Adhyaya 302

Verse 1

हि मो न (0) हि २ 7 नवनवर्त्याधेक॑द्विशततमो< ध्याय: शाल्वदेशकी प्रजाके अनुरोधसे महाराज ट्ुमत्सेनका राज्याभिषेक कराना तथा सावित्रीको सौ पुत्रों और सौ भाइयोंकी प्राप्ति मार्कण्डेय उवाच तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामुदिते सूर्यमण्डले । कृतपौर्वाह्निका: सर्वे समेयुस्ते तपोधना:

মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে—সেই ৰাতি পাৰ হৈ সূৰ্যমণ্ডল উদিত হোৱাত, সকলো তপোধন ঋষিয়ে প্ৰাতঃকালৰ নিত্যকৰ্ম সম্পন্ন কৰি পুনৰ সেই আশ্ৰমত সমবেত হ’ল।

Verse 2

तदेव सर्व सावित्र्या महाभाग्यं॑ महर्षय: । द्युमत्सेनाय नातृप्पन्‌ कथयन्तः पुनः पुनः

মহৰ্ষিসকলে সাবিত্ৰীৰ সেই সমগ্ৰ মহাভাগ্যৰ কথা দ্যুমৎসেনক বাৰে বাৰে ক’বলৈ ক’বলৈও তৃপ্ত নহ’ল।

Verse 3

वे महर्षिगण राजा द्युमत्सेनसे सावित्रीके उस परम सौभाग्यका बारंबार वर्णन करते हुए भी तृप्त नहीं होते थे ।।

তাৰ পিছত, হে নৃপ! শাল্বদেশৰ সকলো প্ৰজাই আহি জনালে—“প্ৰভু! আপোনাৰ সেই শত্রু নিজৰেই অমাত্যৰ হাতত নিহিত হৈছে।”

Verse 4

त॑ मन्त्रिणा हतं श्रुव्वा ससहायं सबान्धवम्‌ | न्यवेदयन्‌ यथावृत्तं विद्रुतं च द्विषद्बलम्‌

মন্ত্ৰীৰ হাতত সি নিজৰ সহায় আৰু আত্মীয়-স্বজনসহ নিহত হোৱাৰ কথা শুনি, তেওঁলোকে যি দৰে ঘটিছিল সেইদৰে সঠিক বৃত্তান্ত নিবেদন কৰিলে আৰু ক’লে—শত্ৰুসেনাও পলাই গৈছে। এই সত্য বৃত্তান্ত শুনি সকলো প্ৰজা একমত হৈ স্থিৰ কৰিলে—আমাৰ আশ্ৰয় কেৱল পূৰ্বৰাজাই; তেওঁ দেখা দিওক বা নাদিওক, তেওঁৱেই আমাৰ ৰজা হওক।

Verse 5

ऐकमत्यं च सर्वस्य जनस्याथ नूपं प्रति । सचक्षुर्वाप्यचक्षुर्वा स नो राजा भवत्विति

তেতিয়া সমগ্ৰ প্ৰজাই একমত হৈ ৰজাৰ ওচৰত নিবেদন কৰিলে—“তেওঁ চকুষ্মান হওক বা অচকুষ্মান, তেওঁৱেই আমাৰ ৰজা হওক।”

Verse 6

अनेन निश्चयेनेह वयं प्रस्थापिता नृप । प्राप्तानीमानि यानानि चतुरड्ं च ते बलम्‌

হে নৃপ! এই দৃঢ় সিদ্ধান্তৰ সৈতেেই আমাক ইয়ালৈ পঠোৱা হৈছে। এই বাহনসমূহ সাজু আছে আৰু আপোনাৰ চতুৰঙ্গিনী সেনাও সেৱাত উপস্থিত।

Verse 7

प्रयाहि राजन्‌ भद्ठं ते घुष्टस्ते नगरे जय: । अध्यास्स्व चिररात्राय पितृपैतामहं पदम्‌

হে ৰাজন! আপোনাৰ মঙ্গল হওক। এতিয়া নগৰলৈ প্ৰস্থান কৰক; নগৰত আপোনাৰ জয় ঘোষণা কৰা হৈছে। আপুনি দীৰ্ঘকাল পিতৃ-পৈতামহিক সিংহাসনত দৃঢ়ভাৱে অধিষ্ঠিত থাকক।

Verse 8

चक्षुष्मन्तं च तं दृष्टवा राजानं वपुषान्वितम्‌ । मूर्थ्ना निपतिता: सर्वे विस्मयोत्फुल्ललोचना:

তাৰপিছত চকুষ্মান আৰু সুস্থ দেহে দীপ্তিমান দ্যুমৎসেন ৰজাক দেখি সকলোৰে চকু বিস্ময়ে উজ্জ্বল হৈ উঠিল; আৰু সকলোৱে মস্তক নত কৰি তেওঁৰ চৰণত প্ৰণাম কৰিলে।

Verse 9

ततो5भिवाद्य तान्‌ वृद्धान्‌ द्विजानाश्रमवासिन: । तैश्नाभिपूजित: सर्व: प्रययौ नगरं प्रति

তাৰ পিছত আশ্ৰমবাসী সেই বৃদ্ধ ব্ৰাহ্মণসকলক তেওঁ প্ৰণাম কৰিলে; আৰু তেওঁলোকৰ পৰা যথোচিত সন্মান লাভ কৰি নগৰৰ দিশে যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 10

