Shloka 17
सांख्ययोगभेदः तथा योगबलोपदेशः
Sāṃkhya–Yoga Distinction and Instruction on Yogic Strength
विज्ञातरूप: स तदा तपःसिद्धो 5थ धन्विना । ज्ञात्वा शूलं च देवेश: पाणिना समनामयत्
vijñātarūpaḥ sa tadā tapaḥsiddho ’tha dhanvinā | jñātvā śūlaṃ ca deveśaḥ pāṇinā samamānamayat ||
ভীষ্মে ক’লে—তেতিয়া দেৱেশ্বৰ শিৱে সেই তপঃসিদ্ধক সেই ৰূপতেই চিনিলে; আৰু তেওঁ ত্ৰিশূলত অৱস্থিত বুলি বুজি, নিজৰ সংযত হাতে ত্ৰিশূলখন মৃদুভাৱে নত কৰিলে। এই প্ৰসঙ্গ দেখুৱায় যে সত্য তপস্যাৰ প্ৰতি দিৱ্য শক্তি কেনেদৰে সঁহাৰি দিয়ে—সিদ্ধিক স্বীকৃতি দিয়ে আৰু অনাৱশ্যক হিংসা নকৰি, মাপজোখে লক্ষ্যবদ্ধভাৱে বল সংযত কৰে।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Spiritual attainment gained through tapas is acknowledged even by the highest divine authority; true power expresses itself through discernment and restraint—responding proportionately and purposefully rather than through uncontrolled violence.
Bhīṣma narrates that Śiva recognizes a tapas-siddha figure and, seeing him positioned upon the trident, lowers/bends the trident with his hand—an act signaling recognition, control over the weapon, and a measured divine response.