Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

Vṛddha-kanyā-carita and Balarāma’s Kurukṣetra Inquiry (वृद्धकन्या-चरितम् / कुरुक्षेत्रफल-प्रश्नः)

स्वाध्यायममरप्रख्यं कुर्वाणं विजने वने । फिर वहाँसे जाकर उन्होंने सब महर्षियोंको बताया कि “देवताओंके समान अत्यन्त कान्तिमान्‌ एक सारस्वत मुनि हैं, जो निर्जन वनमें रहकर सदा स्वाध्याय करते हैं” ।। ततः सर्वे समाजम्मुस्तत्र राजन्‌ महर्षय:

svādhyāyam amaraprakhyaṃ kurvāṇaṃ vijane vane | tataḥ sarve samājamus tatra rājan maharṣayaḥ ||

বৈশম্পায়নে ক’লে—তেওঁ জনালে—“নির্জন বনত দেৱসম অতি দীপ্তিমান এজন সাৰস্বত মুনি আছে; তেওঁ সদায় স্বাধ্যায়ত ৰত।” এই কথা শুনি, হে ৰাজন, সকলো মহর্ষি তাত সমবেত হ’ল।

स्वाध्यायम्self-study, recitation (of Veda)
स्वाध्यायम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वाध्याय
FormMasculine, Accusative, Singular
अमर-प्रख्यम्god-like, comparable to the immortals
अमर-प्रख्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअमरप्रख्य
FormMasculine, Accusative, Singular
कुर्वाणम्doing, performing
कुर्वाणम्:
Karma
TypeVerb
Rootकृ
Formशतृ (present active participle), Masculine, Accusative, Singular
विजनेin a solitary (place)
विजने:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootविजन
FormNeuter, Locative, Singular
वनेin the forest
वने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Locative, Singular
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
समाजग्मुःassembled, came together
समाजग्मुः:
TypeVerb
Rootसम् + गम्
FormPerfect (लिट्), Third, Plural, Parasmaipada
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
महर्षयःgreat sages
महर्षयः:
Karta
TypeNoun
Rootमहर्षि
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
S
Sārasvata muni (a sage of the Sarasvatī tradition)
M
Mahārṣis (great seers)
F
forest (vana)