Previous Verse
Next Verse

Shloka 226

Baka Dālbhya at Avakīrṇa-tīrtha: Rāṣṭra-kṣaya and Release through Prasāda (Śalya-parva, Adhyāya 40)

तप: परं मनन्‍्यमानस्तपस्येव मनो दथधे | उन्होंने विश्वामित्रकी सेनापर आक्रमण करके उनके सैनिकोंको सम्पूर्ण दिशाओं में मार भगाया। गाधिनन्दन विश्वामित्रने जब यह सुना कि मेरी सेना भाग गयी तो तपको ही अधिक प्रबल मानकर तपस्यामें ही मन लगाया

tapaḥ paraṃ manyamānas tapasy eva mano dadhade | viśvāmitrasya senām ākrāmya tān sainikān sarvāsu dikṣu samantād vidhāya prādrāvayat | gādhinandano viśvāmitro yadā śuśrāva—“mama senā palāyitā”—tadā tapa eva balavattaraṃ matvā tapasyāṃ manaḥ samādhāya nyaveśayat |

তপস্যাকেই পৰম শক্তি বুলি মানি তেওঁ মন তপস্যাতেই স্থিৰ কৰিলে। তেওঁ বিশ্বামিত্ৰৰ সেনাৰ ওপৰত আক্ৰমণ কৰি সৈনিকসকলক সকলো দিশলৈ ছিন্নভিন্ন কৰি পলাই যাবলৈ বাধ্য কৰিলে। গাধিনন্দন বিশ্বামিত্ৰে যেতিয়া শুনিলে যে তেওঁৰ বাহিনী ভাঙি পলাইছে, তেতিয়া তেওঁ তপস্যাকেই অধিক বলৱান বুলি ধৰি প্ৰতিশোধ এৰি অন্তৰ্মুখী হৈ তপস্যাত মন দিলে।

तपःausterity, penance
तपः:
Karta
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Nominative, Singular
परम्higher, supreme (as)
परम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपर
FormNeuter, Accusative, Singular
मन्यमानःthinking, considering
मन्यमानः:
Karta
TypeVerb
Rootमन् (मन्यते)
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
तपस्यof austerity
तपस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Genitive, Singular
एवindeed, only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
मनःmind
मनः:
Karma
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Accusative, Singular
दधधेplaced, fixed (his mind)
दधधे:
TypeVerb
Rootधा (दधाति/दधते)
FormPerfect (लिट्), Ātmanepada, Third, Singular

वैशग्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
V
Viśvāmitra
G
Gādhi
V
Viśvāmitra’s army