Adhyaya 7

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे दनुवंशकीर्त्तनं नाम षष्ठो ऽध्याय सूत उवाच गन्धर्वाप्सरसः पुत्रा मौनेयास्तान्निबोधत / भीमसेनेग्रसेनौ च सुपर्णो वरुणस्तथा

এইদৰে শ্ৰীব্ৰহ্মাণ্ড মহাপুৰাণত, বায়ুপ্ৰোক্ত মধ্যমভাগৰ তৃতীয় উপোদ্ধাতপাদত ‘দনুবংশকীৰ্তন’ নামৰ ষষ্ঠ অধ্যায়। সূতে ক’লে—গন্ধৰ্ব-অপ্সৰাৰ পুত্ৰ মೌনেয়সকলক জানিবা: ভীমসেন, গ্ৰসেন, সুপৰ্ণ আৰু বৰুণ।

Verse 2

धृतराष्ट्रश्च गोमांश्च सूर्यवर्चास्तथैव च// पत्रवानर्कपर्णश्च प्रयुतश्च तथैव हि

ধৃতৰাষ্ট্ৰ, গোমান, সূৰ্যৱৰ্চা; লগতে পত্রবান, অৰ্কপৰ্ণ আৰু প্ৰযুতও।

Verse 3

भीमश्चित्ररथश्चैव विख्यातः सर्वजीद्वशी / त्रयोदशः शालिशिराः पर्जन्यश्च चतुर्दशः

ভীম আৰু চিত্ৰৰথ—দুয়ো সৰ্বজীৱক বশ কৰিবলৈ সক্ষম বুলি বিখ্যাত। ত্ৰয়োদশ শালিশিৰা আৰু চতুৰ্দশ পৰ্জন্য বুলি কীৰ্তিত।

Verse 4

कलिः पञ्च दशस्तेषां नारदश्चैव षोडशः / इत्येते देवगन्धर्वा मौनेयाः परिकीर्त्तिताः

তেওঁলোকৰ মাজত পঞ্চদশ কলি আৰু ষোড়শ নাৰদ। এইদৰে তেওঁলোক ‘মৌনেয়’ নামে দেৱগন্ধৰ্ব বুলি পৰিকীৰ্তিত।

Verse 5

चतुर्विंशाश्चावरजास्तेषामप्सरसः शुभाः / अरुणा चानपाया च विमनुष्या वरांबरा

তেওঁলোকৰ কনিষ্ঠ শ্ৰেণীত চব্বিশজন শুভ অপ্সৰা আছে—অৰুণা, অনপায়া, বিমনুষ্যা আৰু বৰাম্বৰা।

Verse 6

मिश्रकेशी तथाचासिपर्णिनी चाप्यलुंबुषा / मरीचिः शुचिका चैव विद्युत्पर्णा तिलोत्तमा

মিশ্ৰকেশী, অসিপৰ্ণিনী আৰু অলুম্বুষা; লগতে মৰীচি, শুচিকা, বিদ্যুৎপৰ্ণা আৰু তিলোত্তমা।

Verse 7

अद्रिका लक्ष्मणा क्षेमा दिव्या रंभा मनोभवा / असिता च सुबाहूश्च सुप्रिया सुभुजा तथा

অদ্ৰিকা, লক্ষ্মণা, ক্ষেমা, দিব্যা, ৰম্ভা, মনোভবা; লগতে অসিতা, সুবাহু, সুপ্ৰিয়া আৰু সুভুজা।

Verse 8

पुण्डरीकाजगन्धा च सुदती सुरसा तथा / तथैवास्याः सुबाहूश्च विख्यातौ च हहाहुहू

পুণ্ডৰীকাজগন্ধা, সুদতী আৰু সুৰসা—আৰু তেনেদৰে তাইৰ সুবাহূ; লগতে হাহা আৰু হুহূ—এই দুজনো বিখ্যাত আছিল।

Verse 9

तुंबुरुश्चेति चत्वारः स्मृतागन्धर्वसत्तमाः / गन्धर्वाप्सरसो ह्येते मौनेयाः परिकीर्त्तिताः

তুম্বুরু আদি এই চাৰিজনক শ্ৰেষ্ঠ গন্ধৰ্ব বুলি সোঁৱৰণ কৰা হয়। এঁরা গন্ধৰ্ব-অপ্সৰা; ‘মৌনেয়’ নামে পৰিকীৰ্তিত।

Verse 10

हंसा सरस्वती चैव सूता च कमलाभया / सुमुखी हंसपादी च लौकिक्यो ऽप्सरसः स्मृताः

হংসা, সৰস্বতী, সূতা, কমলাভয়া, সুমুখী আৰু হংসপাদী—এঁরা ‘লৌকিক’ অপ্সৰা বুলি সোঁৱৰণ কৰা হয়।

Verse 11

हंसो ज्योतिष्टमो मध्य आचारस्त्विह दारुणः / वरूथो ऽथ वरेण्यश्य ततो वसुरुचिः स्मृतः

হংস, জ্যোতিষ্টম আৰু মধ্য; ইয়াত ‘আচার’ নামৰ এজন দাৰুণ (গন্ধৰ্ব) আছে। তাৰপিছত বৰূথ, বৰেণ্য, আৰু তাৰপিছত বসুৰুচি—এদৰে সোঁৱৰণ কৰা হয়।

