Adhyaya 36

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनं नाम पञ्चत्रिंशो ऽध्यायः हयग्रीव उवाच चिन्तामणिगृहस्याग्निदिग्भागे कुन्दमानकम् / योजनायामविस्तारं योजनोच्छासचातकम्

এইদৰে শ্ৰীব্ৰহ্মাণ্ড মহাপুৰাণৰ উত্তৰভাগত, হয়গ্ৰীৱ–অগস্ত্য সংবাদৰ ললিতোপাখ্যানত ‘মহাপদ্ম অৰণ্যত অৰ্ঘ্য স্থাপন’ নামৰ পঁয়ত্ৰিশতম অধ্যায়। হয়গ্ৰীৱ ক’লে—চিন্তামণি-গৃহৰ অগ্নিদিশা (আগ্নেয়) ভাগত কুন্দফুল সদৃশ দীপ্ত এক স্থান আছে; তাৰ দৈৰ্ঘ্য-প্ৰস্থ এক যোজন আৰু উচ্চতাও এক যোজন।

Verse 2

तत्र ज्वलति चिद्वह्निः सुधाधाराशतार्चितः / परमैश्वर्यजनकः पावनो ललिताज्ञया

তাত চৈতন্য-অগ্নি জ্বলে, অমৃতধাৰাৰ শত-শত অৰ্চনাৰে পূজিত। সি পৰম ঐশ্বৰ্যৰ জনক, পাৱন, শ্ৰীললিতাৰ আজ্ঞাৰে প্ৰৱৰ্তে।

Verse 3

अनिन्धनो महाज्वालः सुधया तर्पिताकृतिः / कङ्कोलीपल्लवच्छायस्तत्र ज्वलति चिच्छिखी

সেই অগ্নি ইন্ধনবিহীন মহাজ্বালা, অমৃতে তৃপ্ত আকৃতি। কঙ্কোলী পল্লৱৰ ছায়াৰ দৰে তাত চৈতন্য-শিখা জ্বলে।

Verse 4

तत्र होत्री महादेवी होता कामेश्वरः परः / उभौ तौ नित्यहोतारौ रक्षतः सकलं जगत्

তাত হোত্ৰী মহাদেৱী, আৰু হোতা পৰম কামেশ্বৰ। তেওঁলোক দুয়ো নিত্য-হোতা হৈ সমগ্ৰ জগত ৰক্ষা কৰে।

Verse 5

अनुत्तरपराधीना ललिता संप्रवर्तिता / ललिताचोदितः कामः शङ्करेण प्रवर्तितः

অনুত্তৰ পৰমসত্তাৰ অধীন শ্ৰীললিতা প্ৰৱৰ্তিতা। ললিতাৰ প্ৰেৰণাে কাম, শংকৰে প্ৰৱৰ্তিত কৰে।

Verse 6

चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य रक्षोभागेम्बुजाटवौ

চিন্তামণি-গৃহৰ অধিপতিৰ ৰক্ষাভাগত পদ্মবনৰূপ অম্বুজাটৱী অৱস্থিত।

Verse 7

चक्रराजरथश्रेष्ठस्तिष्ठत्युन्नतविग्रहः / नवभिः पर्वभिर्युक्तः सर्वरत्नमयाकृतिः

চক্ৰৰাজৰ সেই শ্ৰেষ্ঠ ৰথটি উচ্চ দেহধাৰী হৈ স্থিৰ আছে। ই নৱ পৰ্বে যুক্ত আৰু সৰ্বৰত্নময় আকৃতিৰ॥

Verse 8

चतुर्योजनविस्तारो दशयोजनमुन्नतः / यथोत्तरे ह्रासयुक्तः स्थूलतः कूबरोज्ज्वलः

ইয়াৰ বিস্তাৰ চাৰি যোজন আৰু উচ্চতা দহ যোজন। উত্তৰফালে ক্ৰমে হ্ৰাস পায়, আৰু স্থূলভাবে কূবৰদ্বাৰা দীপ্তিমান॥

Verse 9

चतुर्वेदमहाचक्रः पुरुषार्थमहाहयः / तत्त्वैरु पचरद्भिश्च चामरैरभिमण्डितः

ইয়াৰ মহাচক্ৰ চাৰিবেদ, আৰু মহাশ্ব পুৰুষাৰ্থ। তত্ত্বৰূপ পৰিচাৰক আৰু চামৰেৰে ই সুসজ্জিত॥

Verse 10

पूर्वोक्तलक्षणैर्युक्तो मुक्ताच्छत्रेण शोभितः / भण्डासुरमहायुद्धे कृतसाहसिकक्रियः

পূৰ্বোক্ত লক্ষণে যুক্ত সি মুক্তাময় ছত্ৰে শোভিত। ভণ্ডাসুৰ মহাযুদ্ধত সি সাহসিক কৰ্ম সম্পন্ন কৰিলে॥

Verse 11

वर्तते रथमूर्धन्यः श्रीदेव्यासनपाटितः / चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य वायुभागेम्बुजाटवौ

ৰথসমূহৰ মূৰ্ধন্য সেই ৰথটি শ্ৰীদেৱীৰ আসনৰ নিকটে অৱস্থিত। চিন্তামণি গৃহেন্দ্ৰৰ বায়ুভাগত, পদ্মবনত ই বিরাজমান॥

Verse 12

गेयचक्ररथेन्द्रस्तु मन्त्रिण्याः प्रान्ततिष्ठति / चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य रुद्रभागेम्बुजाटवौ

গেয়চক্ৰ-ৰথৰ অধিপতি মন্ত্রিণীৰ ওচৰৰ প্ৰান্তত অৱস্থান কৰে; আৰু চিন্তামণি-গৃহাধিপতিৰ ৰুদ্ৰ-ভাগত পদ্মবন শোভা পায়।

