Shloka 10
Sanatsujāta-Āhvāna (Summoning Sanatsujāta) — Vidura’s Invocation and Dhṛtarāṣṭra’s Doubt
तद् वै महामोहनमिन्द्रियाणां मिथ्यार्थयोगस्य गतिर्हि नित्या । मिथ्यार्थयोगाभिहतान्तरात्मा स्मरन्नुपास्ते विषयान् समन्तात्
tad vai mahāmohanam indriyāṇāṃ mithyārthayogasya gatir hi nityā | mithyārthayogābhihatāntarātmā smarann upāste viṣayān samantāt ||
নিশ্চয়েই বিষয়ভোগ ইন্দ্ৰিয়ৰ বাবে মহামোহ; আৰু যি মিথ্যা লক্ষ্যত ৰাগ ৰাখে, তাৰ মনোগতি সেদিশে নিত্য হয়। মিথ্যাভোগৰ আসক্তিয়ে যাৰ অন্তঃকৰণ আঘাতপ্ৰাপ্ত, বিবেকশক্তি ম্লান—সেইজন চাৰিওফালে বিষয়কেই স্মৰণ কৰি মনতে মনতে সিহঁতকেই উপাসনা কৰে।
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
Sense-enjoyment easily bewilders the senses, and attachment to unreal objects becomes a fixed habit. When attachment damages inner discernment, a person continually dwells on and mentally indulges in sense-objects, even if not outwardly acting on them—so mastery requires guarding both thought and desire.
Sanatsujāta is instructing (in the Udyoga Parva’s counsel setting) on inner discipline: he diagnoses how craving works—first as attraction to sense-objects, then as a habitual mental drift, culminating in constant remembrance and inward ‘service’ of pleasures—thereby warning against the subtle, internal form of indulgence.