Shloka 68
Dharma-vyādha’s Analysis of Moral Decline and the Mahābhūta–Guṇa Schema (धर्मव्याधोपदेशः)
स्वागतेनाग्नयस्तृप्ता आसनेन शतक्रतुः । पितर: पादशौचेन अन्नाद्येन प्रजापति:,ब्राह्मणका स्वागत करनेसे अग्नि, उसे आसन देनेसे इन्द्र, उसके पैर धोनेसे पितर और उसको भोजनके योग्य अन्न प्रदान करनेसे ब्रह्माजी तृप्त होते हैं
svāgatena agnayaḥ tṛptāḥ āsanena śatakratuḥ | pitaraḥ pādaśaucena annādyena prajāpatiḥ |
যুধিষ্ঠিৰে ক’লে— ব্ৰাহ্মণক স্বাগতম জনালে পবিত্ৰ অগ্নিসকল তৃপ্ত হয়; তেওঁক আসন দিলে শতক্ৰতু ইন্দ্ৰ তৃপ্ত হয়; তেওঁৰ পদ প্ৰক্ষালনে পিতৃসকল তৃপ্ত হয়; আৰু ভোজনযোগ্য অন্ন দিলে প্ৰজাপতি (ব্ৰহ্মা) তৃপ্ত হয়।
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Hospitality to a worthy guest—especially a brāhmaṇa—is itself a dharmic sacrifice: welcoming pleases the sacred fires, offering a seat pleases Indra, washing the feet pleases the ancestors, and feeding pleases Prajāpati/Brahmā. Small acts of reverence are presented as spiritually consequential.
Yudhiṣṭhira is articulating norms of proper reception (satkāra) for a brāhmaṇa/guest, mapping each element of guest-honoring—welcome, seat, foot-washing, and food—to the satisfaction of major divine and ancestral recipients, thereby reinforcing atithi-dharma within the Vana Parva discourse.