Verse 13

वल्लभो दण्डनाथायाः किरिचक्रे महारथः / एतद्रथत्रयं सर्वक्षेत्रश्रीपुरपक्तिषु / समानमेव विज्ञेयमङ्गस्था देवता यथा

দণ্ডনাথাৰ প্ৰিয় বল্লভ কিৰিচক্ৰত মহাৰথী ৰূপে অৱস্থিত। এই তিন ৰথসমূহক সৰ্ব ক্ষেত্ৰ-শ্ৰীপুরৰ পংক্তিসমূহত সমান বুলিয়েই জানিব লাগে; যেনেকৈ অঙ্গে অঙ্গে অধিষ্ঠিত দেবতাসকল সমভাবে বিরাজ কৰে।

Verse 14

आनलं कुण्डमाग्नेये यत्तिष्ठति सदा ज्वलत् / तप्तमेतत्तु गायत्री तप्तं स्याद भयङ्करम्

আগ্নেয় দিশত সদা জ্বলি থকা অনল-কুণ্ড—সেই তপ্ত গায়ত্রী; তাৰ তপ্ত ৰূপ ভয়ংকৰ বুলি কোৱা হয়।

Verse 15

घृणिसूर्यस्तु तत्पश्चाद् ओंकारस्य च मन्दिरम् / देवी तुरीयगायत्री चक्षुष्मत्यपि तापस

তাৰ পাছত ঘৃণি-সূৰ্য আৰু ওঁকাৰৰ মন্দিৰ আছে; হে তাপস, তাত দেবী তুৰীয়-গায়ত্ৰীও চক্ষুষ্মতী ৰূপে বিরাজ কৰে।

Verse 16

अथ गन्धर्वराजश्च परिषद्रुद्र एव च / तारांबिका भगवती तत्पश्चाद्भागतः स्थिताः

তাৰ পাছত গন্ধৰ্বৰাজ আৰু পৰিষদ্-ৰুদ্ৰও আছে; আৰু তাৰ পিছত ভাগক্রমে ভগৱতী তাৰাম্বিকাও অৱস্থিত।

Verse 17

चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य रक्षोभागं समाश्रितः / नामत्रय पहामन्त्रवाच्यो ऽस्ति भगवान्हरिः

চিন্তামণি-গৃহৰ অধিপতিৰ ৰক্ষোভাগত আশ্ৰয় লৈ, নামত্রয় ‘পহা’ মন্ত্ৰে বাচ্য ভগৱান হৰি তাত বিরাজমান।

Verse 18

महागणपतिस्तस्योत्तरसंश्रितकेतनः / पञ्चाक्षरीमन्त्रवाच्यस्तस्य चाप्युत्तरे शिवः

তাৰ উত্তৰভাগত আশ্ৰিত কেতনধাৰী মহাগণপতি; আৰু তেওঁৰো উত্তৰে পঞ্চাক্ষৰী মন্ত্ৰে বাচ্য শিৱ বিরাজমান।

Verse 19

अथ मृत्युञ्जयेशश्च वाच्यर्त्र्यक्षरमात्रतः / सरस्वती धारणाख्या ह्यस्य चोत्तरवासिनी

তাৰ পিছত ত্ৰ্যক্ষৰ-মাত্ৰে বাচ্য মৃত্যুঞ্জয়েশ; আৰু ‘ধাৰণা’ নামৰ সৰস্বতীও ইয়াৰ উত্তৰবাসিনী।

Verse 20

अकारादिक्षकारान्तवर्णमूर्तेस्तु मन्दिरम् / मातृकाया उत्तरतस्तस्यां विन्ध्यनिषूदन

অকাৰৰ পৰা ক্ষকাৰান্ত বৰ্ণমূৰ্তিৰ এই মন্দিৰ; হে বিন্ধ্যনিষূদন, সেই মাতৃকাৰ উত্তৰে ই স্থিত।

Verse 21

उत्तरे सम्पदेशी वै कालसंकर्षणी तथा / श्रीमहाशम्भुनाथा च देव्याविर्भावकारणम्

উত্তৰত ‘সম্পদেশী’ আৰু ‘কালসংকৰ্ষণী’ আছে; আৰু শ্ৰীমহাশম্ভুনাথা দেৱীৰ আবিৰ্ভাৱৰ কাৰণ।

Verse 22

श्रीः परांबा च विशदज्योत्स्ना निर्मलविग्रहा / उत्तरोत्तरमेतास्तु देवताः कृतमन्दिराः

শ্ৰী, পৰাম্বা আৰু বিশদ জ্যোৎস্না—নিৰ্মল দেহধাৰিণী এই দেৱীসকলৰ বাবে ক্ৰমে ক্ৰমে মন্দিৰ নিৰ্মিত হৈছে।

Verse 23

बालाचैवान्नपूर्णा च हयारूढा तथैव च / श्रीपादुकाचतस्रस्तदुत्तरोत्तरमन्दिराः

বালা, অন্নপূর্ণা আৰু হয়ারূঢ়া; লগতে শ্ৰী-পাদুকাৰ চাৰিগৰাকী দেৱী—তেওঁলোকৰো ক্ৰমে ক্ৰমে মন্দিৰ আছে।

Verse 24

चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य वायव्यवसुधादितः / महापद्माटवौ त्वन्या देवताः कृतमन्दिराः

চিন্তামণি গৃহেন্দ্ৰৰ বায়ব্য দিশৰ পৰা বসুধা আদি পৰ্যন্ত, মহাপদ্ম অৰণ্যত অন্য দেৱতাসকলৰো মন্দিৰ নিৰ্মিত হৈছে।

