Shloka 15
Bhīmasya paruṣa-vākyaṃ
Bhīma’s Harsh Speech Heard by Dhṛtarāṣṭra and Gāndhārī
“इन्होंने रत्नमय पर्वतोंसे सुशोभित और प्रचुर दक्षिणासे सम्पन्न अनेक बड़े-बड़े यज्ञ किये हैं, पृथ्वीका राज्य भोगा है और प्रजाका भलीभाँति पालन किया है ।।
putrasaṁsthaṁ ca vipulaṁ rājyaṁ viproṣite tvayi | trayodaśa-samā bhuktaṁ datta ca vividhaṁ vasu ||
বৈশম্পায়নে ক’লে—তেওঁ ৰত্নময় পৰ্বতে শোভিত আৰু প্ৰচুৰ দক্ষিণাসম্পন্ন বহু মহাযজ্ঞ সম্পন্ন কৰিছে; পৃথিৱীৰ ৰাজ্য ভোগ কৰিছে আৰু প্ৰজাসকলক ভালদৰে পালন কৰিছে। আৰু তুমি দূৰত থাকোঁতে তোমাৰ বংশত সুৰক্ষিত এই বিশাল ৰাজ্য তেৰ বছৰ ধৰি বিধিপূৰ্বক ভোগ আৰু শাসিত হৈছিল; লগতে নানা প্ৰকাৰ ধন দান দিয়া হৈছিল।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Legitimate sovereignty is not mere enjoyment; it is stewardship—maintaining continuity through heirs, administering the realm properly, and practicing generosity through rightful gifts.
Vaiśampāyana summarizes the condition of the kingdom during the addressee’s absence: the rule remained secure in the family line, the realm was governed for thirteen years, and various forms of wealth were distributed as gifts.