Shloka 14
Nāgendra–Brāhmaṇa Saṃvāda: Praśna-vidhi and Dharmic Approach on the Gomatī Riverbank
धरण्यामथ लीनायामप्सु चैकार्णवे पुरा । ज्योतिर्भूते जले चापि लीने ज्योतिषि चानिले
dharaṇyām atha līnāyām apsu caikārṇave purā | jyotir-bhūte jale cāpi līne jyotiṣi cānile, nṛpaśreṣṭha adya tvaṁ pañcabhūtānām ātyantika-pralayasya vṛttāntaṁ śṛṇu |
বৈশম্পায়নে ক’লে—প্ৰাচীন কালত যেতিয়া ধৰণী একাৰ্ণৱৰ জলে লীন হ’ল, আৰু জল জ্যোতিৰূপ হৈ জ্যোতিত লীন হ’ল, আৰু সেই জ্যোতি বায়ুত লীন হ’ল—তেতিয়া ক্ৰমে সকলো ভূত নিজ নিজ সূক্ষ্ম কাৰণত লয় পালে। সেই সময়ত ক’তো একো দেখা নাছিল; কেৱল অন্ধকাৰেই অৱশিষ্ট ৰ’ল।
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
All manifested forms are impermanent and ultimately resolve back into subtler causes; recognizing this cosmic reabsorption supports detachment and steadiness in dharma by loosening clinging to transient worldly structures.
Vaiśampāyana describes an ancient scene of cosmic dissolution: earth merges into water, water into the fiery/light principle, and that into wind, indicating a stepwise withdrawal of the elements until perceptible reality disappears into darkness.