Verse 12

अष्टमः सुरुचिस्तेषां ततो विश्वा वसुः स्मृतः / सुषुवे सा महाभागा रिष्टा देवर्षिपूजिता

তেওঁলোকৰ মাজত অষ্টম সুৰুচি; তাৰপিছত ‘বিশ্বা বসু’ সোঁৱৰণ কৰা হয়। সেই মহাভাগাই ৰিষ্টাক জন্ম দিলে, যাক দেৱঋষিসকলে পূজা কৰে।

Verse 13

अरूपां सुभगां भासीमिति त्रेधा व्यजायत / मनुवन्ती सुकेशी च तुंबरोस्तु सुते शुभे

অৰূপা, সুভগা আৰু ভাসী—এই তিন ৰূপে জন্ম হ’ল; তুম্বৰৰ শুভ কন্যা মনুবন্তী আৰু সুকেশীও জন্মিল।

Verse 14

पञ्चचूडास्त्विमा विद्यादेवमप्सरसो दश / मेनका सहजन्या च पर्णिनी पुञ्जिकस्थला

ইয়াত ‘পঞ্চচূড়া’ক জানিবা; এইদৰে দহ অপ্সৰা স্মৃত—মেনকা, সহজন্যা, পৰ্ণিনী আৰু পুঞ্জিকস্থলা।

Verse 15

कृतस्थला द्यृताची च विश्वाची पूर्वचित्त्यपि / प्रम्लोचेत्यभिविख्यातानुम्लोचैव तु ता दश

কৃতস্থলা, দ্যৃতাচী, বিশ্বাচী আৰু পূৰ্বচিত্তী; লগতে ‘প্ৰম্লোচা’ নামে খ্যাত আৰু ‘অনুম্লোচা’—ইয়াও সেই দহ।

Verse 16

अनादिनिधनस्याथ जज्ञे नारायणस्य या / कुलोचितानवद्याङ्गी उर्वश्चेकादशी स्मृता

তাৰ পিছত অনাদি-নিধন নাৰায়ণৰ পৰা যি জন্মিল—কুলোপযুক্তা, অনবদ্য অঙ্গধাৰী—সেই উৰ্বশী একাদশী বুলি স্মৃত।

Verse 17

मेनस्य मेनका कन्या जज्ञे सर्वाङ्गसुंदरी / सर्वाश्च ब्रह्मवादिन्यो महाभागाश्च ताः स्मृताः

মেনৰ কন্যা মেনকা সৰ্বাঙ্গসুন্দৰী হৈ জন্মিল; আৰু তেওঁলোক সকলেই ব্ৰহ্মবাদিনী আৰু মহাভাগা বুলি স্মৃত।

Verse 18

गणास्त्वप्सरसां ख्याताः पुण्यास्ते वै चतुर्दश / आहृत्यः शोभवत्यश्च वेगवत्यस्तथैव च

অপ্সৰাসকলৰ প্ৰসিদ্ধ পুণ্য গণ চৌদটা—আহৃত্যা, শোভৱতী আৰু বেগৱতীও।

Verse 19

ऊर्ज्जाश्चैव युवत्यश्च स्रुचस्तु कुरवस्तथाश्च / वर्हयश्चामृताश्चैव मुदाश्च मृगवो रुचः

ঊৰ্জা, যুবতী, স্ৰুচ, কুৰৱ, বৰ্হয়, অমৃতা, মুদা, মৃগৱ আৰু ৰুচ—এই নামসমূহ।

Verse 20

भीरवः शोभयन्त्यश्च गाणा ह्येते चतुर्दश / ब्रह्मणो मानसाहृत्यः शोभवत्यो मरुत्सुताः

ভীৰৱ আৰু শোভয়ন্তী—এইসকল মিলি চৌদ গণ; ইহঁত ব্ৰহ্মাৰ মানসজাত, শোভৱতী আৰু মৰুত্সুত নামে খ্যাত।

Verse 21

वेगवत्यश्च रिष्टाया ऊर्ज्जाश्चैवाग्निसंभवाः / युवत्यश्च तथा सूर्यरश्मिजाताः सुशोभनाः

বেগৱতী ৰিষ্টাৰ পৰা, আৰু ঊৰ্জা অগ্নিৰ পৰা উৎপন্ন; অতি শোভন যুবতীসকল সূৰ্যৰশ্মিৰ পৰা জন্মিছে।

Verse 22

गभस्तिभिश्च सोमस्य जज्ञिरे कुरवः शुभाः / यज्ञोत्पन्ना स्रुचो नाम कुशवत्यां च बर्हयः

সোমৰ কিৰণৰ পৰা শুভ কুৰৱ জন্মিল; যজ্ঞৰ পৰা ‘স্ৰুচ’ নামে, আৰু কুশৱতীত ‘বৰ্হয়’ উৎপন্ন হ’ল।

Verse 23

वारिजा ह्यमृतोत्पन्ना अमृता नामतः स्मृताः / वायूत्पनाना मुदा नाम भूमिजा मृगवस्तथा

পদ্মজাত সেই অপ্সৰাগণ অমৃতৰ পৰা উৎপন্ন, ‘অমৃতা’ নামে স্মৃত। বায়ুজাতাসকল ‘মুদা’ নামে, আৰু ভূমিজাতাসকল ‘মৃগবা’ বুলিও কোৱা হয়।