Verse 25

उन्मत्तभैरवी चैव स्वप्नवाराहिका परा / तिरस्करणिकांबा च तथान्या पञ्चमी परा

উন্মত্ত ভৈৰৱী, পৰম স্বপ্ন-ৱাৰাহিকা, তিৰস্কৰণিকা-অম্বা আৰু অন্য পৰম পঞ্চমী—এই দেৱীসকল।

Verse 26

यथापूर्वं कृतगृहा एता देव्यो महोदयाः / श्रीपूर्तिश्च महादेवी श्रीमहापादुकापि च

পূৰ্ববৎ এই মহোদয়া দেৱীসকলৰ গৃহ-মন্দিৰ নিৰ্মিত হৈছে; লগতে শ্ৰী-পূর্তি মহাদেৱী আৰু শ্ৰী-মহাপাদুকাও।

Verse 27

यथापूर्वं कृतगृहे द्वे एते देवतोत्तमे / शङ्करेण षडाम्नायसागरे प्रतिपादिताः / या विद्यास्ताः समस्ताश्च महापद्माटवीस्थले

পূৰ্ববৎ নিৰ্মিত গৃহত সেই দুজন দেৱোত্তম অৱস্থিত আছিল; শংকৰে ষড়াম্নায়-সাগৰত যি বিদ্যাবোৰ প্ৰতিপাদন কৰিছিল, সেই সকলো বিদ্যাই মহাপদ্ম-অৰণ্যস্থলত প্ৰতিষ্ঠিত আছিল।

Verse 28

इत्थं श्रीरश्मिमालाया मणिकॢप्ता गहागृहाः / उच्चध्वजा उच्चशालास्ससोपानास्तपोधन

এইদৰে শ্ৰীৰশ্মিমালাৰ মণিৰে নিৰ্মিত গৃহসমূহ আছিল—উচ্চ ধ্বজাযুক্ত, উচ্চ প্ৰাসাদসম আৰু সোপানসহ, হে তপোধন।

Verse 29

चिन्तामणिगृहेन्द्रस्य पूर्वद्वारे समुद्रप / दक्षिणे पार्श्वभागेतु मन्त्रिनाथागृहं महत्

হে সমুদ্ৰপ! চিন্তামণি-গৃহেন্দ্ৰৰ পূৰ্ব দ্বাৰত, দক্ষিণ পাৰ্শ্বভাগত মন্ত্ৰিনাথৰ এক মহৎ গৃহ আছিল।

Verse 30

वामभागे दण्डनाथाभवनं रत्ननिर्मितम् / ब्रह्मविष्णुमहेशानामर्ध्यस्थानम्य पूर्वतः

বাওঁফালে ৰত্ননির্মিত দণ্ডনাথৰ ভবন আছিল; আৰু পূৰ্বফালে ব্ৰহ্মা-বিষ্ণু-মহেশৰ অৰ্ঘ্যস্থান আছিল।

Verse 31

भवनं दीपिताशेषदिक्चक्रं रत्नरश्मिभिः / समस्ता देवता एता ललिताभक्तिनिर्भराः / ललितामन्त्रजाप्याश्च श्रीदेवीं समुपासते

ৰত্নৰশ্মিয়ে সেই ভবনে সমগ্ৰ দিশাচক্ৰ আলোকিত কৰিছিল। এই সকলো দেৱতা ললিতাভক্তিত নিমগ্ন হৈ, ললিতামন্ত্ৰ জপ কৰি শ্ৰীদেৱীৰ উপাসনা কৰিছিল।

Verse 32

पूर्वोक्त मर्ध्यस्थानं च पूर्वोक्तं चार्ध्यकल्पनम् / याम्यद्वारप्रभृतिषु सर्वेष्वपि समं स्मृतम्

পূৰ্বে কোৱা মধ্যস্থান আৰু পূৰ্বোক্ত অৰ্ঘ্য-প্ৰণালী—যাম্যদ্বাৰ আদি সকলো ঠাইতে সমান বুলিয়েই স্মৃত।

Verse 33

अथ चिन्तामणिगृहं वक्ष्ये शृणु महामुने / तच्छ्रीपट्टनमध्यस्थं योजनद्वयविस्मृतम्

এতিয়া মই চিন্তামণি-গৃহৰ বৰ্ণনা কৰোঁ; হে মহামুনে, শুনা। সি শ্ৰীপট্টনৰ মধ্যভাগত অৱস্থিত আৰু দুয়ো যোজন বিস্তৃত।

Verse 34

तस्य चिन्तामणिभयी भित्तिः कोशसुविस्तृता / चिन्तामणिशिलाभिश्च च्छादिनीभिस्तथोपरि

তাৰ প্ৰাচীৰ চিন্তামণিময়, কোষৰ দৰে অতিবিস্তৃত; ওপৰত চিন্তামণি-শিলাৰ আচ্ছাদনে আৱৃত।

Verse 35

संवृता कूटरूपेण तत्रतत्र समुन्नता / गृहभित्तिस्तथोन्नम्रा चतुर्योजनमानतः

সি কূট-ৰূপে আবদ্ধ আৰু ঠাই ঠাই উঁচু হৈ উঠিছে; গৃহৰ প্ৰাচীৰো ওপৰলৈ ঢালু, চাৰি যোজন পৰিমিত।

Verse 36

विंशतिर्योजनं तस्याश्चोन्नम्रा भूमिरुच्यते / ततोर्ध्वं ह्राससंयुक्तं स्थौल्यत्रिमुकुटोज्ज्वला

তাৰ উন্নত ভূমি বিশ যোজন বুলি কোৱা হয়; তাৰ ওপৰত ক্ৰমে হ্ৰাসযুক্ত আৰু স্থূলতাৰ ত্ৰিমুকুটে উজ্জ্বল গঠন।

