Shloka 96
अध्याय ६ — युधिष्ठिरस्य वैराग्य-वाक्यं धृतराष्ट्रस्य वनगमनाभिलाषश्च
Chapter 6: Yudhiṣṭhira’s Renunciatory Appeal and Dhṛtarāṣṭra’s Resolve for the Forest
तदा सर्व विधेयं स्थात् स्थाने न स विचारयेत् । भारत! राजाको सदैव द्रव्योंका महान् संग्रह करते रहना चाहिये। जब वह शीघ्र ही शत्रुपर आक्रमण करनेमें समर्थ हो, उस समय उसका जो कर्तव्य हो, उसे वह स्थिरतापूर्वक भलीभाँति विचार ले
tadā sarva-vidheyaṁ syāt sthāne na sa vicārayet | bhārata! rājā ko sadaiva dravyāṇāṁ mahān saṁgrahaḥ kartum ucitaḥ | yadā sa śīghraṁ śatruṁ prati ākramaṇe samarthaḥ syāt, tadā tasya yat kartavyaṁ syāt, tat sa sthiratayā bhūyo bhūyaḥ samyak vicārayet |
তেতিয়া যি যি কৰণীয়, সেয়া বিলম্ব নকৰি সুশৃঙ্খলভাৱে সম্পন্ন কৰিব; নিৰ্ণায়ক মুহূৰ্তত সি যেন দ্বিধাগ্ৰস্ত নহয়। হে ভাৰত! ৰজাই সদায় দ্ৰব্যৰ মহৎ সঞ্চয় ৰাখিব লাগে। আৰু যেতিয়া সি শীঘ্ৰে শত্রুৰ ওপৰত আঘাত হানিবলৈ সক্ষম হয়, তেতিয়া সেই সময়ৰ কৰ্তব্য শান্ত আৰু দৃঢ়চিত্তে ভালদৰে বিবেচনা কৰি তদনুযায়ী কাৰ্য কৰিব।
धघतयाट्र उवाच
Educational Q&A
A ruler must prepare in advance—especially by maintaining sufficient resources—and, when the decisive moment arrives, avoid indecision. Proper deliberation should occur with steadiness and clarity so that action aligns with dharma and practical necessity.
In the Ashramavāsika context, an elder speaker offers counsel on kingship: keep reserves, be ready to act swiftly against threats, and at the critical time determine one’s duty with firm, calm judgment rather than wavering.