Shloka 113
Dvaipāyana-hrade Duryodhanasya Māyā — Yudhiṣṭhirasya Dharmoktiḥ (Śalya-parva, Adhyāya 30)
जित्वा वा पृथिवीं भुड्क्ष्व हतो वा स्वर्गमाप्तुहि । जिसमें राजा दुर्योधन सो रहा था, उस सरोवरके समीप पहुँचकर, वे जलमें सोये हुए उस दुर्धर्ष नरेशसे इस प्रकार बोले--“राजन्! उठो और हमारे साथ चलकर युधिष्ठिरसे युद्ध करो। विजयी होकर पृथ्वीका राज्य भोगो अथवा मारे जाकर स्वर्गलोक प्राप्त करो
jitvā vā pṛthivīṁ bhuṅkṣva hato vā svargam āptu hi |
সঞ্জয় ক’লে—যি সৰোবৰত ৰজা দুঃৰ্যোধন জলে গোপনে শুই আছিল, তাত উপস্থিত হৈ তেওঁলোকে সেই দুৰ্ধর্ষ নৃপতিক ক’লে—“ৰাজন্, উঠা; আমাৰ সৈতে আহি যুধিষ্ঠিৰৰ সৈতে যুদ্ধ কৰা। জয়ী হৈ পৃথিৱীৰ ৰাজ্য ভোগ কৰা, নতুবা নিহত হৈ স্বৰ্গলোক লাভ কৰা।”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse expresses the kṣatriya ideal of resolute duty in war: one should either win rightful sovereignty through valor or, if killed while fighting, attain heaven—presenting courage and commitment to one’s role as a moral imperative.
Duryodhana is hiding/resting in a lake after the devastation of the war. Others reach the lake and urge him to rise and face Yudhiṣṭhira in battle, framing the coming confrontation as a final, honor-bound choice between kingship and a warrior’s death.