Shloka 30
Chapter 89: Bhīma dispatched to protect Ghaṭotkaca amid escalating engagements
शस्त्रैश्न बहुभी राजन् जध्नतुस्तावकान् रणे । ते हन्यमाना: समरे तावका भरतर्षभ,राजन! उन दोनोंने युद्धमें अनेक प्रकारके अस्त्र-शस्त्रोंद्वारा आपके सैनिकोंका संहार करना आरम्भ किया। भरतश्रेष्ठ) उनके द्वारा समरमें मारे जाते हुए आपके सैनिक युद्धविषयक श्रेष्ठ बुद्धिका सहारा लेकर ही संग्राम छोड़कर भाग नहीं रहे थे। आपके योद्धा भी रफक्षेत्रमें पूर्ण उत्ताहके साथ शत्रुओंका संहार करते थे
sañjaya uvāca | śastraiś ca bahubhir rājan jadhnatus tāvakān raṇe | te hanyamānāḥ samare tāvakā bharatarṣabha na rājann uttamāṃ yuddha-buddhim āśritya saṅgrāmaṃ tyaktvā prādravan |
হে ৰাজন! সেই দুয়োজনে যুদ্ধত নানা প্ৰকাৰ অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰে আপোনাৰ সৈন্যসকলক নিধন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। তথাপি, হে ভৰতশ্ৰেষ্ঠ, সমৰত নিহত হ’বলৈ ধৰিলেও আপোনাৰ যোদ্ধাসকলে যুদ্ধবুদ্ধি আৰু শৃঙ্খলাৰ আশ্ৰয় লৈ ৰণভূমি ত্যাগ কৰি পলাই নগ’ল; আৰু আপোনাৰ বীৰসকলেও ৰণক্ষেত্ৰত পূৰ্ণ উদ্যমে শত্রুসংহাৰ কৰি থাকিল।
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid heavy losses, a warrior’s dharma emphasizes steadiness, discipline, and presence of mind (yuddha-buddhi) rather than panic and flight; valor is shown not only in striking the enemy but also in not abandoning one’s post.
Sanjaya reports to Dhritarashtra that two opposing fighters are slaughtering Kaurava troops with many weapons, yet the Kauravas—though being killed—do not break ranks and flee; they continue fighting with determination and tactical resolve.