Verse 24

विद्युतो ऽत्र रुचो नाम मृत्योः कन्याश्च भीरवः / शोभयन्त्यश्च कामस्य गणाः प्रोक्ताश्चतुर्दश

ইয়াত বিদ্যুৎজাতাসকল ‘ৰুচঃ’ নামে, আৰু মৃত্যুৰ কন্যাসকল ‘ভীৰবা’ বুলি কোৱা হয়। এইসকল কামদেৱৰ শোভা-বঢ়োৱা গণ—মুঠ চৌদ্দ বুলি প্ৰোক্ত।

Verse 25

इत्येते बहुसाहस्रा भास्वरा अप्सरोगणाः / देवतानामृषीणां च पत्न्यश्च मातरश्च ह

এইদৰে এইসকল সহস্ৰ-সহস্ৰ দীপ্তিমান অপ্সৰা-গণ; আৰু তেওঁলোক দেবতা আৰু ঋষিসকলৰ পত্নী তথা মাতৃও বুলিয়া কথিত।

Verse 26

सुगन्धाश्चाथ निष्पन्दा सर्वाश्चाप्सरसः समाः / संप्रयोगस्तु कामेन माद्यं दिवि हरं विना

সকলো অপ্সৰা সুগন্ধময়, নিস্পন্দ (নিশ্চল) আৰু সমানভাবে দিব্য। কিন্তু স্বৰ্গত কামৰ সৈতে সংপ্ৰযোগে মদ উত্পন্ন কৰে—হৰ (শিৱ) ব্যতীত।

Verse 27

तासां देवर्षि संस्पर्शा जाताः साधारणा यतः / पर्वतस्तत्र संभूतो नारदश्चैव तावुभौ

সেই অপ্সৰাসকলৰ দেবর্ষিসকলৰ সৈতে সংস্পৰ্শ হোৱা বাবে (তেওঁলোকৰ পৰা) সাধাৰণ সন্তান জন্মিল। তাত পৰ্বত আৰু নাৰদ—এই দুয়ো জনেই উৎপন্ন হ’ল।

Verse 28

ततो यवीयसी चैव तृतीयारुन्धती स्मृता / देवर्षिभ्यस्तयोर्जन्म यस्मान्नारदपर्वतौ

তাৰ পিছত তৃতীয়া, কনিষ্ঠা, অৰুন্ধতী বুলি স্মৃত। দেৱৰ্ষিসকলৰ পৰা তেওঁলোক দুজনৰ জন্ম; সেয়ে তেওঁলোক নাৰদ আৰু পৰ্বত নামে খ্যাত।

Verse 29

तस्मात्तौ तत्सनामानौ स्मृतौ नारदपर्वतौ / विनतायाश्च पुत्रौ द्वौ अरुणौ गरुडश्च ह

সেয়ে তেওঁলোক সেই নামেই স্মৃত—নাৰদ আৰু পৰ্বত। আৰু বিনতাৰো দুজন পুত্ৰ—অৰুণ আৰু গৰুড়—বুলি কোৱা হয়।

Verse 30

गायत्र्यादीनि छन्दांसि सौपर्णेयानि पक्षिणाः / व्यवहार्याणि सर्वाणि ऋजुसन्निहितानि च

গায়ত্ৰী আদি ছন্দ আৰু সৌপৰ্ণেয় বংশৰ পক্ষীসকল—এই সকলোকে লোকব্যৱহাৰত প্ৰয়োগ্য আৰু সহজে সন্নিহিত বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 31

क्रद्रूर्नागसहस्रं वै विजज्ञे धरणीधरम् / अनेकशिरसां तेषां खेचराणां महात्मनाम्

কদ্ৰূয়ে সঁচাকৈ সহস্ৰ নাগ জন্ম দিলে, যিসকল ধৰণীধৰ। সেই মহাত্মা খেচৰসকলৰ বহু শিৰ আছিল।

Verse 32

बहुत्वान्नामधेयानां प्रधानांश्च निबोधत / तेषां प्रधाना नागानां शेषवासुकितक्षकाः

নাম বহু হোৱাৰ বাবে, তাতৰ প্ৰধান নামসমূহ শুনা। সেই নাগসকলৰ মাজত মুখ্য—শেষ, বাসুকি আৰু তক্ষক।

Verse 33

अकर्णो हस्तिकर्णश्च पिजरश्चार्यकस्तथा / ऐरावतो महापद्मः कंबलाश्वतरावुभौ

অকৰ্ণ, হস্তিকৰ্ণ, পিজৰ আৰু আৰ্যক; লগতে ঐৰাৱত, মহাপদ্ম, আৰু কম্বল আৰু অশ্বতৰ—এই দুয়োও প্ৰসিদ্ধ।

Verse 34

एलापत्रश्च शङ्खश्च कर्केटकधनञ्जयौ / महाकर्णमहानीलौ धृतराष्ट्रबलाहकौ

এলাপত্ৰ আৰু শঙ্খ; কৰ্কেটক আৰু ধনঞ্জয়; মহাকৰ্ণ আৰু মহানীল; ধৃতৰাষ্ট্ৰ আৰু বলাহক—এই (নাগ) নামসমূহ।

