Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

धृतराष्ट्रदर्शनाय पाण्डवानां प्रयाणम् | The Pāṇḍavas Prepare to Visit Dhṛtarāṣṭra

अथ हर्म्यतलस्थाहं रविमुद्यन्तमीक्षती । संस्मृत्य तदृषेर्वाक्‍्यं स्पृहयन्ती दिवानिशम्‌,एक दिन जब मैं अपने महलकी छतपर खड़ी थी, उगते हुए सूर्यपर मेरी दृष्टि पड़ी। महर्षि दुर्वासाके वचनोंका स्मरण करके मैं दिन-रात सूर्यदेवको चाहने लगी

atha harmyatalasthāhaṃ ravim udyantam īkṣatī | saṃsmṛtya tadṛṣer vākyaṃ spṛhayantī divāniśam ||

তাৰ পিছত এদিন মই মোৰ প্ৰাসাদৰ ছাদত থিয় হৈ উদীয়মান সূৰ্যক চাই থাকিলোঁ। সেই ঋষিৰ বাক্য স্মৰণ কৰি মই দিন-ৰাতি সূৰ্যদেৱক আকুলভাৱে কামনা কৰিবলৈ ধৰিলোঁ।

अथthen/thereupon
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
हर्म्य-तल-स्थाstanding on the palace-roof
हर्म्य-तल-स्था:
Karta
TypeAdjective
Rootहर्म्यतलस्था
FormFeminine, Nominative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormCommon, Nominative, Singular
रविम्the sun
रविम्:
Karma
TypeNoun
Rootरवि
FormMasculine, Accusative, Singular
उद्यन्तम्rising
उद्यन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउद्यत्
FormMasculine, Accusative, Singular
ईक्षतीwas looking at / looks at
ईक्षती:
TypeVerb
Rootईक्ष्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
संस्मृत्यhaving remembered
संस्मृत्य:
TypeVerb
Rootस्मृ
FormAbsolutive (Gerund), सम्
तत्of that (him)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
ऋषेःof the sage
ऋषेः:
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Genitive, Singular
वाक्यम्the words/saying
वाक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाक्य
FormNeuter, Accusative, Singular
स्पृहयन्तीdesiring/longing
स्पृहयन्ती:
Karta
TypeVerb
Rootस्पृह्
FormPresent active participle, Feminine, Nominative, Singular, Parasmaipada
दिवा-निशम्day and night (constantly)
दिवा-निशम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootदिवानिशम्

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
R
Ravi (Sūrya, the Sun-god)
ṛṣi (the sage, implied)
H
harmya (palace)
H
harmya-tala (palace terrace/roof)