Verse 37

तानि चेच्छाक्रियाज्ञानरूपाणि मुकुटान्यृषे / सदा देदीप्यमानानि चिन्तामणिमयान्यपि

হে ঋষে! সেই মুকুটসমূহ ইচ্ছা, ক্ৰিয়া আৰু জ্ঞানৰ স্বৰূপ; সিহঁত সদায় দীপ্তিমান, চিন্তামণি-ৰত্নময়ো আছিল।

Verse 38

चिन्तामणिगृहे सर्वं चिन्तामणिमयं स्मृतम् / यस्य द्वाराणि चत्वारि क्रोशार्धायामभाञ्जि च

চিন্তামণি-গৃহত সকলো চিন্তামণিময় বুলি স্মৃতিত কোৱা হৈছে; যাৰ চাৰিটা দ্বাৰ, আৰু সিহঁতৰ দৈৰ্ঘ্য অর্ধ ক্ৰোশ বুলি বৰ্ণিত।

Verse 39

क्रोशार्द्धार्द्धं च विस्तारो द्वाराणां कथितो मुने / द्वारेषु सर्वेषु पुनश्चिन्तामणिगृहान्तरे

হে মুনে! দ্বাৰসমূহৰ প্ৰস্থও অর্ধ ক্ৰোশৰ অর্ধাংশ বুলি কোৱা হৈছে; আৰু পুনৰ সেই সকলো দ্বাৰৰ ভিতৰত, চিন্তামণি-গৃহান্তৰত।

Verse 40

पिहिता ललिता देव्या मूतर्लोहितसिन्धुवत् / तरुणार्कसहस्राभा चन्द्रवच्छीतला ह्यपि / मुहुः प्रवाहरूपेण प्रसरन्ती महामुने

হে মহামুনে! ললিতা দেবীয়ে তাক গলিত ৰক্তবৰ্ণ সিন্ধুৰ দৰে আচ্ছাদিত কৰি ৰাখিছিল; সি সহস্ৰ তৰুণ সূৰ্যৰ দৰে দীপ্ত, তথাপি চন্দ্ৰৰ দৰে শীতল; আৰু বাৰে বাৰে প্ৰবাহৰূপে প্ৰসাৰিত হৈছিল।

Verse 41

पूर्वाम्नाय मयं चैव पूर्वद्वारं प्रकीर्तितम् / दक्षिणद्वारदेशस्तु दक्षिणाम्नायलक्षणः

পূৰ্বদ্বাৰক ‘পূৰ্বাম্নায়’ময় বুলি প্ৰকীৰ্তিত; আৰু দক্ষিণদ্বাৰৰ দেশ ‘দক্ষিণাম্নায়’ লক্ষণযুক্ত বুলি বৰ্ণিত।

Verse 42

पश्चिमद्वारदेशस्तु पश्चिमाम्नायलक्षणः / उत्तरद्वारदेशः स्यादुत्तराम्नायलक्षणः

পশ্চিম দুৱাৰৰ দেশ পশ্চিম আম্নায়ৰ লক্ষণ; আৰু উত্তৰ দুৱাৰৰ দেশ উত্তৰ আম্নায়ৰ লক্ষণ বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 43

गृहराजस्यान्तराले भित्तौ खचितदण्डकाः / रत्नप्रदीपा भास्वन्तः कोट्यर्कसदृशत्विषः / परितस्तत्र वर्तन्ते भासयन्तो गृहान्तरम्

গৃহৰাজৰ অন্তৰালত ভিত্তিত খচিত দণ্ডক আছে; কোটি সূৰ্য সদৃশ দীপ্তিৰ ৰত্নপ্ৰদীপ চাৰিওফালে বিচৰণ কৰি গৃহান্তৰ আলোকিত কৰে।

Verse 44

चिन्तामणिगृहस्यास्य मध्यस्थाने महीयसि / अत्युच्चैर्वेदिकाभागे बिन्दुचक्रं महात्तरम्

এই মহৎ চিন্তামণি-গৃহৰ মধ্যস্থানে, অতি উচ্চ বেদিকাৰ অংশত এক মহাবিশাল বিন্দুচক্ৰ স্থিত আছে।

Verse 45

चिन्तारत्नगृहोत्तुङ्गभिन्त्तेर्बिन्दोश्च मध्यभूः / भित्तिः क्रोशं परित्यज्य क्रोशत्रयमुदाहृतम्

চিন্তাৰত্ন-গৃহৰ উচ্ছ ভিত্তি আৰু বিন্দুৰ মাজৰ মধ্যভূমি—ভিত্তিৰ পৰা এক ক্রোশ এৰি—তিন ক্রোশ পৰিমিত বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 46

तत्र क्रोशत्रयस्थाने ह्यणिमाद्यात्मरोचिषा / क्रोशत्रयं समस्तं तद्धस्तसंख्याप्रकारतः / चतुर्विंशतिसाहस्रहस्तैः संमितमुच्यते

সেই তিন ক্রোশ স্থানত অণিমা আদি সিদ্ধিৰ আত্মদীপ্তি বিরাজ কৰে; আৰু হস্ত-সংখ্যা অনুসাৰে সমগ্ৰ তিন ক্রোশ চব্বিশ হাজাৰ হাত পৰিমিত বুলি কোৱা হয়।

Verse 47

बिन्दुपीठेशपर्यम्तं चतुर्दशविभेदतः / अन्तरे भेदिते जाते हस्तसंख्या मयोच्यते

বিন্দুপীঠেশ পৰ্যন্ত চতুৰ্দশ প্ৰকাৰ বিভেদ অনুসাৰে, অন্তৰত ভেদ ঘটিলে মই হস্ত-সংখ্যা বৰ্ণনা কৰোঁ।

