Shloka 173
Adhyāya 262: Śabda-brahman, Para-brahman, and the Ethics of Tyāga
Kapila–Syūmaraśmi Saṃvāda
सर्वभूतोपघातश्न॒ फलभावे च संयम: । हमने सुना है कि यदि कर्ममें किसी प्रकारकी त्रुटि हो जानेके कारण वह गुणहीन हो जाय तो भी यदि वह निष्कामभावसे किया जा रहा है तो श्रेष्ठ ही है अर्थात् वह कल्याणकारी ही होता है। निष्कामभावसे किये जानेवाले कर्ममें यदि कुत्ते आदि अपवित्र पशुओंके द्वारा स्पर्श हो जानेसे कोई बाधा भी आ जाय तथापि वह कर्म नष्ट नहीं होता
sarvabhūtopaghātaś ca phalabhāve ca saṁyamaḥ |
সকলো জীৱক উপঘাত নকৰিবলৈ সংযম ৰাখিব লাগে, আৰু ফলৰ আকাংক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো মনক নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিব লাগে। আমি শুনিছোঁ—কৰ্মত কোনো ত্ৰুটি ঘটিলে সেয়া গুণহীন হৈ পৰিলেও, যদি সেয়া নিষ্কামভাৱে কৰা হয় তেন্তে সেয়া শ্ৰেষ্ঠ আৰু কল্যাণকাৰী হৈ থাকে। নিষ্কাম কৰ্মত কুকুৰ আদি অপবিত্ৰ প্ৰাণীৰ স্পৰ্শজনিত বাধা আহিলেও সেই কৰ্ম নষ্ট নহয়; তাক শ্ৰেষ্ঠতম বুলিয়েই গণ্য কৰা হয়। সেয়ে প্ৰতিটো কৰ্মত ফল-ভাবনা বা কামনাৰ ওপৰত সংযম অনিবাৰ্য।
चुलाधार उवाच
Educational Q&A
Restrain violence toward all beings and restrain the mind from craving the fruits of action; actions done without selfish desire remain beneficial even if outwardly imperfect.
In the Shanti Parva’s didactic dialogue, Chūlādhāra instructs the listener on ethical discipline, emphasizing non-injury and detachment from results as the measure of true merit in action.