Shloka 14
Bhīmasya paruṣa-vākyaṃ
Bhīma’s Harsh Speech Heard by Dhṛtarāṣṭra and Gāndhārī
राजेन्द्र! तुम्हारे पिता राजा पाण्डुने भी धृतराष्ट्रको गुरुके समान मानकर शिष्यभावसे इनकी सेवा की थी ।। क्रतुभिर्दक्षिणावद्धी रत्नपर्वतशोभितै: । महद्विरिष्ट गौर्भुक्ता प्रजाश्न परिपालिता:
rājendra! tava pitā rājā pāṇḍur api dhṛtarāṣṭraṃ guru-samam manyamānaḥ śiṣya-bhāvena tasya sevāṃ cakāra. kratubhir dakṣiṇāvaddhī ratna-parvata-śobhitaiḥ, mahad-viṣṭiḥ go-bhuktaḥ, prajāś ca paripālitāḥ.
বৈশম্পায়নে ক’লে—হে ৰাজেন্দ্ৰ! তোমাৰ পিতা ৰাজা পাণ্ডুৱেও ধৃতৰাষ্ট্ৰক গুৰুসম জ্ঞান কৰি শিষ্যভাবৰে তেওঁৰ সেৱা কৰিছিল। প্ৰচুৰ দক্ষিণাসম্পন্ন, ৰত্নময় পৰ্বতে শোভিত বহু মহাযজ্ঞৰ দ্বাৰা তেওঁ মহৎ ঐশ্বৰ্য লাভ কৰিছিল; গোধনে ধন স্থিৰ আছিল আৰু প্ৰজাসকলক ধৰ্মমতে সুৰক্ষা দিয়া হৈছিল।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Royal dharma includes humility and service: even a powerful king like Pāṇḍu models ethical conduct by honoring Dhṛtarāṣṭra as a guru and serving him with a disciple’s attitude, while also using prosperity (from sacrifice, gifts, cattle-wealth) for the protection of subjects.
Vaiśampāyana reminds the addressed king that Pāṇḍu treated Dhṛtarāṣṭra with reverence and service. The verse also summarizes Pāṇḍu’s flourishing rule—marked by well-endowed sacrifices, abundant wealth, and careful protection of the people.