Verse 48

पद्माटवीस्थलाच्चिन्तामणिवेश्मान्तरं मुने / हस्तविंशतिरुन्नम्रं तत्र स्युरणिमादयः

হে মুনে! পদ্মাটৱীৰ স্থলৰ পৰা চিন্তামণি-ৱেশ্মৰ অন্তৰলৈ বিশ হস্ত উচ্চতা; তাত অণিমা আদি সিদ্ধিসকল থাকে।

Verse 49

अणिमान्तरविस्तारश्चतुर्नल्वसमन्वितः / किष्कुश्चतुःशती नल्वकिष्कुर्हस्त उदीर्यते

অণিমাৰ অন্তৰৰ বিস্তাৰ চাৰি নল্বসম; চাৰিশ কিষ্কু মিলি নল্ব-কিষ্কু হয়, আৰু সেই মাপেই এক হস্ত বুলি কোৱা হয়।

Verse 50

तत्रान्तरे ऽणिमाद्यास्तु पूर्वादिकृतमन्दिराः / अणिमा महिमा चैव लघिमा गरिमा तथा

সেই অন্তৰত অণিমা আদি সিদ্ধিৰ বাবে পূৰ্বাদি দিশত নিৰ্মিত মন্দিৰ আছে—অণিমা, মহিমা, লঘিমা, গৰিমা।

Verse 51

ईशित्वं च वशित्वं च प्राकाम्यं मुक्तिरेव च / इच्छा प्राप्तिः सर्वकामेत्येताः सिद्धय उत्तमाः

ঈশিত্ব, বশিত্ব, প্ৰাকাম্য, মুক্তি; আৰু ইচ্ছা, প্ৰাপ্তি, সৰ্বকাম—এইসকলেই উত্তম সিদ্ধি।

Verse 52

रससिद्धिर्मोक्षसिद्धिर्बलसिद्धिस्तथैव च / खड्गसिद्धिः पादुकाया सिद्धिरञ्जनसिद्धिकः

ৰসসিদ্ধি, মোক্ষসিদ্ধি, বলসিদ্ধি আৰু খড়্গসিদ্ধি; পাদুকাসিদ্ধি আৰু অঞ্জনসিদ্ধিও লাভ হয়।

Verse 53

वाक्सिद्धिर्लोकसिद्धिश्च देहसिद्धिरनन्तरम् / एता अष्टौ सिद्धयस्तु बह्व्यो ऽन्या योगिसंमताः

বাক্‌সিদ্ধি, লোকসিদ্ধি আৰু তাৰ পিছত দেহসিদ্ধি; এই আঠটা সিদ্ধি, আৰু বহু অন্য সিদ্ধিও যোগীসকলৰ সন্মত।

Verse 54

तत्रान्तरे तु परितः सेवते परमेश्वरीम् / कोटिशः सिद्धयस्तस्मिन्नणिमाद्यन्तरे मुने

সেই অন্তৰভাগত চাৰিওফালে পৰমেশ্বৰীৰ সেৱা হয়; হে মুনি, অণিমা-আদি সেই পৰিসৰত কোটি কোটি সিদ্ধি আছে।

Verse 55

नवलावण्यसंपूर्णाः स्मयमानमुखांबुजाः / ज्वलच्चिन्तामणि कराः मदा षोडशवर्षिकाः / अत्युदारप्रकृतयः खेलन्ति मदविह्वलाः

নৱ লাৱণ্যৰে পৰিপূৰ্ণ, হাঁহিমুখীয়া মুখপদ্মধাৰী; জ্বলি উঠা চিন্তামণিৰ দৰে কৰযুক্ত, যেন ষোল বছৰীয়া মদমত্তা; অতি উদাৰ স্বভাৱৰ তেওঁলোকে মদবিহ্বল হৈ ক্ৰীড়া কৰে।

Verse 56

तस्याणिमाद्यन्तरस्योपरिष्टात्सुमनोहरम् / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्

সেই অণিমা-আদি অন্তৰৰ ওপৰত অতি মনোহৰ এক স্থান আছে; তাৰ উচ্চতা বিশ হস্ত আৰু বিস্তাৰ চাৰ নল্ব।

Verse 57

चतुर्दिक्षु च सोपानपङ्क्तिभिः सुमनोहरम् / ब्रह्माद्यंबरधिष्ण्यं स्यात्तत्रदेवीः स्थिताः शृणु

চাৰিও দিশত সোপানৰ শাৰী শাৰীৰে অতি মনোহৰ সেই ধাম; সেয়া ব্ৰহ্মাদি দেৱসকলৰ দিব্য অধিষ্ঠান—তাত অৱস্থিত দেৱীসকলৰ কথা শুনা।

Verse 58

ब्राह्मी माहेश्वरी चैव कौमारी वैष्णवी तथा / वाराही चैव माहेन्द्री चामुण्डाप्यथ सप्तमी / महालक्ष्मीरष्टमी तु तत्रैताः कृतमन्दिराः

তাত ব্ৰাহ্মী, মাহেশ্বৰী, কৌমাৰী, বৈষ্ণৱী; বাৰাহী, মাহেন্দ্ৰী, চামুণ্ডা (সপ্তমী) আৰু মহালক্ষ্মী (অষ্টমী)—এইসকলে তাত নিজ নিজ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিছে।

Verse 59

नानाविधायुधाढ्याश्च नानाशक्तिपरिच्छदाः / पूर्वादिदिशमारभ्य प्रादक्षिण्यकृतालयाः

তেওঁলোক নানাবিধ অস্ত্ৰে সমৃদ্ধ আৰু নানা শক্তিৰে সজ্জিত; পূব দিশৰ পৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰদক্ষিণা-ক্রমে তেওঁলোকে নিজ নিজ আলয় স্থাপন কৰিছে।

Verse 60

अथ ब्राह्यन्तरा तस्योपरिष्टात्कुम्भसंभव / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / मुद्रान्तरमिति त्रैधं तत्र मुद्राः कृतालयाः

