Shloka 47
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
वेदा: प्रतिष्ठा ज्योतिर्भ्यस्ततो हयशिरा: प्रभु: । ब्रह्मा पितामहस्तस्माज्जागर्ति प्रभुरव्यय:
vedāḥ pratiṣṭhā jyotirbhyaḥ tato hayaśirāḥ prabhuḥ | brahmā pitāmahastasmāj jāgarti prabhuravyayaḥ ||
বসুহৰোমাই ক’লে—জ্যোতিসকলৰ পৰা দণ্ডৰ আধাৰ পাই বেদসমূহ প্ৰতিষ্ঠিত হয়। বেদৰ পৰা প্ৰভু হয়গ্ৰীৱ প্ৰকাশ পায়, আৰু হয়গ্ৰীৱৰ পৰা অব্যয় প্ৰভু পিতামহ ব্ৰহ্মা উদ্ভৱ হয়। সেই দণ্ড—শাসন আৰু নিয়মন—লাভ কৰি তেওঁ লোকৰক্ষা আৰু ব্যৱস্থাৰ বাবে সদা জাগ্ৰত থাকে।
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
Legitimate authority (daṇḍa) and world-protection must be grounded in sacred knowledge (Vedas) and exercised with disciplined vigilance; power is justified when it serves dharma and safeguards the world-order.
Vasu-haroma outlines a chain of cosmic authority: divine radiance establishes the Vedas; from the Vedas emerges Hayagrīva; from Hayagrīva comes Brahmā, who, empowered by the staff of rule, stays awake to protect and regulate the worlds.