Verse 35

करवीरः पुष्पदंष्ट्रः सुमुखो दुर्मुखस्तथा / सूनामुखो दधिमुखः कालियश्चालिपिण्डकः

কৰবীৰ, পুষ্পদংষ্ট্ৰ, সুমুখ আৰু দুৰ্মুখ; সুনামুখ, দধিমুখ; আৰু কালিয় আৰু আলিপিণ্ডক—এই (নাগ) নাম।

Verse 36

कपिलश्चांबरीषश्च अक्रूरश्च कपित्थकः / प्रह्रादस्तु ब्रह्मणाश्च गन्धर्वो ऽथ मणिस्थकः

কপিল আৰু অম্বৰীষ, অক্রূৰ আৰু কপিত্থক; লগতে প্ৰহ্লাদ, ব্ৰহ্মণা, গন্ধৰ্ব আৰু মণিস্থক—এইসকলো (নাগ) নাম।

Verse 37

नहुषः कररोमा च मणिरित्येवमादयः / काद्रवेयाः समाख्याताः खशायास्तु निबोधत

নহুষ, কৰৰোমা আৰু মণি—ইত্যাদি কাদ্ৰবেয় (নাগ) বুলি খ্যাত; এতিয়া খশায়সকলৰ বিষয়োও বুজি লোৱা।

Verse 38

खशा विजज्ञे द्वौ पुत्रौ विकृतौ परुषव्रतौ / श्रेष्ठं पश्चिमसंध्यायां पूर्वस्यां च कनीयसम्

খশাই দুজন পুত্ৰ জন্ম দিলে—দুয়ো বিকৃত আৰু কঠোৰ-ব্ৰতধাৰী। পশ্চিম সন্ধ্যাত জ্যেষ্ঠ, পূৰ্ব সন্ধ্যাত কনিষ্ঠ জন্মিল।

Verse 39

विलोहितैककर्णं च पूर्वं साजनयत्सुतम् / चतुर्भुजं चतुष्पादं किञ्चित्स्पन्दं द्विधागतिम्

প্ৰথমে তাই ‘বিলোহিত’ নামৰ এক-কৰ্ণ পুত্ৰ জন্ম দিলে—চাৰি বাহু, চাৰি পা, অলপ কঁপনি আৰু দ্বিবিধ গতি থকা।

Verse 40

सर्वङ्गकेशं स्थूलाङ्गं शुभनासं महोदरम् / स्वच्छशीर्षं महाकर्णं मुञ्जकेशं महाबलम्

তাৰ সৰ্বাঙ্গ কেশে আৱৃত, দেহ স্থূল, নাসা শুভ, উদৰ বৃহৎ। মস্তক স্বচ্ছ, কৰ্ণ মহৎ, মুঞ্জসদৃশ কেশ আৰু মহাবলৱান।

Verse 41

ह्रस्वास्यं दीर्घजिह्वं च बहुदंष्ट्रं महाहनुम् / रक्तपिङ्गाक्षपादं च स्थूलभ्रूदीर्घनासिकम्

তাৰ মুখ সৰু, জিভ দীঘল, দাঁত বহু আৰু হনু বৃহৎ। চকু আৰু পদ ৰক্ত-পিঙ্গল বৰ্ণৰ; ভ্ৰূ ঘন আৰু নাসিকা দীঘল।

Verse 42

गुह्यकं शितिकण्ठं च महापादं महामुखम् / एवंविधं खशापुत्रं जज्ञे ऽसावतिभीषणम्

সেই গুহ্যক-স্বরূপ, শিতিকণ্ঠ, মহাপদ আৰু মহামুখবিশিষ্ট আছিল। এইধৰণৰ খশাপুত্ৰ অতি ভীষণ ৰূপে জন্মিল।

Verse 43

तस्यानुजं द्वितीयं सा ह्युषस्यन्ते व्यजायत / त्रिशीर्षं च त्रिपादं च त्रिहस्तं कृष्णलोचनम्

সেয়ে উষাকালত নিজৰ দ্বিতীয় কনিষ্ঠ পুত্ৰক জন্ম দিলে—সেয়া ত্ৰিশীৰ্ষ, ত্ৰিপাদ, ত্ৰিহস্ত আৰু কৃষ্ণলোচন আছিল।

Verse 44

ऊर्द्ध्वकेशं हरिच्छ्मश्रुं शिलासंहननं दृढम् / ह्रस्वकायं प्रबाहुं च महाकाय महारवम्

তাৰ কেশ ঊৰ্ধ্বমুখী, দাড়ি হৰিতবৰ্ণ, দেহ শিলাৰ দৰে দৃঢ়; কায়া হ্ৰস্ব হলেও বাহু প্ৰবল, দেহ মহাকায় আৰু গর্জন মহাৰৱ।

Verse 45

आकर्णदारितास्यं च बलवत्सथूलनासिकम् / स्थूलौष्ठमष्टदंष्ट्र च जिह्मास्यं शङ्कुकर्णकम्

তাৰ মুখ কাণলৈকে ফাট খোৱা যেন, নাক বলবান আৰু স্থূল; ওঁঠ মোটা, আঠটা দংষ্ট্ৰ, মুখ বেঁকা আৰু কাণ শঙ্কুৰ দৰে।

