমালোকক বলপূৰ্বক অস্থিৰ কৰে—মই তাক গুণ আৰু উৎকৰ্ষত তোমালোকতকৈ শ্ৰেষ্ঠ বুলি মানো।

Verse 41

मार्कण्डेय उवाच तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वा वेपत कन्धराः । अशक्यमेतदस्माकमिति ताश्चक्रिरे कथाः ॥

মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে—তেওঁৰ বাক্য শুনি তেওঁলোক সকলোৱে ভয়ত গৰ্দনলৈকে কঁপি উঠিল আৰু ক’বলৈ ধৰিলে—“ই আমাৰ পক্ষে সম্ভৱ নহয়।”

Verse 42

तत्राप्सरा वपुर्नाम मुनिक्षोभणगर्विता । प्रत्युवाचाद्य यास्यामि यत्रासौ संस्थितो मुनिः ॥

তাত বপু নামৰ এক অপ্সৰা, ঋষিসকলক বিচলিত কৰাৰ নিজৰ শক্তিত গৰ্বিত হৈ, উত্তৰ দিলে—“আজি মই তাতেই যাম, য’ত সেই ঋষি বাস কৰে।”

Verse 43

अद्य तं देहयन्तारं प्रयुक्तेन्द्रियवाजिनम् । स्मरशस्त्रगलद्रश्मिं करिष्यामि कुसारथिम ॥

আজি মই সেই উদ্দীপকক—যি ইন্দ্ৰিয়-অশ্ব চলায়, আৰু যাৰ লাগাম স্মৰ (কাম)ৰ অস্ত্ৰৰ পৰা সৰি গৈছে—কুসাৰথি কৰি দিম।

Verse 44

ब्रह्मा जनार्दनो वापि यदि वा नीललोहितः । तमप्यद्य करिष्यामि कामबाणक्षतान्तरण् ॥

সেই ব্ৰহ্মা হওক, জনাৰ্দন (বিষ্ণু) হওক, বা নীললোহিত (ৰুদ্ৰ/শিৱ) হওক—আজি মই তাকো স্মৰৰ বাণৰ ঘা-চিহ্নৰ পৰা মুক্ত কৰিম।

Verse 45

इत्युक्त्वा प्रजगामाथ प्रालेयाद्रिं वपुस्तदा । मुनेस्तपः प्रभावेण प्रशान्तश्वापदाश्रमम् ॥

এনেদৰে কৈ সি তেতিয়াই প্ৰালেয়াদ্ৰি (হিমপৰ্বত)লৈ গ’ল। মুনিৰ তপোবলে আশ্ৰমটো এনে শান্তিস্থান হৈছিল যে বনৰীয়া জন্তুবোৰো শান্ত আৰু নিৰ্বৈৰ হৈ থাকিছিল।

Verse 46

स पुंस्कोकिलमाधुर्या यत्रास्ते स महामुनिः । क्रोशमात्रं स्थितातस्मादगायत वराप्सराः ॥

তাত, য’ত সেই মহৰ্ষি পুং-কোকিলৰ গীতৰ দৰে মধুৰ পৰিবেশত বাস কৰিছিল, তাত শ্ৰেষ্ঠ অপ্সৰাসকল কেৱল এক ক্ৰোশ দূৰত থিয় হৈ গীত গাবলৈ ধৰিলে।

Verse 47

तद्गीतध्वनिमाकर्ण्य मुनिर्विस्मितमानसः । जगाम तत्र यत्रास्ते सा बाला रुचिरानना ॥

সেই গীতৰ ধ্বনি শুনি মুনিৰ মন বিস্ময়ে ভৰি উঠিল; আৰু য’ত সেই সুললিতমুখী কন্যা বহি আছিল, তেওঁ সেই ঠাইলৈ গ’ল।

Verse 48

तां दृष्ट्वा चारुसर्वाङ्गीं मुनिः संस्तभ्य मानसम् । क्षोभणायागतां ज्ञात्वा कोपामर्षसन्वितः ॥

তাই সৰ্বাঙ্গসুন্দৰী ৰূপ দেখি মুনিয়ে মন স্থিৰ কৰিলে। সি তপস্যাত বিঘ্ন ঘটাবলৈ আহিছে বুলি জানি, তেওঁ ক্ৰোধ আৰু অমৰ্শেৰে পৰিপূৰ্ণ হ’ল।

Verse 49

उवाचेदं ततो वाक्यं महर्षिस्तां महातपाः ।

তাৰ পাছত সেই মহৰ্ষি, সেই মহাবলী তপস্বী, তাক উদ্দেশ কৰি এই বাক্য ক’লে।

Verse 50

यस्माद् दुःखार्जितस्येह तपसो विघ्नकारणात् । आगतासि मदोन्मत्ते मम दुःखाय खेचरि ॥

মই কষ্টেৰে কৰা তপস্যাত বিঘ্ন ঘটাবলৈ তই ইয়ালৈ আহিছ। হে মত্তে, হে আকাশগামিনী, তই মোৰ শোকৰ কাৰণ হৈ আহিছ।

Verse 51

तस्मात् सुपर्णगोत्रे त्वं मत्क्रोधकलुषीकृता । जन्म प्राप्स्यसि दुष्प्रज्ञे यावद्वर्षाणि षोडश ॥

সেয়েহে মোৰ ক্ৰোধেৰে দুষিত হৈ তই সুপৰ্ণ বংশত জন্ম পাবি। হে দুষ্টমতি, ষোল বছৰ তই তেনেদৰেই থাকিবি।

Verse 52

निजरूपं परित्यज्य पक्षिणीरूपधारिणी । चत्वारस्ते च तनया जनिष्यन्तेऽधमाप्सराः ॥

সেই পতিতা অপ্সৰা নিজৰ পূৰ্বৰূপ ত্যাগ কৰি পাখিনী-ৰূপ ধাৰণ কৰিব; আৰু তাইৰ চাৰিজন পুত্ৰ জন্ম হ’ব।

Verse 53

अप्राप्य तेषु च प्रीतिं शस्त्रपूता पुनर्दिवि । वासमाप्स्यसि वक्तव्यं नोत्तरं ते कथञ्चन ॥

তেওঁলোকৰ প্ৰসন্নতা নাপালেও, অস্ত্ৰৰ দ্বাৰা শুদ্ধ হৈ তুমি পুনৰ স্বৰ্গত নিবাস লাভ কৰিবা। তোমাক আৰু কোনো ধৰণে একো ক’বলগীয়া নাই।

Verse 54

इति वचनमसह्यं कोपसंरक्तदृष्टिश्चलकलबलयां तां मानिनीं श्रावयित्वा । तरलतरतरङ्गां गां परित्यज्य विप्रः प्रथितगुणगणौघां संप्रयाताः खगङ्गाम् ॥

সেই দৰ্পিতা নাৰীক অসহনীয় বাক্য কৈ—ক্ৰোধত যাৰ দৃষ্টি ৰক্তিম হৈছিল আৰু তাই অবিৰত অস্থিৰভাৱে বকবক কৰি আছিল—সেই ব্ৰাহ্মণে সদা চঞ্চল ঢৌৱে কঁপোৱা সেই দেশ ত্যাগ কৰি, বহুলোকপ্ৰশংসিত গুণসমূহে খ্যাত গঙ্গা নদীৰ দিশে যাত্ৰা কৰিলে।