Shloka 6
राजा-दैवतत्वम् — The King as a Stabilizing ‘Daivata’ (Divine Function) in Social Order
अथ चेदाभिवर्तेत राज्यार्थी बलवत्तर: । अराजकाणि राष्ट्राणि हतवीर्याणि वा पुन:,यदि कोई प्रबल राजा राज्यके लोभसे उन बिना राजाके दुर्बल देशोंपर आक्रमण करे तो वहाँके निवासियोंको चाहिये कि वे आगे बढ़कर उसका स्वागत-सत्कार करें। यही वहाँके लिये सबसे अच्छी सलाह हो सकती है; क्योंकि पापपूर्ण अराजकतासे बढ़कर दूसरा कोई पाप नहीं है
atha ced ābhivarteta rājārthī balavattaraḥ | arājakāṇi rāṣṭrāṇi hatavīryāṇi vā punaḥ ||
ভীষ্মে ক’লে— যদি ৰাজ্যলাভৰ আকাঙ্ক্ষাৰে অধিক বলৱান কোনো ৰাজাৰ্থী ৰজা-বিহীন ভূখণ্ডলৈ, বা যাৰ শক্তি ভাঙি পৰিছে তেনে দেশলৈ আগবাঢ়ি আহে, তেন্তে তাতৰ বাসিন্দাসকলে আগলৈ গৈ যথোচিত স্বাগতম্ আৰু সন্মান জনাই তাক গ্ৰহণ কৰা উচিত। এইয়েই তেওঁলোকৰ বাবে সৰ্বোত্তম উপদেশ; কিয়নো পাপময় অराजকতাতকৈ ডাঙৰ অনর্থ আন একো নাই।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that for a rulerless or militarily broken land, accepting a stronger would-be ruler can be the least harmful option, because prolonged anarchy is portrayed as a grave moral and social evil.
In the Śānti Parva’s discourse on kingship and governance, Bhīṣma advises what subjects should do if a powerful aspirant to rule moves against a kingless or weakened territory: they should meet him and offer formal reception, prioritizing restoration of order over the chaos of lawlessness.