Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration

Lalitopākhyāna

यत्किञ्चिद्वर्तते लोके सर्वमस्या विचेष्टितम् / किञ्चिच्चिन्तयते कश्चित्स्वच्छन्दं विदधात्यसौ

yatkiñcidvartate loke sarvamasyā viceṣṭitam / kiñciccintayate kaścitsvacchandaṃ vidadhātyasau

জগতত যি কিবা ঘটে, সেয়া সকলো তেওঁৰ লীলাচেষ্টা। কোনোবাই যি কিবা চিন্তা কৰে, তাকো দেৱী স্বেচ্ছাৰে সিদ্ধ কৰে।

yatwhatever
yat:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootyad (यद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1), Singular; correlating with 'tat' implied; used with 'kiñcit'
kiñcitanything
kiñcit:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (किम् सर्वनाम) + cit (चित्-निपात)
FormNeuter, Nominative (1), Singular; indefinite pronoun
vartateexists, occurs
vartate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vṛt (वृत् धातु)
FormPresent (लट्), 3rd person, Singular, Ātmanepada
lokein the world
loke:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootloka (लोक) (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7), Singular
sarvamall (of it)
sarvam:
Karta (कर्ता) / predicate-noun
TypeNoun
Rootsarva (सर्व) (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1), Singular
asyāḥof her
asyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootidam (इदम् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive (6), Singular
viceṣṭitamactivity, doing, operation
viceṣṭitam:
Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootvi-√ceṣṭ (चेष्ट् धातु) + kta (क्त)
FormPast passive participle (क्त-कृदन्त) used as neuter noun; Neuter, Nominative (1), Singular; predicate with 'sarvam'
kiñcitsomething
kiñcit:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkim (किम् सर्वनाम) + cit (चित्-निपात)
FormNeuter, Accusative (2), Singular; object of 'cintayate'
cintayatethinks, intends
cintayate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√cint (चिन्त् धातु)
FormPresent (लट्), 3rd person, Singular, Ātmanepada
kaścitsomeone
kaścit:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (किम् सर्वनाम) + cit (चित्-निपात)
FormMasculine, Nominative (1), Singular; indefinite pronoun
svacchandam(his) own will, freely
svacchandam:
Karma (कर्म) / Kriyāviśeṣaṇa
TypeNoun
Rootsva (स्व) + chanda (छन्द) (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2), Singular; adverbial accusative/object-complement with 'vidadhāti'
vidadhātiarranges, brings about
vidadhāti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√dhā (धा धातु)
FormPresent (लट्), 3rd person, Singular, Parasmaipada
asaushe (that one)
asau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootadas (अदस् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1), Singular; demonstrative pronoun referring to the goddess