Shloka 30
सैन्धवविक्रमवर्णनम् / Description of Jayadratha’s Martial Display
अभ्यद्रवन् परीप्सन्तो व्यूढानीका: प्रहारिण: । संजयने कहा--राजन! युधिष्ठिर, भीमसेन, शिखण्डी, सात्यकि, नकुल-सहदेव, धष्टद्युम्न, विराट, द्रपद, केकय-राजकुमार, रोषमें भरा हुआ धृष्टकेतु तथा मत्स्यदेशीय योद्धा --ये सब-के-सब युद्धस्थलमें आगे बढ़े। अभिमन्युके ताऊ, चाचा तथा मामागण अपनी सेनाको व्यूहद्वारा संगठित करके प्रहार करनेके लिये उद्यत हो अभिमन्युकी रक्षाके लिये उसीके बनाये हुए मार्गसे व्यूहमें जानेके उद्देश्यसे एक साथ दौड़ पड़े
sañjaya uvāca | abhyadravan parīpsanto vyūḍhānīkāḥ prahāriṇaḥ |
সঞ্জয়ে ক’লে—ৰাজন! লক্ষ্য সিদ্ধ কৰিবলৈ উদ্গ্ৰীৱ, ব্যূহবদ্ধ আৰু প্ৰহাৰৰ বাবে সাজু যোদ্ধাসকল দ্ৰুতগতিত আগবাঢ়িল। যুধিষ্ঠিৰ, ভীমসেন, শিখণ্ডী, সাত্যকি, নকুল আৰু সহদেৱ, ধৃষ্টদ্যুম্ন, বিরাট, দ্ৰুপদ, কেকয়-ৰাজকুমাৰসকল, ক্ৰোধেৰে ভৰা ধৃষ্টকেতু আৰু মৎস্যদেশীয় যোদ্ধাসকল—সকলো ৰণভূমিত একেলগে আগুৱাই গ’ল। অভিমন্যুৰ তাউ, কাকা আৰু মামাসকলে নিজৰ সেনাক ব্যূহত সজাই, প্ৰহাৰ কৰিবলৈ উদ্যত হৈ, তাক ৰক্ষা কৰিবলৈ অভিমন্যুৱে সাজি দিয়া সেই একে পথেদিয়েই ব্যূহত প্ৰৱেশ কৰাৰ উদ্দেশ্যে একেলগে দৌৰি পৰিল।
संजय उवाच
Educational Q&A
In a moment of battlefield crisis, the verse highlights kṣatriya-dharma expressed as swift, organized action: warriors align strategy (vyūha) with responsibility to protect a vulnerable ally/kinsman (Abhimanyu), showing that courage is strengthened by disciplined coordination and loyalty.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that leading Pāṇḍava-aligned heroes surge forward in formation. Abhimanyu’s relatives and allies, arranging their troops, rush to enter the enemy array through the route Abhimanyu opened, aiming both to strike effectively and to safeguard him.