Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

Adhyāya 55: Pārtha–Rādheya Saṃvāda and Tactical Exchange

Chapter 55

यस्य तारार्कचित्रोडसौ ध्वजो रथवरे स्थित: । यस्यैतत्‌ पाण्डुरं छत्र॑ विमल॑ मूर्थ्नि तिष्ठति

arjuna uvāca | yasya tārārka-citro 'sau dhvajo ratha-vare sthitaḥ | yasyaitat pāṇḍuraṃ chatraṃ vimalaṃ mūrdhni tiṣṭhati ||

অৰ্জুনে ক’লে—যাৰ উৎকৃষ্ট ৰথত তৰা আৰু সূৰ্যচিহ্নে অলংকৃত ধ্বজা উৰি আছে, আৰু যাৰ মূৰ ওপৰত নিৰ্মল শ্বেত ছত্ৰ ধৰি ৰখা হৈছে—সেই মহাবীৰ শান্তনুনন্দন ভীষ্ম, আমাৰ সকলোৰে পিতামহ। ৰাজশ্ৰীৰে সমৃদ্ধ হৈও তেওঁ দুঃৰ্যোধনৰ অধীন হৈছে; সেয়ে তেওঁক দেখিলেই মোৰ হৃদয় শোকে দগ্ধ হয়।

यस्यwhose
यस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
तारा-अर्क-चित्र-ओडसौhaving splendor marked/variegated with stars and the sun
तारा-अर्क-चित्र-ओडसौ:
Karta
TypeAdjective
Rootतारा + अर्क + चित्र + ओडस्
FormMasculine, Nominative, Singular
ध्वजःbanner/standard
ध्वजः:
Karta
TypeNoun
Rootध्वज
FormMasculine, Nominative, Singular
रथ-वरेon the excellent chariot
रथ-वरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरथ + वर
FormMasculine, Locative, Singular
स्थितःstanding/placed
स्थितः:
Karta
TypeVerb
Rootस्था
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
एतत्this
एतत्:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
पाण्डुरम्pale-white
पाण्डुरम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootपाण्डुर
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
छत्रम्parasol/royal umbrella
छत्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootछत्र
FormNeuter, Nominative, Singular
विमलम्spotless, pure
विमलम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootविमल
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
मूर्ध्निon (his) head
मूर्ध्नि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमूर्धन्
FormMasculine, Locative, Singular
तिष्ठतिstands, remains
तिष्ठति:
Karta
TypeVerb
Rootस्था
FormPresent, Indicative, Third, Singular, Parasmaipada

अजुन उवाच

A
Arjuna
B
Bhīṣma
Ś
Śāntanu
D
Duryodhana
R
ratha (chariot)
D
dhvaja (banner/standard)
C
chatra (white parasol)
T
tārā (stars)
A
arka (sun)