Verse 46

पिङ्गलोद्वत्तनयनं जटिलं द्वन्द्वपिण्डकम् / महास्कन्धं महोरस्कं पृथुघोणं कृशोदरम्

তাৰ চকু পিঙ্গল আৰু উন্মত্ত, সি জটাধাৰী আৰু গালত যুগ্ম গাঁঠৰ দৰে; কাঁধ মহৎ, বুক বহল, নাক চওড়া আৰু উদৰ কৃশ।

Verse 47

अस्थूलं लोहितं ग्रीवलंबमेढ्राण्डपिडकम् / एवंविधं कुमारं सा कनिष्ठं समसूयत

সেয়া স্থূল নাছিল, বৰ্ণে লোহিত, আৰু গ্ৰীৱা তথা জননেন্দ্ৰিয়-অঞ্চলত লম্বৰ গাঁঠ আছিল; এনেকুৱা ৰূপৰ কনিষ্ঠ কুমাৰক সেয়ে জন্ম দিলে।

Verse 48

सद्यः प्रसूतमात्रौ तौ विवृद्धौ च प्रमादतः / उपयौगसमर्थाभ्यां शरीराभ्यां व्यवस्थितौ

তেওঁলোক দুয়ো সদ্য জন্ম ল’লেও, প্ৰমাদবশত তৎক্ষণাৎ বৃদ্ধি পাই, উপযোগযোগ্য সক্ষম দেহত স্থিত হ’ল।

Verse 49

सद्योजातौ विवृद्धाङ्गौ मातरं पर्यकर्षताम् / तयोः पूर्वस्तु यः क्रूरो मातरं सो ऽभ्य कर्षत

তেওঁলোক সদ্যোজাত হ’লেও বৃদ্ধি-অঙ্গবিশিষ্ট আছিল আৰু মাতৃক চাৰিওফালে টানিবলৈ ধৰিলে; তেওঁলোকৰ মাজত যি ডাঙৰ, সি ক্ৰূৰ হৈ মাতৃক টানিলে।

Verse 50

ब्रुवंश्च मातर्भक्षाव रक्षार्थं क्षुधयार्दितः / न्यषेधयत्पुनर्ह्येनं स्वयं स तु कनिष्ठकः

‘মাতৃক ভক্ষণ কৰোঁ’ বুলি ক’তে ক’তে সি ক্ষুধাত কাতৰ আছিল; কিন্তু ৰক্ষাৰ্থে কনিষ্ঠই নিজে তাক পুনৰ বাধা দিলে।

Verse 51

पूर्वेषां क्षेमकृत्त्वं वै रक्षैतां मातरं स्वकाम् / बाहुभ्यां परिगृह्यैनं मातरं सो ऽभ्यभाषयत्

সি ক’লে—‘পূৰ্বজসকলৰ ধৰ্ম ক্ষেম সাধন কৰা; নিজৰ প্ৰিয় মাতৃক ৰক্ষা কৰা।’ তাৰপিছত তাক বাহুত ধৰি সি মাতৃক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 52

एतस्मिन्नेव काले तु प्रादुर्भूतस्तयोः पिता / तौ दृष्ट्वा विकृता कारौ खशां तामभ्यभाषत

ঠিক সেই সময়তে তেওঁলোকৰ পিতা প্ৰাদুৰ্ভূত হ’ল; দুয়োকে বিকৃত আকাৰত দেখি তেওঁ সেই খশা নাৰীক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 53

तौ सुतौ पितरं दृष्ट्वा ह्येकभूतौ भयान्वितौ / मातुरेव पुनश्चाङ्गे प्रलीयेतां स्वमायया

সেই দুজন পুত্ৰ পিতাক দেখি ভয়ত এক হৈ, নিজ মায়াৰে পুনৰ মাতৃৰ দেহত লীন হ’ল।

Verse 54

अथाब्रवीदृषिर्भार्यां किमाभ्यामुक्तवत्यसि / सर्वमाचक्ष्व तत्त्वेन तवैवायं व्यतिक्रमः

তাৰ পাছত ঋষিয়ে পত্নীক ক’লে—তুমি এই দুজনক কি কৈছিলা? তত্ত্বসহ সত্যকৈ সকলো কোৱা; এই ব্যতিক্ৰম তোমাৰেই।

Verse 55

मातृतुल्यश्च जनने पुत्रो भवति कन्यका / यथाशीला भवेन्माता तथाशीलो भवेत्सुतः

হে জননী, পুত্ৰ মাতৃসমান হয়; মাতৃৰ যেন শীল-স্বভাৱ, পুত্ৰৰো তেনেই শীল হয়।

Verse 56

यद्वर्णा तु भवेद्भूमिस्तद्वर्णं सलिलं ध्रुवम् / मातॄणां शीलदोषेण तथा रूपगुणैः पुनः

ভূমিৰ যি বৰ্ণ, জলৰ বৰ্ণো নিশ্চয় তেনেই; তেনেদৰে মাতৃসকলৰ শীলদোষ আৰু ৰূপগুণে (সন্তানত) প্ৰভাৱ পেলায়।

Verse 57

विभिन्नास्तु प्रजाः सर्वास्तथा ख्यातिवशेन च / इत्येवमुक्त्वा भगवान्खशामप्रतिमस्तदा

