Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

सान्त्व-निति: (Sāntva-Nīti) — The One-Word Principle of Conciliation

सुकृतस्य हि सान्त्वस्य श्लक्षणस्थ मधुरस्य च । सम्यगासेव्यमानस्य तुल्यं जातु न विद्यते,यदि अच्छी तरहसे सान्त्वनापूर्ण, मधुर एवं स्नेहयुक्त वचन बोला जाय और सदा सब प्रकारसे उसीका सेवन किया जाय तो उसके समान वशीकरणका साधन इस जगत्‌में नि:संदेह दूसरा कोई नहीं है

sukṛtasya hi sāntvasya ślakṣṇasya madhurasya ca | samyag āsevyamānasya tulyaṃ jātu na vidyate ||

শক্ৰে ক’লে—সদুদ্দেশ্যে কোৱা সান্ত্বনাময়, কোমল আৰু মধুৰ বাক্য যদি যথাযথভাৱে আচৰণ কৰা হয় আৰু সদায় সঠিক ৰীতিতে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, তেন্তে লোকবশ কৰাৰ উপায় হিচাপে তাৰ সমান এই জগতত সঁচাকৈ আন একো নাই। সদ্ভাৱৰ পৰা জন্মা এনে বাক্য বলপ্ৰয়োগে নহয়, সামঞ্জস্যে হৃদয় জয় কৰে।

सुकृतस्यof the well-done / well-performed (speech/act)
सुकृतस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootसुकृत
FormNeuter, Genitive, Singular
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
सान्त्वस्यof consolation / soothing speech
सान्त्वस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootसान्त्व
FormNeuter, Genitive, Singular
श्लक्षणस्थabiding in gentleness; gentle
श्लक्षणस्थ:
Visheshana
TypeAdjective
Rootश्लक्षण-स्थ
FormNeuter, Genitive, Singular
मधुरस्यof sweet (speech)
मधुरस्य:
Visheshana
TypeAdjective
Rootमधुर
FormNeuter, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सम्यक्properly, well
सम्यक्:
TypeIndeclinable
Rootसम्यक्
आसेव्यमानस्यof (that) being practiced/used/served
आसेव्यमानस्य:
Sambandha
TypeVerb
Rootआ-सेव्
FormPresent passive participle (शानच्), Neuter, Genitive, Singular
तुल्यम्equal (thing)
तुल्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतुल्य
FormNeuter, Nominative, Singular
जातुever, at any time
जातु:
TypeIndeclinable
Rootजातु
not
:
TypeIndeclinable
Root
विद्यतेexists, is found
विद्यते:
TypeVerb
Rootविद्
FormLat, Atmanepada, Third, Singular, Present indicative
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि

शक्र उवाच

Ś
Śakra (Indra)