হে কুম্ভসম্ভৱ! তাৰ ওপৰত বাহ্য আৰু অন্তৰ্ভাগত বিশ হস্ত উচ্চ আৰু চাৰি নল্ব বিস্তৃত ‘মুদ্ৰান্তৰ’ নামে ত্ৰিবিধ বিভাগ আছে; তাত মুদ্ৰাসকলে নিজ নিজ আলয় স্থাপন কৰিছে।

Verse 61

संक्षोभद्रावणाकर्षवश्योन्मादमहाङ्कुशाः / खेचरी बीजयोन्याख्या त्रिखण्डा दशमी पुनः

সংক্ষোভ, দ্ৰাৱণ, আকর্ষ, বশ্য, উন্মাদ আৰু মহাঙ্কুশ; লগতে খেচৰী, ‘বীজযোনি’ নাম্নী, ত্ৰিখণ্ডা—এইসকলেই পুনৰ দশমী (মুদ্ৰা) বুলি কোৱা হয়।

Verse 62

पूर्वादिदिशमारभ्य मुद्रा एताः प्रतिष्ठिताः / अत्यन्तसुन्दराकारा नवयौवनविह्वलाः

পূৰ্ব দিশাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি এই মুদ্ৰাসমূহ প্ৰতিষ্ঠিত। সিহঁতৰ আকাৰ অতি সুন্দৰ, নবযৌৱনৰ উচ্ছ্বাসত বিহ্বল।

Verse 63

कान्तिभिः कमनीयाभिः पूरयन्त्यो गृहान्तरम् / सेवन्ते मुनिशार्दूल ललितापरमेश्वरीम्

মনোহৰ কান্তিৰে গৃহান্তৰ ভৰাই, হে মুনিশাৰ্দূল, সিহঁতে ললিতা-পরমেশ্বৰীক সেৱা কৰে।

Verse 64

अन्तरं त्रयमेतत्तु चक्रं त्रैलोक्यमोहनम् / एतस्मिञ्छक्तयो यासु ता उक्ताः प्रकटाभिधाः

এই তিন অন্তৰবিশিষ্ট চক্র ত্ৰিলোক মোহিতকাৰী। ইয়াত থকা শক্তিসমূহক প্ৰকাশিত নামৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।

Verse 65

एतसां समधिष्ठात्री त्रिपुरा चक्रनायिका / तच्चक्रपालनकरी मुद्रासंक्षोभणात्मिका

ইয়াৰ সকলোৰে অধিষ্ঠাত্রী ত্ৰিপুৰা চক্রনায়িকা। তেঁৱেই সেই চক্র পালনকাৰিণী আৰু মুদ্ৰাসংক্ষোভণ-স্বৰূপিণী।

Verse 66

अथ मुद्रान्तरस्योर्ध्वं प्रोक्ता नित्याकलां तरम् / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / पर्वतश्चैव सोपानमुत्तरोत्तरमिष्यते

তাৰ পাছত মুদ্ৰান্তৰৰ ওপৰত ‘নিত্যাকলা’ নামৰ স্তৰ কোৱা হৈছে—উচ্চতা বিশ হস্ত, বিস্তাৰ চাৰি নল্ব। তাত পৰ্বত আৰু সোপান উত্তৰোত্তৰভাৱে ওপৰলৈ বুলি মানা হয়।

Verse 67

नित्याकलान्तरे तस्मिन्कामाकर्षणिकासुखाः / परितः कृतसंस्थानाः षोडशेन्दुकलात्मिकाः

সেই নিত্য কালান্তৰত চাৰিওফালে সুপ্ৰতিষ্ঠিত, কাম আকর্ষণকাৰী সুখৰূপিণী, চন্দ্ৰৰ ষোলো কলাৰ আত্মস্বরূপ শক্তিসমূহ বিরাজ কৰে।

Verse 68

तर्पयन्त्यो दिशां चक्रं सुधास्यन्दैः सुशीतलैः / तासां नामानि मत्तस्त्वमवधारय कुम्भज

তেওঁলোকে অতিশীতল অমৃতধাৰাৰে দিশাৰ চক্ৰ তৰ্পণ কৰে; হে কুম্ভজ! এতিয়া মোৰ পৰা তেওঁলোকৰ নামসমূহ মনোযোগেৰে ধাৰণ কৰা।

Verse 69

कामाकर्षिणिका नित्या बुद्ध्याकर्षणिकापरा / रसाकर्षणिका नित्या गन्धाकर्षणिका कला

কামাকর্ষিণিকা নিত্যা, বুদ্ধ্যাকর্ষণিকা পৰা; ৰসাকর্ষণিকা নিত্যা, আৰু গন্ধাকর্ষণিকা এক কলা।

Verse 70

चित्ताकर्षणिका नित्या धैर्याकर्षणिका कला / स्मृत्याकर्षणिका नित्या नामाकर्षणिका कला

চিত্তাকর্ষণিকা নিত্যা, ধৈৰ্যাকর্ষণিকা এক কলা; স্মৃত্যাকর্ষণিকা নিত্যা, আৰু নামাকর্ষণিকা এক কলা।

Verse 71

बीजाकर्षणिका नित्या चार्थाकर्षणिका कला / अमृताकर्षणी चान्या शरीराकर्षणी कला

বীজাকর্ষণিকা নিত্যা, আৰু অৰ্থাকর্ষণিকা এক কলা; আন এটা অমৃতাকর্ষণী আছে, আৰু শৰীৰাকর্ষণীও এক কলা।

Verse 72

एतास्तु गुप्तयोगिन्यस्त्रिपुरेशी तु चक्रिणी / सर्वाशापूरिकाभिख्या चक्राधिष्ठानदेवता