এইদৰে কৈ, তেতিয়া আকাশসম শান্তস্বৰূপ ভগৱানে ক’লে—খ্যাতিৰ প্ৰভাৱতো সকলো প্ৰজা ভিন্ন ভিন্ন হয়।

Verse 58

पुत्रावाहूय साम्ना वै चक्रे ताभ्यां तु नामनी / पुत्राभ्यां यत्कृतं तस्यास्तदाचष्ट खशा तदा

সামগানৰ সুৰে তেওঁ দুয়ো পুত্ৰক মাতি আনি তেওঁলোকৰ নাম ৰাখিলে। পুত্ৰদ্বয়ে মাতৃৰ প্ৰতি যি কৰিছিল, খশাই তেতিয়াই ক’লে।

Verse 59

माता यथा समाख्याता तर्माभ्यां च पृथक्पृथक् / तेन धात्वर्थयोगेन तत्तदर्थे चकार ह

মাতাই যেনেকৈ তেওঁলোকক পৃথক পৃথককৈ সম্বোধন কৰিছিল, তেওঁলোকেও তেনেকৈ পৃথককৈ উচ্চাৰণ কৰিলে। ধাতুৰ অৰ্থ-যোগে সেই সেই অৰ্থ অনুসৰি ব্যৱহাৰ কৰিলে।

Verse 60

मातर्भक्षेत्यथोक्तो वै खादने भक्षणे च सः / भक्षावेत्युक्तवानेष तस्माद्यक्षो ऽभवत्त्वयम्

‘মাতৃ, ভক্ষ’ বুলি কোৱা হতেই সি খোৱা আৰু ভক্ষণত প্রবৃত্ত হ’ল। এইজনে ‘ভক্ষাৱে’ বুলি ক’লে; সেয়েহে তুমি যক্ষ হ’লা।

Verse 61

रक्ष इत्येष धातुर्यः पालने स विभाव्यते / उक्तवांश्चैष यस्मात्तु रक्षेमां मातरं स्वकाम्

‘ৰক্ষ’ এই ধাতু পালন আৰু ৰক্ষাৰ অৰ্থত ধৰা হয়। কিয়নো সি কৈছিল—‘মোৰ প্ৰিয় মাতাক মই ৰক্ষা কৰিম।’

Verse 62

नाम्ना रक्षो ऽपरस्तस्माद्भविष्यति तवात्मजः / स तदा तद्विधां दृष्ट्वा विक्रियां च तयोः पिता

সেয়েহে তোমাৰ আন এজন পুত্ৰ ‘ৰক্ষ’ নামৰে ৰাক্ষস হ’ব। তেতিয়া তেওঁলোকৰ পিতাই দুয়োৰে তেনে বিকাৰ-পরিবর্তন দেখি…

Verse 63

तदा भाविनमर्थं च बुद्ध्वा मात्रा कृतं तयोः / तावृभौ क्षुधितौ दृष्ट्वा विस्मितः परिमृष्टधीः

তেতিয়া মাতৃয়ে কৰা ভৱিষ্যৎ উদ্দেশ্য বুজি, তেওঁলোক দুজনক ক্ষুধাৰ্ত দেখি সি বিস্মিত হৈ গভীৰ চিন্তাত নিমগ্ন হ’ল।

Verse 64

तयोः प्रादिशदाहारं खशापतिरसृग्वसे / पिता तौ क्षुधितौ दृष्ट्वा वर मेतं तयोर्ददौ

খশাপতি অসৃগ্বসে তেওঁলোকক আহাৰ দিলে; পিতাই দুয়োকে ক্ষুধাৰ্ত দেখি তেওঁলোকক এই বৰ দিলে।

Verse 65

युवयोर्हस्तसंस्पर्शाद्रक्तधाराश्च सर्वशः / सृङ्मांसवसाभूता भविष्यन्तीह कामतः

তোমালোক দুজনৰ হাতৰ স্পৰ্শত সৰ্বত্ৰ ৰক্তধাৰা ইচ্ছামতে মাংস আৰু চৰ্বিত পৰিণত হ’ব।

Verse 66

नक्ताहारविहारौ च द्विजदेवादिभोजनौ / नक्तं चैव बलीयांसौ दिवा वै निर्बलौ युवाम्

তোমালোকৰ আহাৰ-ৱিহাৰ ৰাতিত হ’ব, আৰু তোমালোক দ্বিজ আৰু দেৱতাদি ভক্ষণ কৰিবা; ৰাতিত তোমালোক বলৱান, কিন্তু দিনত নিশ্চয়েই নিৰ্বল হ’বা।

Verse 67

मातरं रक्षत इमां धर्मश्चैवानुशिष्यते / इत्युक्त्वा काश्यपः पुत्रौ तत्रैवान्तरधीयत

“এই মাতৃক ৰক্ষা কৰা, আৰু ধৰ্মও অনুসৰণ কৰা”—এই বুলি কাশ্যপে পুত্ৰদ্বয়ক উপদেশ দি তাতেই অন্তৰ্ধান হ’ল।

Verse 68

गते पितरि तौ क्रूरौ निसर्गादेव दारुणौ / विपर्ययेषु वर्त्तेते ऽकृतज्ञौ प्राणिहिंसकौ

