Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue

शुभे दृष्टे सति स्वप्ने पुण्यं योज्यं तदोत्तमम् / दुःस्वप्ने तु जपं कुर्यादष्टोत्तरसहस्रकम्

śubhe dṛṣṭe sati svapne puṇyaṃ yojyaṃ tadottamam / duḥsvapne tu japaṃ kuryādaṣṭottarasahasrakam

স্বপ্নত যদি শুভ দৰ্শন হয়, তেন্তে সেই সময়ত উত্তম পুণ্যকৰ্ম কৰা উচিত। কিন্তু দুঃস্বপ্ন হ’লে অষ্টোত্তৰ-সহস্ৰ (১০০৮) জপ কৰা কৰ্তব্য।

śubhein an auspicious (state)
śubhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; adjective qualifying 'svapne'
dṛṣṭewhen seen
dṛṣṭe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootdṛś (धातु) → dṛṣṭa (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; past passive participle used adjectivally; qualifying 'svapne'
satiwhen (it) is/being
sati:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootas (धातु) → sat (कृदन्त, शतृ-प्रत्यय)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; present participle; locative absolute with 'svapne'
svapnein a dream
svapne:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsvapna (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular
puṇyammerit; auspicious act
puṇyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpuṇya (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
yojyamto be performed/undertaken
yojyam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootyuj (धातु) → yojya (कृदन्त, यत्-प्रत्यय; gerundive)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; agrees with 'puṇyam'
tadthat
tad:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; pronominal determiner with 'uttamam'
uttamamexcellent; best
uttamam:
Pradhāna-viśeṣaṇa / Predicate (विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; predicate adjective (implied 'bhavati')
duḥsvapnein a bad dream
duḥsvapne:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootduḥ + svapna (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular; compound meaning 'bad dream'
tubut; however
tu:
Sambandha/Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात), contrastive
japamrecitation; japa
japam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjapa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
kuryātshould do
kuryāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
FormVidhi-liṅ (विधिलिङ्, optative), 3rd Person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada
aṣṭottara-sahasrakam(a count of) one thousand and eight
aṣṭottara-sahasrakam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootaṣṭa (प्रातिपदिक) + uttara (प्रातिपदिक) + sahasra (प्रातिपदिक) + -ka (प्रत्यय)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; numeral-determinative: 'aṣṭottara-sahasra' = 1008; 'sahasrakam' as count/measure