Previous Verse
Next Verse

Shloka 61

अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order

धारयामास चाग्नेयीं धारणां मनसात्मनः / तत आत्मसमुत्थो ऽस्या वायुना समुदीरितः / सर्वागेभ्यो विनिःसृत्य वह्निस्तां भस्मसात्करोत्

dhārayāmāsa cāgneyīṃ dhāraṇāṃ manasātmanaḥ / tata ātmasamuttho 'syā vāyunā samudīritaḥ / sarvāgebhyo viniḥsṛtya vahnistāṃ bhasmasātkarot

তেওঁ মন আৰু আত্মবলৰে অগ্নেয়ী ধাৰণা ধাৰণ কৰিলে। তাৰ পাছত আত্মসমুত্থ আৰু বায়ুৰে প্ৰেৰিত অগ্নি সৰ্বাঙ্গৰ পৰা ওলাই আহি তেওঁক ভস্ম কৰি পেলালে।

dhārayāmāsaheld/sustained
dhārayāmāsa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdhṛ (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्सभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपदम्
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
āgneyīmfiery; of Agni
āgneyīm:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootāgneyī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Sg)
dhāraṇāmconcentration/retention (meditative holding)
dhāraṇām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdhāraṇā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Sg)
manasāby the mind
manasā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmanas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (N), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Sg)
ātmanaḥof himself
ātmanaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (Sg)
tataḥthen
tataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण/temporal)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक (then/thereupon)
ātma-samutthaḥarisen from itself
ātma-samutthaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootātman + samuttha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Sg); षष्ठी-तत्पुरुषः (from self)
asyāḥof her/of this (dhāraṇā)
asyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (Sg)
vāyunāby the wind
vāyunā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvāyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Sg)
samudīritaḥstirred up/raised
samudīritaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsam-ud-īr (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग (M), प्रथमा (Nom/1st), एकवचन (Sg)
sarva-agrebhyaḥfrom all directions/fronts
sarva-agrebhyaḥ:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootsarva + agra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (N) (agra as neuter), पञ्चमी (Ablative/5th), बहुवचन (Pl); तत्पुरुषः (all + fronts/points)
viniḥsṛtyahaving come out
viniḥsṛtya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootvi-niḥ-sṛ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
vahniḥfire
vahniḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvahni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Sg)
tāmthat (her/it)
tām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Sg)
bhasmasātto ashes
bhasmasāt:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhasmasāt (अव्यय)
Formअव्यय; परिणामवाचक (to ashes/as ashes)
akarotmade/did
akarot:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Sg); परस्मैपदम्