পিতৃ গ’লত সেই দুয়ো স্বভাৱতে নিষ্ঠুৰ আৰু দাৰুণ আছিল। তেওঁলোকে বিপৰীত পথত চলি, অকৃতজ্ঞ আৰু প্ৰাণিহিংসক আছিল।

Verse 69

महाबलौ महासत्त्वौ महाकायौ दुरासदौ / मायाविदावदृश्यौ तावन्तर्धानगतावुभौ

তেওঁলোক দুয়ো মহাবলী, মহাসত্ত্ব, মহাকায় আৰু দুঃসাধ্য আছিল। মায়াবিদ্যাত নিপুণ হৈ অদৃশ্য হৈ দুয়ো অন্তৰ্ধান গ’ল।

Verse 70

तौ कामरूपिणौ घोरौ नीरुजौ च स्वभावतः / रूपा नुरूपैराचारैः प्रचरन्तौ प्रबाधकौ

তেওঁলোক দুয়ো ইচ্ছামতে ৰূপ লোৱা ভয়ংকৰ আৰু স্বভাৱতে নিৰোগ আছিল। নিজৰ ৰূপৰ অনুৰূপ আচৰণে ঘূৰি ফুৰি পীড়া দিছিল।

Verse 71

देवानृषीन्पितॄंश्चैव गन्धर्वान्किन्नरानपि / पिशाचांश्चमनुष्यांश्चपन्नगान्पक्षिणः पशून्

তেওঁলোকে দেৱতা, ঋষি আৰু পিতৃসকলক, গন্ধৰ্ব আৰু কিন্নৰকো; পিশাচ, মানুহ, পন্নগ, পক্ষী আৰু পশুকো (পীড়া দিছিল)।

Verse 72

भक्षार्थमिह लिप्संतौ चेरतुस्तौ निशाचरौ / इन्द्रस्यानुचरौ चैव क्षुब्धौ दृष्ट्वा ह्यतिष्ठताम्

ভক্ষণৰ লোভত সেই দুয়ো নিশাচৰ ইয়াত ঘূৰি ফুৰিছিল। ইন্দ্ৰৰ অনুচৰসকলে তেওঁলোকক দেখি ক্ষুব্ধ হৈ তাতেই থমকি ৰ’ল।

Verse 73

राक्षसं तं कदाचिद्वै निशीथे ह्येक मीश्वरम् / आहारं स परीप्सन्वै शब्देनानुससार ह

এবাৰ গভীৰ নিশীথত সেই ৰাক্ষসে একাকী থকা সেই ঈশ্বৰক আহাৰ ৰূপে পাবলৈ ইচ্ছা কৰি, শব্দ অনুসৰণ কৰি পিছে পিছে গ’ল।

Verse 74

आससाद पिशाचौ वै त्वजः शण्ढश्च ताबुभौ / कपिपुत्रौ महावीर्यौं कूष्माडौ पूर्वजावुभौ

সেই দুজন পিশাচৰ ওচৰলৈ সি গৈ পালে—ত্বজ আৰু শণ্ঢ; তেওঁলোক দুয়ো কপিপুত্ৰ, মহাবীৰ্যবান, কূষ্মাণ্ডজাতিৰ পুৰাতন।

Verse 75

पिङ्गाक्षावूर्द्ध्वरोमाणौ वृत्ताक्षौ च सुदारुणौ / कन्याभ्यां सहितौ तौ तु ताभ्यां भर्तुश्चिकीर्षया

তেওঁলোকৰ চকু পিঙ্গল, ৰোম ওপৰলৈ উঠা, গোল চকু আৰু অতি ভয়ংকৰ; তেওঁলোক দুয়ো দুজনী কন্যাৰ সৈতে আছিল, যিসকলে নিজৰ স্বামীৰ বাবে এই কাম কৰিবলৈ ইচ্ছুক আছিল।

Verse 76

ते कन्ये कामरूपिण्यौ तदाचारमुभे च तम् / आहारार्थे समीहन्तौ सकन्यौ तु बुभुक्षितौ

সেই দুজনী কন্যা কামৰূপিণী আছিল আৰু তেনেদৰে আচৰণ কৰিছিল; সেই দুজন (পিশাচ) কন্যাসহ ভোকাতুৰ হৈ আহাৰৰ বাবে চেষ্টা কৰিছিল।

Verse 77

अपश्यतां रक्षसं तौ कामरूपिणमग्रतः / सहसा सन्निपातेन दृष्ट्वा चैव परस्परम्

চাই থাকোঁতেই তেওঁলোকৰ আগত সেই কামৰূপী ৰাক্ষস দেখা দিলে; হঠাৎ মুখামুখি সংঘাতে পৰি তেওঁলোকে পৰস্পৰকো দেখিলে।

Verse 78

ईक्षमाणाः स्थितान्योन्यं परस्परजिघृक्षवः / पितरावूचतुः कन्ये युवा मानयत द्रुतम्

তেওঁলোকে পৰস্পৰক চাই, একে-আনক ধৰি ল’বলৈ উদ্‌গ্ৰীৱ হৈ আছিল। তেতিয়া পিতৃসকলে ক’লে—হে কন্যে, তোমালোক দুয়ো সোনকালে ইয়াক সন্মান কৰা।

