Shloka 166
Droṇa Encircled at Night: Coalition Advance and Battlefield Omens (द्रोणपर्यावरणं रात्रियुद्धवर्णनम्)
साज्भद: सतलत्राण: सरथो रथिनां वर: । अनुकूल हवा चलकर उन्हें शीघ्र ही अवश्यम्भावी विजयकी सूचना देने लगी। रथियोंमें श्रेष्ठ महाबाहु भीमसेन कवच, सुन्दर कुण्डल, बाजूबन्द और तलत्राण (दस्ताने) धारण करके रथपर आरूढ़ हो गये
sāṅgadhaḥ satala-trāṇaḥ sa-ratho rathināṁ varaḥ | anukūlo vāyuḥ calan tān śīghram eva avaśyambhāvī-vijayasya sūcanāṁ dadau | rathināṁ śreṣṭho mahābāhur bhīmasenaḥ kavacaṁ sundara-kuṇḍale bāzubandhau ca tala-trāṇāni ca dhārayitvā ratham ārūḍhavān |
সঞ্জয়ে ক’লে—অস্ত্ৰশস্ত্ৰে সজ্জিত, তলত্ৰাণ (হাত-ৰক্ষক) ধাৰণ কৰি, ৰথাৰূঢ় সেই শ্ৰেষ্ঠ ৰথী যুদ্ধৰ বাবে প্ৰস্তুত হ’ল। অনুকূল বতাহ ব’বলৈ ধৰিলে, যেন শীঘ্ৰেই অবশ্যম্ভাৱী বিজয়ৰ সংবাদ দিছে। তেতিয়া মহাবাহু, ৰথীসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ ভীমসেনে কবচ, সুন্দৰ কুণ্ডল, বাহুবন্ধ আৰু তলত্ৰাণ ধাৰণ কৰি ৰথত আৰোহণ কৰিলে।
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights kṣatriya readiness and resolve in a dharmic conflict: one must prepare with discipline and courage, while recognizing that signs (like a favorable wind) are interpreted as encouragement—not as a substitute for right action and responsibility.
Sañjaya describes Bhīma’s immediate war-preparations: he puts on armor and ornaments and mounts his chariot. Simultaneously, a favorable wind blows, taken as an omen that swiftly signals an impending, seemingly certain victory.