Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 106
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
तदङ्कुशविनिष्ठ्यूताः पुतनाः काश्चिदुद्भटाः / तत्सैन्यं पाशनिष्यन्दं भक्षयित्वा क्षयं गताः
Transliteration
tadaṅkuśaviniṣṭhyūtāḥ putanāḥ kāścidudbhaṭāḥ / tatsainyaṃ pāśaniṣyandaṃ bhakṣayitvā kṣayaṃ gatāḥ
Translation
সেই অঙ্কুশৰ পৰা নিক্ষিপ্ত কিছুমান উগ্ৰ পুতনাই সেই সেনাদল গিলি খাই, শেষত নিজেও ক্ষয়লৈ গ’ল।
Word by Word
तत्-अङ्कुश-विनिष्ठ्यूताःspat out from that goad
तत्-अङ्कुश-विनिष्ठ्यूताः:
कर्तृविशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम) + अङ्कुश (प्रातिपदिक) + वि-निष्ठ्यूत (कृदन्त; √ष्ठिव्/ष्ठ्यू? 'to spit' with वि)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; तत्पुरुषः (तस्मात् अङ्कुशात् विनिष्ठ्यूताः = spat out from that goad)
पुतनाःPūtanās (female demons)
पुतनाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुतना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
काश्चित्some
काश्चित्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; अनिश्चितवाचक (indefinite)
उद्भटाःfierce, formidable
उद्भटाः:
कर्तृविशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootउद्भट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; विशेषणम् (पुतनानाम्)
तत्-सैन्यम्that army
तत्-सैन्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + सैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य सैन्यम्)
पाश-निष्यन्दम्a torrent/flow of nooses
पाश-निष्यन्दम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाश (प्रातिपदिक) + निष्यन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पाशस्य निष्यन्दः = stream/flow of nooses)
भक्षयित्वाhaving devoured
भक्षयित्वा:
पूर्वक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootभक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया
क्षयम्destruction
क्षयम्:
गति-कर्म (Goal as object)
TypeNoun
Rootक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
गताःwent/reached
गताः:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; (गताḥ = went/reached)