এইসকল গোপন যোগিনী; ত্ৰিপুৰেশী চক্রিণী। তেওঁ ‘সৰ্বাশাপূৰিকা’ নামে খ্যাত, চক্রৰ অধিষ্ঠাত্রী দেৱী॥

Verse 73

एतच्चक्रे पालिका तु मुद्रा द्राविणिकाभिधा / नित्या कलान्तरादूर्ध्वं धिष्ण्य मत्यन्तसुन्दरम्

এই চক্রত পালিকা নামৰ মুদ্ৰা ‘দ্ৰাৱিণিকা’ বুলি কোৱা হয়। নিত্যা-কলান্তৰৰ ওপৰত তাৰ ধিষ্ণ্য অতি সুন্দৰ॥

Verse 74

हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / प्राग्वत्सोपानसंयुक्तं सर्वसंक्षोभणाभिधम्

ই বিশ হস্ত ওখ আৰু চাৰি নল্ব বিস্তৃত; পূৰ্বৱৎ সোপান-সংযুক্ত, ‘সৰ্বসংক্ষোভণ’ বুলি অভিহিত॥

Verse 75

तत्राष्टौ शक्तयस्तीव्रा मदारुणविलोचनाः / नवतारुण्यमच्चाश्च सेवन्ते परमेश्वरीम्

তাত আঠটা তীব্ৰ শক্তি আছে, যাৰ চকু মদে অৰুণ। নবযৌৱন-মত্ত হৈ সিহঁতে পৰমেশ্বৰীক সেৱা কৰে॥

Verse 76

कुसुमा मेखला चैव मदना मदनातुरा / रेखा वेगिन्यङ्कुशा च मालिन्यष्टौ च शक्तयः

কুসুমা, মেখলা, মদনা, মদনাতুৰা, ৰেখা, বেগিনী, অঙ্কুশা আৰু মালিনী—এই আঠ শক্তি॥

Verse 77

कोटिशस्तत्परीवारः शक्तयो ऽनङ्गपूर्विकाः / सर्वसंक्षोभमिदं चक्रं तदधिदेवता

কোটি কোটি পৰিবাৰসহ শক্তিসকল আছে, অনঙ্গা আদি অগ্ৰগণ্য। এই চক্ৰ সৰ্বসংক্ষোভকাৰী; ইয়াৰ অধিদেৱতা তেওঁয়েই।

Verse 78

सुंदरी नाम विज्ञेया नाम्ना गुप्ततरापि सा / तच्चक्रपालनकरी मुद्राकर्षणिका स्मृता

তেওঁ ‘সুন্দৰী’ নামে জ্ঞেয়, আৰু নামৰ দিশতো অতি গুপ্ত। তেওঁয়েই সেই চক্ৰৰ পালনকাৰিণী, ‘মুদ্ৰা-আকৰ্ষণিকা’ বুলি স্মৃত।

Verse 79

अनङ्गशक्त्यन्तरस्योपरिष्टात्कुंभसंभव / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / संक्षोभिण्याद्यन्तरं स्यात्सर्वसौभाग्यदायकम्

হে কুম্ভসম্ভৱ! অনঙ্গ-শক্তিৰ অন্তৰৰ ওপৰত ই আছে—উচ্চতা বিশ হস্ত, বিস্তাৰ চাৰি নল্ব। ই ‘সংক্ষোভিণী’ আদি শক্তিৰ অন্তৰ; সৰ্বসৌভাগ্যদায়ক।

Verse 80

सर्वसंक्षोभिणीमुख्यास्तत्र शक्तय उद्धताः / चतुर्दश वसंत्येव तासां नामानि मच्छृणु

তাত ‘সৰ্বসংক্ষোভিণী’ মুখ্য উজ্জ্বল শক্তিসকল বাস কৰে—সিহঁত চৌদ্দ। সিহঁতৰ নাম মোৰ পৰা শুনা।

Verse 81

सर्वसंक्षोभिणी शक्तिः सर्वविद्राविणी तथा / सर्वाकर्षणिका शाक्तिः सर्वाह्लादनिका तथा

‘সৰ্বসংক্ষোভিণী’ শক্তি, ‘সৰ্ববিদ্ৰাৱিণী’ তথা; ‘সৰ্বআকৰ্ষণিকা’ শক্তি আৰু ‘সৰ্বআহ্লাদনিকা’ও।

Verse 82

सर्वसंमोहिनी शक्तिः सर्वस्तंभनशक्तिका / सर्वजृंभिणिका शक्तिस्तथा सर्ववशङ्करी

সেই শক্তি সৰ্বসন্মোহিনী, সৰ্বস্তম্ভনকাৰিণী। সৰ্বজৃম্ভিণী আৰু সৰ্বকে বশ কৰোৱা শক্তি।

Verse 83

सर्वरञ्जनशक्तिश्च सर्वोन्मादनिशक्तिका / सर्वार्थसाधिका शक्तिः सर्वसंपत्तिपूरिणी

সেই শক্তি সৰ্বৰঞ্জনকাৰিণী আৰু সৰ্বোন্মাদনকাৰিণী। সৰ্বাৰ্থসাধিকা শক্তি, সৰ্বসম্পত্তি পূৰ্ণকাৰিণী।

Verse 84

सर्वमन्त्रमयी शक्तिः सर्वद्वन्द्वक्षयङ्करी / एताश्च संप्रदायाख्याश्चक्रिणीपुरवासिनीः

সেই শক্তি সৰ্বমন্ত্ৰময়ী আৰু সৰ্বদ্বন্দ্বক্ষয়কাৰিণী। এই শক্তিসকল ‘সম্প্ৰদায়’ নামে খ্যাত, চক্ৰিণীপুৰত নিবাসিনী।

Verse 85

मुद्राश्च सर्ववश्याख्यास्तच्चक्रे रक्षिका मताः / कोटिशः शक्तयस्तत्र तासां किङ्कर्य्य उद्धृताः

