Shloka 6
Ādi Parva 117 — Pāṇḍu’s Obsequies, Escort of the Pāṇḍavas, and Reception at Nāgasāhvaya
Hastināpura
वैशम्पायनजीने कहा--(जनमेजय! धूृतराष्ट्रके पुत्रोंके नाम क्रमश: ये हैं--) १. दुर्योधन
vaiśampāyana uvāca—(janamejaya! dhṛtarāṣṭrasya putrāṇāṃ nāmāni kramataḥ imāni—) duryodhanaḥ, yuyutsuḥ, duḥśāsanaḥ, duḥsahaḥ, duḥśalaḥ, jalasaṃdhaḥ, samaḥ, sahaḥ, vindaḥ, anuvindaḥ, durdharṣaḥ, subāhuḥ, duṣpradharṣaṇaḥ, durmarṣaṇaḥ, durmukhaḥ, duṣkarṇaḥ, karṇaḥ, viviṃśatiḥ, vikarṇaḥ, śalaḥ, sattvaḥ, sulocanaḥ, citraḥ, upacitraḥ, citrākṣaḥ, cārucitraśarāsanaḥ, durmadaḥ, durvigāhaḥ, vivitsuḥ, vikaṭānanaḥ, ūrṇanābhaḥ, sunābhaḥ, nandaḥ, upanandaḥ, citrabāṇaḥ, citravarmā, suvarmā, durvirocanaḥ, ayobāhuḥ, mahābāhuḥ citrāṅgaḥ, citrakuṇḍalaḥ, bhīmavegaḥ, bhīmabalaḥ, balākī, balavardhanaḥ, ugrāyudhaḥ, suṣeṇaḥ, kuṇḍodaraḥ, mahodaraḥ, citrāyudhaḥ, niṣaṅgī, pāśī, vṛndārakaḥ, dṛḍhavarmā, dṛḍhakṣatraḥ, somakīrtiḥ, anūdaraḥ, dṛḍhasandhaḥ, jarāsandhaḥ, satyasandhaḥ, sadaḥsuvāk, ugraśravāḥ, ugrasenāḥ, senānī, duṣparājayaḥ, aparājitaḥ, paṇḍitakaḥ, viśālākṣaḥ, durādharaḥ, dṛḍhahastaḥ, suhastaḥ, vātavegaḥ, suvarcāḥ, ādityaketuḥ, bahlāśī, nāgadattaḥ, agrayāyī, kavacī, krathanaḥ, daṇḍī, daṇḍadhāraḥ, dhanugrahaḥ, ugraḥ, bhīmarathaḥ, vīrabāhuḥ, alolupaḥ, abhayaḥ, raudrakarmā, dṛḍharathāśrayaḥ, anādhṛṣyaḥ, kuṇḍabhedī, virāvī, pramathaḥ (vicitrakuṇḍalabhūṣitaḥ), pramāthī, dīrgharomā, dīrghabāhuḥ, vyūḍhoruḥ, kanakadhvajaḥ, kuṇḍāśī, virajā—ete dhṛtarāṣṭrasya śataṃ putrāḥ; tebhyaḥ pṛthak duḥśalā nāmaikā kanyāpi āsīt, śatādhikā.
বৈশম্পায়নে ক’লে— “হে জনমেজয়! ধৃতৰাষ্ট্ৰৰ পুত্ৰসকলৰ নাম ক্ৰমে এইদৰে—দুৰ্যোধন, যুযুৎসু, দুঃশাসন, দুঃসহ, দুঃশল, জলসন্ধ, সম, সহ, বিন্দ, অনুবিন্দ, দুর্ধর্ষ, সুবাহু, দুষ্প্ৰধর্ষণ, দুর্মর্ষণ, দুর্মুখ, দুষ্কৰ্ণ, কৰ্ণ, বিবিংশতি, বিকৰ্ণ, শল, সত্ত্ব, সুলোচন, চিত্ৰ, উপচিত্ৰ, চিত্ৰাক্ষ, চাৰুচিত্ৰশৰাসন, দুর্মদ, দুর্বিগাহ, বিবিত্সু, বিকটানন, ঊৰ্ণনাভ, সুনাভ, নন্দ, উপনন্দ, চিত্ৰবাণ, চিত্ৰৱৰ্মা, সুবৰ্মা, দুর্বিৰোচন, অয়োবাহু, মহাবাহু, চিত্ৰাঙ্গ, চিত্ৰকুণ্ডল, ভীমবেগ, ভীমবল, বলাকী, বলবৰ্ধন, উগ্ৰায়ুধ, সুষেণ, কুণ্ডোদৰ, মহোদৰ, চিত্ৰায়ুধ, নিষঙ্গী, পাশী, বৃন্দাৰক, দৃঢ়ৱৰ্মা, দৃঢ়ক্ষত্ৰ, সোমকীৰ্তি, অনূদৰ, দৃঢ়সন্ধ, জৰাসন্ধ, সত্যসন্ধ, সদঃসুৱাক, উগ্ৰশ্ৰৱা, উগ্ৰসেন, সেনানী, দুষ্পৰাজয়, অপৰাজিত, পণ্ডিতক, বিশালাক্ষ, দুৰাধৰ, দৃঢ়হস্ত, সুহস্ত, বাতবেগ, সুবৰ্চা, আদিত্যকেতু, বহ্লাশী, নাগদত্ত, অগ্ৰযায়ী, কবচী, ক্রথন, দণ্ডী, দণ্ডধাৰ, ধনুগ্ৰহ, উগ্ৰ, ভীমৰথ, বীৰবাহু, অলোলুপ, অভয়, ৰৌদ্ৰকৰ্মা, দৃঢ়ৰথাশ্ৰয়, অনাধৃষ্য, কুণ্ডভেদী, বিরাবী, প্ৰমথ, প্ৰমাথী, দীৰ্ঘৰোমা, দীৰ্ঘবাহু, ব্যূঢ়োৰু, কনকধ্বজ, কুণ্ডাশী আৰু বিরজা। এইসকল ধৃতৰাষ্ট্ৰৰ এশ পুত্ৰ; ইয়াৰ উপৰিও দুঃশলা নামৰ এজনী কন্যাও আছিল—যাক ‘এশতকৈ অধিক’ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল।”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how dynastic magnitude and power—symbolized by the ‘hundred sons’—can become ethically dangerous when guided by attachment and partiality rather than dharma; lineage is not itself virtue, and unchecked clan-pride can amplify adharma into large-scale suffering.
Vaiśampāyana, speaking to King Janamejaya, enumerates Dhṛtarāṣṭra’s children—listing the names of the hundred sons (the Kauravas) and noting that, apart from them, he also had a daughter named Duḥśalā.