Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

Saptasārasvata-tīrtha-prasaṅgaḥ | The Saptasārasvata Pilgrimage Account and the Maṅkaṇaka Narrative

सरस्वत्या: शुभे तीर्थे विदिता वै महात्मना । तस्य नाम्ना च तत्‌ तीर्थ गर्गस्रोत इति स्मृतम्‌,जनमेजय! वहाँ तपस्यासे पवित्र अन्तःकरणवाले महात्मा वृद्ध गर्गने सरस्वतीके उस शुभ तीर्थमें कालका ज्ञान, कालकी गति, ग्रहों और नक्षत्रोंक उलट-फेर, दारुण उत्पात तथा शुभ लक्षण--इन सभी बातोंकी जानकारी प्राप्त कर ली थी। उन्हींके नामसे वह तीर्थ गर्गस्रोत कहलाता है

vaiśampāyana uvāca |

sarasvatyāḥ śubhe tīrthe viditā vai mahātmanā |

tasya nāmnā ca tat tīrtha gargasrota iti smṛtam, janamejaya ||

জনমেজয়! সৰস্বতীৰ সেই শুভ তীৰ্থত সেই মহাত্মা (গৰ্গ) বহু গূঢ় বিষয় অৱগত হৈছিল। আৰু সেই তীৰ্থ তেওঁৰ নামতেই ‘গৰ্গস্ৰোত’ বুলি স্মৃতিত প্ৰতিষ্ঠিত হ’ল।

सरस्वत्याःof Sarasvatī (river/goddess)
सरस्वत्याः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसरस्वती
FormFeminine, Genitive, Singular
शुभेin the auspicious
शुभे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootशुभ
FormNeuter, Locative, Singular
तीर्थेat the sacred ford/pilgrimage spot
तीर्थे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतीर्थ
FormNeuter, Locative, Singular
विदिताwas known/ascertained
विदिता:
Karma
TypeVerb
Rootविदित
Formkta (past passive participle), Feminine, Nominative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
महात्मनाby the great-souled one
महात्मना:
Karana
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
तस्यof him/its
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
नाम्नाby (his) name
नाम्ना:
Karana
TypeNoun
Rootनामन्
FormNeuter, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
तत्that
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
तीर्थम्the sacred ford
तीर्थम्:
Karta
TypeNoun
Rootतीर्थ
FormNeuter, Nominative, Singular
गर्गस्रोतःGarga-stream (name of the tīrtha)
गर्गस्रोतः:
Karta
TypeNoun
Rootगर्गस्रोतस्
FormNeuter, Nominative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
स्मृतम्is remembered/called
स्मृतम्:
TypeVerb
Rootस्मृत
Formkta (past passive participle), Neuter, Nominative, Singular
जनमेजयO Janamejaya
जनमेजय:
TypeNoun
Rootजनमेजय
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
S
Sarasvatī (river)
G
Gargasrota (tīrtha)