‘সৰ্ববশ্য’ নামে মুদ্ৰাসমূহ সেই চক্ৰৰ ৰক্ষিকা বুলি মানা হয়। তাত কোটি কোটি শক্তি আছে; সিহঁতৰ মাজৰ পৰা এই কিঙ্কৰীসকল উল্লেখ কৰা হৈছে।

Verse 86

संक्षोभिण्याद्यन्तरस्योपरिष्टात्कुंभसंभव / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / सर्वसिद्धादिकानां तु मन्दिरं विष्ट्यमुच्यते

হে কুম্ভসম্ভৱ! সংক্ষোভিণী আদি অন্তৰমণ্ডলৰ ওপৰত যি স্থান বিশ হস্ত উচ্চ আৰু চাৰি নল্ব বিস্তৃত, সেয়া সৰ্বসিদ্ধ আদি সকলৰ মন্দিৰ ‘বিষ্ট্য’ বুলি কোৱা হয়।

Verse 87

सर्वसिद्धिप्रदा चैव सर्वसंपत्प्रदा तथा / सर्वप्रियङ्करी देवी सर्वमङ्गलकारिणी

দেৱী সকলো সিদ্ধি প্ৰদানকাৰিণী, সকলো সম্পদ দানকাৰিণী; সৰ্বপ্ৰিয়ংকৰী আৰু সৰ্বমঙ্গলকাৰিণী।

Verse 88

सर्वकामप्रदा देवी सर्वदुःखविमोचनी / सर्वमृत्युप्रशमिनी सर्वविघ्ननिवारिणी

দেৱী সকলো কামনা পূৰ্ণকাৰিণী, সকলো দুখৰ পৰা মুক্তিদাত্রী; সৰ্বমৃত্যুভয় প্ৰশমিনী আৰু সৰ্ববিঘ্ননিবারিণী।

Verse 89

सर्वाङ्गसुन्दरी देवी सर्वसौभाग्यदायिनी / एता देव्यः कलोत्कीर्णा योगिन्यो नामतः स्मृताः

দেৱী সৰ্বাঙ্গসুন্দৰী, সৰ্ব সৌভাগ্যদায়িনী। এই দেৱীগণ কলাৰ পৰা উদ্ভূত; নামতঃ ‘যোগিনী’ বুলি স্মৃত।

Verse 90

चक्रिणी श्रीश्च विज्ञेया चक्रं सर्वार्थसाधकम् / सर्वोन्मादनमुद्राश्च चक्रस्य परिपालिकाः

‘চক্ৰিণী’ আৰু ‘শ্ৰী’—এইসকল জ্ঞেয়; তেঁওলোকৰ চক্ৰ সৰ্বাৰ্থসাধক। ‘সৰ্বোন্মাদন’ মুদ্ৰাসমূহ চক্ৰৰ পৰিপালিকা।

Verse 91

सर्वसिद्ध्याद्यन्तरस्योपरिष्टात्कुम्भसम्भव / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम्

হে কুম্ভসম্ভৱ! সৰ্বসিদ্ধি-আদিৰ অন্তৰ্ভাগৰ ওপৰত এই (চক্ৰ) বিশ হস্ত উচ্চ আৰু চাৰি নল্ব বিস্তৃত।

Verse 92

सर्वज्ञाद्यन्तरं नाम्ना सर्वरक्षाकरं स्मृतम् / चक्रं महत्तरं दिव्यं सर्वज्ञाद्याः प्रकीर्तिताः

‘সৰ্বজ্ঞাদ্যন্তৰ’ নামৰে ই সৰ্বৰক্ষা কৰোঁতা বুলি স্মৃত; সেই মহত্তৰ দিৱ্য চক্ৰ ‘সৰ্বজ্ঞাদ্যা’ বুলি প্ৰকীৰ্তিত।

Verse 93

सर्वज्ञा सर्वशक्तिश्च सर्वैश्वर्यप्रदायिनी / सर्वज्ञानमयी देवी सर्वव्याधिविनाशिनी

দেৱী সৰ্বজ্ঞা আৰু সৰ্বশক্তি, সৰ্ব ঐশ্বৰ্য প্ৰদানকাৰিণী; তেওঁ সৰ্বজ্ঞানময়ী আৰু সৰ্ব ব্যাধি বিনাশিনী।

Verse 94

सर्वाधारस्वरूपा च सर्वपापहरी तथा / सर्वानन्दमयी देवी सर्वरक्षास्वरूपिणी

দেৱী সৰ্বাধাৰ-স্বরূপা আৰু সৰ্বপাপ হৰণকাৰিণী; তেওঁ সৰ্বানন্দময়ী আৰু সৰ্বৰক্ষাৰ স্বৰূপিণী।

Verse 95

सर्वेप्सितप्रदा चैता निर्गर्वा योगिनीश्वराः

এই দেৱী সৰ্ব ইপ্সিত ফল প্ৰদানকাৰিণী, নিৰ্গৰ্বা, আৰু যোগিনীসকলৰ ঈশ্বৰী।

Verse 96

मालिनी चक्रिणी प्रोक्ता मुद्रा सर्वमहाङ्कुशा / इति चिन्तामणि गृहे सर्वज्ञाद्यन्तरावधि / चक्राणि कानिचित्प्रोक्तान्यन्यान्यपि मुने शृणु

মালিনী আৰু চক্ৰিণী বুলি কোৱা হ’ল; মুদ্ৰা ‘সৰ্বমহাঙ্কুশা’। এইদৰে চিন্তামণি-গৃহত ‘সৰ্বজ্ঞাদ্যন্তৰ’ পৰ্যন্ত কিছুমান চক্ৰ কোৱা হ’ল; হে মুনি, আনবোৰো শুনা।