Previous Verse
Next Verse

Shloka 286

भीष्मभीमसमागमः — Bhīṣma–Bhīma Strategic Engagement and Counsel to the King

आर्जुनि: समरे राजंस्तव पुत्रानयोधयत्‌ । राजन! शक्तिशाली अर्जुनकुमार अभिमन्युने संग्रामभूमिमें आपके तीन पुत्र चित्रसेन, विकर्ण तथा दुर्मर्षणके साथ युद्ध आरम्भ किया

sañjaya uvāca | ārjuniḥ samare rājan tava putrān ayodhayat | rājan śaktiśālī arjunakumāraḥ abhimanyunā saṅgrāmabhūmau tava trīn putrān citrasenaṃ vikarṇaṃ ca durmarṣaṇaṃ ca saha yuddham ārabdhavān |

সঞ্জয়ে ক’লে—হে ৰাজন, সমৰত অৰ্জুনপুত্ৰ অভিমন্যুৱে আপোনাৰ পুত্ৰসকলৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিলে। হে ৰাজন, পৰাক্ৰমী অভিমন্যুৱে ৰণক্ষেত্ৰত আপোনাৰ তিন পুত্ৰ—চিত্ৰসেন, বিকৰ্ণ আৰু দুর্মর্ষণ—ৰ সৈতে সংঘৰ্ষ আৰম্ভ কৰিলে।

अर्जुनिःArjuni (a warrior; here as subject)
अर्जुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्जुनि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular
राजन्O king
राजन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
तवof you/your
तव:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Form—, Genitive, Singular
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
अयोधयत्fought (made war with)
अयोधयत्:
Karta
TypeVerb
Rootयुध् (धातु)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Dhritarashtra
A
Arjuna
A
Abhimanyu
C
Chitrasena
V
Vikarna
D
Durmarshana
B
battlefield (Kurukshetra context)

Educational Q&A

The verse underscores the tragic ethical tension of dharma in war: even righteous duty (kṣatriya combat) forces close kin into violent confrontation, and the narrator frames events to highlight responsibility and consequence for those who chose the path of conflict.

Sanjaya reports to King Dhritarashtra that Abhimanyu, Arjuna’s son, has initiated battle against three of Dhritarashtra’s sons—Chitrasena, Vikarna, and Durmarshana—marking a fierce engagement within the larger Kurukshetra war.