Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

द्रोणानीक-व्यतिक्रमः — Kṛṣṇa–Arjuna Break Through Droṇa’s Array

शकट: पद्मकश्चार्धो व्यूहो द्रोणेन निर्मित: । पद्मकर्णिकमध्यस्थ: सूचीपाश्चे जयद्रथ:

śakaṭaḥ padmakaś cārdho vyūho droṇena nirmitaḥ | padmakarṇikāmadhyasthaḥ sūcīpāś ca jayadrathaḥ ||

সঞ্জয়ে ক’লে— দ্ৰোণে শকট আৰু পদ্মক ব্যূহৰ সৈতে এক অর্ধ-ব্যূহো ৰচনা কৰিলে। পদ্মৰ কৰ্ণিকাৰ মধ্যভাগত জয়দ্ৰথক স্থাপন কৰা হ’ল, আৰু তাৰ পিছফালে সূচিৰ দৰে ভেদক সৈন্যদল সাজি থোৱা হ’ল।

शकटःthe Śakaṭa (cart-shaped) formation
शकटः:
Karta
TypeNoun
Rootशकट
FormMasculine, Nominative, Singular
पद्मकःthe Padmaka (lotus) formation
पद्मकः:
Karta
TypeNoun
Rootपद्मक
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अर्धःhalf
अर्धः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
व्यूहःbattle-array; formation
व्यूहः:
Karta
TypeNoun
Rootव्यूह
FormMasculine, Nominative, Singular
द्रोणेनby Droṇa
द्रोणेन:
Karana
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Instrumental, Singular
निर्मितःconstructed; arranged
निर्मितः:
TypeAdjective
Rootनिर्मित
FormMasculine, Nominative, Singular
पद्मकर्णिकमध्यस्थःstationed in the middle of the lotus-pericarp
पद्मकर्णिकमध्यस्थः:
Karta
TypeAdjective
Rootपद्मकर्णिकमध्यस्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
सूचीपाश्चेin the Sūcīpāśa (needle-noose) [position/array]
सूचीपाश्चे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसूचीपाश्च
FormMasculine, Locative, Singular
जयद्रथःJayadratha
जयद्रथः:
Karta
TypeNoun
Rootजयद्रथ
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Droṇa
J
Jayadratha
Ś
Śakaṭa-vyūha
P
Padmaka-vyūha
P
Padmakarṇikā (lotus-pericarp center)
S
Sūcī (needle-like formation/troops)

Educational Q&A

The verse highlights how martial intelligence can be used to concentrate protection around a single objective, raising ethical questions about means and ends in war: when strategy serves a vow or revenge, it can intensify conflict and test the boundaries of dharma.

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Droṇa has arranged complex formations—Śakaṭa and Padmaka (with an additional half-array)—and has placed Jayadratha at the very center (the ‘lotus-pericarp’), with needle-like forces behind, indicating a layered defensive setup to shield Jayadratha from attack.