Shloka 84
Devanagari script
भुक्तवत्सु द्विजेन्द्रेष यथावत् सम्प्रदापयेत् । वाचकं भरतश्रेष्ठ भोजयित्वा स्वलंकृतम्
Transliteration
bhuktavatsu dvijendreṣu yathāvat sampradāpayet | vācakaṃ bharataśreṣṭha bhojayitvā svalakṛtam, bharatabhūṣaṇa |
Translation
বৈশম্পায়নে ক’লে—শ্ৰেষ্ঠ ব্ৰাহ্মণসকলে ভোজন সমাপ্ত কৰিলে তেওঁলোকক বিধিপূৰ্বক যথোচিত দান দিব লাগে। তাৰ পাছত, হে ভৰতশ্ৰেষ্ঠ, বস্ত্ৰ-অলংকাৰৰে অলংকৃত কথাবাচকক সন্মান কৰি উৎকৃষ্ট অন্নে ভোজন কৰাব লাগে; আৰু তাৰ পিছত দান-মান দি তেওঁক সন্তুষ্ট কৰাই উচিত।
Word by Word
भुक्तवत्सुwhen (they are) fed / after eating
भुक्तवत्सु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootभुक्तवत्
FormMasculine, Locative, Plural
द्विजेन्द्रेषुamong the best of the twice-born (Brahmins)
द्विजेन्द्रेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootद्विजेन्द्र
FormMasculine, Locative, Plural
यथावत्properly, duly
यथावत्:
Karana
TypeIndeclinable
Rootयथावत्
सम्प्रदापयेत्should cause to be given / should give (as donation)
सम्प्रदापयेत्:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-प्र-दा (ददाति)
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada, true
वाचकम्the reciter/narrator
वाचकम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाचक
FormMasculine, Accusative, Singular
भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभरतश्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
भोजयित्वाhaving fed
भोजयित्वा:
Karma
TypeVerb
Rootभोजय् (causative of भुज्)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada, true
स्वलंकृतम्well-adorned
स्वलंकृतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसु-अलंकृत
FormMasculine, Accusative, Singular
भरतभूषणO ornament of the Bharatas
भरतभूषण:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभरतभूषण
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaB
Brahmins (dvija)V
Vācaka (reciter/reader)B
Bharata lineage (addressed person)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes