Shloka 84
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
तस्यापानं विना चैव योग्यभावो भविष्यति / तां स दीर्घतमाश्चैव कुक्षौ स्पृष्ट्वदमब्रवीत्
Transliteration
tasyāpānaṃ vinā caiva yogyabhāvo bhaviṣyati / tāṃ sa dīrghatamāścaiva kukṣau spṛṣṭvadamabravīt
Translation
তাৰ অপান-বায়ু নথাকিলেও যোগ্যতা থাকিব। তেতিয়া দীৰ্ঘতমসে তাইৰ কুক্ষি স্পৰ্শ কৰি এইদৰে ক’লে।
Word by Word
तस्यof him/that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; Genitive singular
अपानम्drinking
अपानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअपान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Accusative singular
विनाwithout
विना:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formअव्ययम्; preposition ‘without’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; conjunction
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारण-निपातः (emphasis)
योग्यभावःfitness/eligibility
योग्यभावः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयोग्य + भाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, Nominative singular; तत्पुरुषः: ‘योग्यस्य भावः’
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; Parasmaipada
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Pronoun, Feminine, Accusative singular
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Pronoun, Masculine, Nominative singular
दीर्घतमाःDīrghatamas
दीर्घतमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदीर्घतमस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Proper noun, Nominative singular
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; conjunction
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; emphasis
कुक्षौin the belly/womb
कुक्षौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुक्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; Locative singular
स्पृष्ट्वाhaving touched
स्पृष्ट्वा:
Purvakala (पूर्वकाल/क्त्वार्थ)
TypeVerb
Rootस्पृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-कृदन्तम् (gerund); ‘having touched’
दम्this
दम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Pronoun, Neuter, Accusative singular (enclitic form)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; Parasmaipada