Shloka 20
Gadāyuddhe Kṛṣṇopadeśaḥ (Kṛṣṇa’s Counsel in the Mace-Duel) — Śalya-parva 57
उपन्यस्तमपन्यस्तं गदायुद्धविशारदौ । एवं तौ विचरन्तौ तु परस्परमविध्यताम्
upanyastam apanyastaṁ gadāyuddhaviśāradau | evaṁ tau vicarantau tu parasparam avidhyatām ||
তেওঁলোক দুয়ো গদাযুদ্ধত নিপুণ আছিল। কেতিয়াবা বেগেৰে মুখামুখি আগবাঢ়ি আহে, কেতিয়াবা ভংগী সলনি কৰি আঁতৰি যায়; কেতিয়াবা স্থিৰ হৈ থিয় দিয়ে, কেতিয়াবা পৰি থকা শত্রু উঠিলেই পুনৰ যুদ্ধত জড়ায়। কেতিয়াবা আঘাতৰ সুযোগ বিচাৰি বৃত্তাকাৰে ঘূৰে, কেতিয়াবা প্ৰতিপক্ষৰ আগবাঢ়নি ৰোধ কৰে; কেতিয়াবা আঘাত বিফল কৰিবলৈ নুইঁয়ে সৰি যায়। কেতিয়াবা জঁপিয়াই-কুদিয়াই, কেতিয়াবা ওচৰলৈ আহি গদাৰ ঘা মাৰে, আৰু কেতিয়াবা ঘূৰি গৈ পিছফালৰ হাতেও আঘাত কৰে। এইদৰে পাঁতৰে সলনি কৰি কৰি তেওঁলোকে পৰস্পৰক বাৰে বাৰে আঘাত কৰিলে।
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in a brutal duel, the text highlights controlled technique and disciplined conduct: victory is pursued through trained skill, alertness, and strategic movement rather than uncontrolled fury—an aspect of kṣatriya-dharma where prowess is joined to restraint.
Sañjaya describes two expert mace-fighters maneuvering with alternating guards and positions, circling and engaging repeatedly, mutually landing blows as they test each other’s defenses.