Shloka 11
Prahlāda–Indra Saṃvāda: Kartṛtva (Agency) and Svabhāva (Nature) in the Causation of Karma
कल्कापेतामपरुषामनृशंसामपैशुनाम् । ईदृगल्पं च वक्तव्यमविक्षिप्तेन चेतसा
kalkāpetām aparuṣām anṛśaṃsām apaiśunām | īdṛg-alpaṃ ca vaktavyam avikṣiptena cetasā ||
ভীষ্মে ক’লে—কলুষমুক্ত, অকঠোৰ, অনিষ্ঠুৰ আৰু পৰনিন্দাৰহিত বাক্য ক’ব লাগে। আৰু তেনে বাক্যও অল্পমাত্রাত, অবিক্ষিপ্ত—স্থিৰ—চিত্তে ক’ব লাগে; বিশেষকৈ যি ধৰ্মৰ সূক্ষ্মতা দেখে আৰু সত্যই হিতকৰ কথা ক’ব খোজে।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Speech should be ethically purified: truthful yet non-harmful, gentle, compassionate, and free from slander; moreover, even good speech should be measured and spoken with a steady, undistracted mind.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs on dharma and proper conduct; here he gives a rule of disciplined speech as part of ethical living and self-mastery.