Shloka 56
अध्याय ६ — युधिष्ठिरस्य वैराग्य-वाक्यं धृतराष्ट्रस्य वनगमनाभिलाषश्च
Chapter 6: Yudhiṣṭhira’s Renunciatory Appeal and Dhṛtarāṣṭra’s Resolve for the Forest
वृद्धिक्षयौ च विज्ञेयौ स्थानं च कुरुसत्तम | युधिष्ठिर! तुम इस मण्डलको अच्छी तरह जानो; क्योंकि राज्यकी रक्षाके संधि-विग्रह आदि छ: उपायोंका उचित उपभोग इन्हींके अधीन है। कुरुश्रेष्ठ! राजाको चाहिये कि वह अपनी वृद्धि, क्षय और स्थितिका सदा ही ज्ञान रखे
vṛddhikṣayau ca vijñeyau sthānaṃ ca kurusattama | yudhiṣṭhira! tvaṃ imaṃ maṇḍalaṃ suṣṭhu vijānīhi; yataḥ rājyasya rakṣaṇe sandhi-vigrahādayaḥ ṣaḍupāyāḥ samyagupabhogaḥ etad-adhīnaḥ | kurūśreṣṭha! rājñā nityaṃ svavṛddhi-kṣaya-sthiti-jñānaṃ kartavyam |
কুৰুসত্তম! বৃদ্ধি, ক্ষয় আৰু স্থিতি—এই তিনিও স্পষ্টকৈ জানি ৰাখা। যুধিষ্ঠিৰ! নীতিৰ এই মণ্ডলটো ভালদৰে বুজা; কিয়নো ৰাজ্যৰ ৰক্ষাৰ বাবে সন্ধি-ৱিগ্ৰহ আদি ছয় উপায়ৰ যথোচিত প্ৰয়োগ ইয়াৰ ওপৰতে নিৰ্ভৰ কৰে। সেয়ে কুৰুশ্ৰেষ্ঠ! ৰজাই নিজৰ বৃদ্ধি, ক্ষয় আৰু স্থিতিৰ যথাৰ্থ জ্ঞান সদায় ৰাখিব লাগে।
धघतयाट्र उवाच