शैब्या च सह सावित्र्या स्वास्तीर्णेन सुवर्चसा । नरयुक्तेन यानेन प्रययौ सेनया वृता

শৈব্যাও নিজৰ পুত্ৰবধূ সাবিত্ৰীৰ সৈতে, সুন্দৰকৈ পতা শয্যাসহ দীপ্তিময় পালকিত—যাক মানুহে বহন কৰিছিল—আসীন হৈ, সৈন্যবেষ্টিতভাৱে যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 11

ततो5भिषिषिचु: प्रीत्या द्युमत्सेनं पुरोहिता: । पुत्रं चास्य महात्मानं यौवराज्ये5भ्यषेचयन्‌

তাত উপস্থিত হৈ পুৰোহিতসকলে আনন্দে দ্যুমৎসেনক ৰাজ্যাভিষেক কৰালে; আৰু তেওঁৰ মহাত্মা পুত্ৰকো যুবৰাজ্যপদত অভিষিক্ত কৰিলে।

Verse 12

ततः कालेन महता सावित्र्या: कीर्तिवर्धनम्‌ । तद्‌ वै पुत्रशतं जज्ञे शूराणामनिवर्तिनाम्‌

তাৰ পিছত বহু কাল অতিবাহিত হোৱাত, সাবিত্ৰীৰ কীৰ্তি বৃদ্ধি কৰিবলৈ তেওঁৰ গৰ্ভে শত পুত্ৰ জন্মিল—সকলেই বীৰ, ৰণত কেতিয়াও পিছু হটা নকৰা।

Verse 13

भ्रातृणां सोदराणां च तथैवास्याभवच्छतम्‌ । मद्राधिपस्याश्व॒पतेर्मालव्यां सुमहद्‌ बलम्‌,इसी प्रकार मद्रराज अश्वपतिके भी मालवीके गर्भसे सावित्रीके सौ सहोदर भाई उत्पन्न हुए, जो अत्यन्त बलशाली थे

একেদৰে মদ্ৰাধিপতি অশ্বপতিকো মালৱীৰ গৰ্ভৰ পৰা শত সহোদৰ পুত্ৰ জন্মিল—অত্যন্ত বলৱান, মহৎ শক্তিসম্পন্ন।

Verse 14

एवमात्मा पिता माता श्वश्रू: श्वशुर एव च । भर्तु: कुलं च सावितन्र्या सर्व कृच्छात्‌ समुद्धृूतम्‌,इस तरह सावित्रीने अपने आपको, पिता-माताको, सास-ससुरको तथा पतिके समस्त कुलको भी भारी संकटसे बचा लिया था

এইদৰে সাবিত্ৰীৰ অটল সংকল্পে তেওঁ নিজে, তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ, শাহু-শ্বশুৰ আৰু স্বামীৰ সমগ্ৰ বংশও মহা সংকটৰ পৰা উদ্ধাৰ হ’ল।

Verse 15

तथैवैषा हि कल्याणी द्रौपदी शीलसम्मता । तारयिष्यति व: सर्वान्‌ सावित्रीव कुलाड़ना,सावित्रीकी ही भाँति यह कल्याणमयी उत्तम कुलवाली सुशीला द्रौपदी तुम सब लोगोंका महान्‌ संकटसे उद्धार करेगी

সেইদৰে শীলগুণে স্বীকৃত এই কল্যাণময়ী দ্ৰৌপদীয়ে সাবিত্ৰীৰ দৰে তোমালোক সকলোকে মহা বিপদৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰিব।

Verse 16

वैशम्पायन उवाच एवं स पाण्डवस्तेन अनुनीतो महात्मना । विशोको विज्वरो राजन्‌ काम्यके न्यवसत्‌ तदा

বৈশম্পায়নে ক’লে—হে ৰাজন জনমেজয়! এইদৰে মহাত্মা (মাৰ্কণ্ডেয়)ৰ উপদেশ আৰু সান্ত্বনাত সেই পাণ্ডৱ শোক আৰু জ্বৰসদৃশ উদ্বেগৰ পৰা মুক্ত হৈ, তেতিয়া কাম্যক বনত শান্তিতে বাস কৰিলে।

Verse 17

यश्चेदं शुणुयाद्‌ भक्त्या सावित्र्याख्यानमुत्तमम्‌ । स सुखी सर्वसिद्धार्थों न दु:खं प्राप्तुयान्नर:

যি মানুহে ভক্তিভাৱে এই পৰম উত্তম সাবিত্ৰী-উপাখ্যান শুনিব, সি সৰ্বাৰ্থসিদ্ধ হৈ সুখী থাকিব আৰু কেতিয়াও দুঃখত পতিত নহ’ব।

Verse 299

इति श्रीमहा भारते वनपर्वणि पतिव्रतामाहात्म्यपर्वणि सावितरयुपाख्याने नवनवत्यधिकद्धिशततमो< ध्याय:

এইদৰে শ্ৰীমহাভাৰতৰ বনপৰ্বৰ অন্তৰ্গত পতিব্ৰতামাহাত্ম্যপৰ্বত সাবিত্ৰী-উপাখ্যান বিষয়ক দু’শ নিৰানব্বইতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।