Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 26
Agnibheda–Vaṃśa: Forms of Agni, Their Functions, and Progeny (अग्निभेद-वंशः)
Devanagari script
अनुहेश्यो ह्यहिर्बुध्न्यो सो ऽग्रिर्गृहपतिः स्मृतः / शंस्यस्यैते सुताः सर्वे उपस्थेया द्विजैः स्मृताः
Transliteration
anuheśyo hyahirbudhnyo so 'grirgṛhapatiḥ smṛtaḥ / śaṃsyasyaite sutāḥ sarve upastheyā dvijaiḥ smṛtāḥ
Translation
‘অনুহেশ্য’ আৰু ‘অহিৰ্বুধ্ন্য’—এই অগ্নিক ‘গৃহপতি’ বুলি স্মৰণ কৰা হয়। ‘শংস্য়’ৰ এই সকলো পুত্ৰ দ্বিজসকলে উপাস্য বুলি কৈছে।
Word by Word
अनुहेश्यःAnuheśya (name)
अनुहेश्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअनुहेश्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic/causal particle)
अहिर्बुध्न्यःAhirbudhnya (name)
अहिर्बुध्न्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअहि-बुध्न्य (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (अहिः इव/अहिः + बुध्न्यः)
सःhe/that one
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अग्निःAgni (fire)
अग्निः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
गृहपतिःhouse-lord; Gṛhapati (name/role)
गृहपतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगृह-पति (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गृहस्य पतिः)
स्मृतःis remembered/considered
स्मृतः:
Kriya (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शंस्यस्यof Śaṃsya
शंस्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootशंस्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
सुताःsons
सुताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम्
उपस्थेयाःto be attended/served
उपस्थेयाः:
Kriya (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootउप-स्था (धातु) + एय (कृत्/भाव्य)
Formभाव्य/विधिलिङ्गार्थक कृदन्त (gerundive/obligatory), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
द्विजैःby the twice-born (Brahmins)
द्विजैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
स्मृताःare remembered/considered
स्मृताः:
Kriya (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन