Shloka 143
Śoka-śamana: Kṛṣṇa’s Consolation and Nārada’s Exempla to Sṛñjaya
Chapter 29
“जब वे समुद्रकी ओर यात्रा करते, उस समय उसका जल स्थिर हो जाता था। नदियोंकी बाढ़ शान्त हो जाती थी। उनके रथकी ध्वजा कभी भग्न नहीं होती थी ।।
yadā te samudraṁ prati yātrāṁ kurvanti sma tadā tasya jalaṁ sthiraṁ bhavati sma | nadīnāṁ pravāhāḥ praśāmyanti sma | teṣāṁ rathadhvajā kadācana na bhajyate sma || hairaṇyān tṛṇalotsedhān parvatān ekaviṁśatim | brāhmaṇebhyo dadau rājā yo 'śvamedhe mahāmakhe || rājā pṛthur aśvamedha-nāmni mahāyajñe brāhmaṇebhyaḥ catuḥśata-hasta-ucchritān ekaviṁśati suvarṇamayān parvatān dānam adāt |
বায়ুৱে ক’লে—যেতিয়া তেওঁলোকে সাগৰৰ ফালে যাত্ৰা কৰিছিল, তেতিয়া সাগৰৰ জল শান্ত হৈ পৰিছিল; নদীবোৰৰ বান থমকি গৈছিল; আৰু তেওঁলোকৰ ৰথৰ ধ্বজা কেতিয়াও ভাঙি নাছিল। সেই একে ৰজা পৃথুৱে মহা অশ্বমেধ যজ্ঞত ব্ৰাহ্মণসকলক চাৰিশ হাত উচ্চ একুশটা স্বৰ্ণময় পৰ্বত দান কৰিছিল।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse links righteous kingship with the restoration of order—so powerful that nature itself becomes calm—and with generous, dharma-aligned giving. Authority is portrayed as legitimate when it protects, pacifies disorder, and supports sacred duty through dana and yajna.
Vāyu describes extraordinary auspicious signs accompanying the king’s movement: the sea becomes still, river floods subside, and the chariot-banner remains unbroken. He then cites King Pr̥thu’s famed Aśvamedha, where Pr̥thu donates twenty-one golden ‘mountains’ of immense height to Brahmins, illustrating his grandeur and merit.