Verse 79

जीवग्राहं निगृह्यैनं विस्फुरन्तं पदेपदे / ततस्तमभिसृत्यैनं कन्ये जगृहतुस्तदा

পদে পদে ছটফট কৰা সেই জীৱগ্ৰাহক তেওঁলোকে দমন কৰিলে। তাৰ পিছত, হে কন্যে, ওচৰলৈ গৈ তেতিয়াই তাক ধৰি পেলালে।

Verse 80

संगृहीत्वा तु हस्ताभ्यामानीतः पितृसंसदि / ताभ्यां कन्यागृहीतं तं पिशाचौ वीक्ष्य रक्षसम्

দুয়ো হাতে ধৰি তাক পিতৃসভালৈ অনা হ’ল। সেই দুজনী কন্যাই ধৰা ৰাক্ষসটোক দেখি পিশাচসকলেও চাবলৈ ধৰিলে।

Verse 81

अपृच्छतां च कस्य त्वं स च सर्वमभाषत / तस्य कर्माभिजाती च श्रुत्वा तौ रक्षसस्तदा

তেওঁলোকে সুধিলে—তুমি কাৰ? সি সকলো কথা ক’লে। তেতিয়া সেই দুজন ৰাক্ষসে তাৰ কৰ্ম আৰু বংশপৰিচয় শুনিলে।

Verse 82

अजः शण्डश्च तस्मै ते कन्यके प्रत्यपादयत् / तौ तुष्टौ कर्मणा तस्य कन्ये ते ददतुस्तु वै

অজ আৰু শণ্ড—এই দুজনী কন্যাক তেওঁলোকে তাক অৰ্পণ কৰিলে। তাৰ কৰ্মত সন্তুষ্ট হৈ, হে কন্যে, তেওঁলোকে নিশ্চয়কৈ তোমালোকক তাক দিলে।

Verse 83

पैशाचैन विवाहेन रुदन्त्यावुद्ववाह सः / अजः शण्डः सुताभ्यां तु तदा श्रावयतां धनम्

পৈশাচ বিবাহত সি কান্দি থকা কন্যাক বিবাহ কৰালে; তেতিয়া অজ আৰু শণ্ডে নিজৰ পুত্ৰদ্বয়ক ধনৰ কথা শুনালে।

Verse 84

इयं ब्रह्मधना नाम कन्या या सहिता शुभा / ब्रह्म तस्यापराहार इति शण्डो ऽभ्यभाषत

এই শুভ আৰু সুসজ্জিত কন্যাৰ নাম ‘ব্ৰহ্মধনা’; শণ্ডে ক’লে—‘তাইৰ পৰম আহাৰ ব্ৰহ্মই’।

Verse 85

इयं जन्तुधना नाम कन्या सर्वाङ्गजन्तिला / जन्तुभाव धनादाना इत्यजौऽश्रावयद्धनम्

এই কন্যাৰ নাম ‘জন্তুধনা’, তাইৰ সৰ্বাঙ্গে জন্তু ভৰি আছে; অজে ক’লে—‘জন্তুভাৱেই ধনদান’।

Verse 86

सर्वाङ्गकेशापाशा च कन्या जन्तुधना तु या / यातुधानप्रसूता सा कन्या चैव महारवा

যি ‘জন্তুধনা’ কন্যা, তাইৰ সৰ্বাঙ্গ কেশ-পাশে আৱৃত; সি যাতুধান-প্ৰসূতা আৰু মহাৰৱা কন্যা।

Verse 87

अरुणा चाप्यलोमा च कन्या ब्रह्मधना तु या / ब्रह्मधानप्रसूता सा कन्या चैव महारवा

যি ‘ব্ৰহ্মধনা’ কন্যা, সি অৰুণা আৰু অলোমা; সি ব্ৰহ্মধন-প্ৰসূতা আৰু মহাৰৱা কন্যা।

Verse 88

एवं पिशाचकन्ये ते मिथुने द्वे प्रसूयताम् / तयोः प्रजानिसर्गं च कथयिष्ये निबोधत

এইদৰে, হে পিশাচকন্যে, তোমালোক দুয়োটা যুগল প্ৰসৱ কৰিলে; এতিয়া তেওঁলোকৰ প্ৰজাসৃষ্টিৰ কথা মই ক’ম—মনোযোগে শুনা।

Verse 89

हेतिः प्रहेतिरुग्रश्च पौरुषेयौ वधस्तथा / विद्युत्स्फूर्जश्च वातश्च आयो प्याघ्रस्तथैव च

হেতি, প্ৰহেতি, উগ্ৰ, পৌৰুষেয়, বধ; লগতে বিদ্যুৎস্ফূৰ্জ, বাত, আয়ু আৰু আঘ্ৰ—এইসকলেও (তেওঁলোকৰ সন্তান)।

Verse 90

सूर्यश्च राक्षसा ह्येते यातुधानात्मजा दश / माल्यवांश्च सुमाली च प्रहेतितनयौ शृणु

‘সূৰ্য’ আদি এই ৰাক্ষসসকল যাতুধানৰ দহ পুত্ৰ; আৰু প্ৰহেতিৰ পুত্ৰ মাল্যবান আৰু সুমালী—শুনা।

Verse 91

प्रहेतितनयः श्रीमानपुलोमा नाम विश्रुतः / मधुः परो महोग्रस्तु लवणस्तस्य चात्मजः

প্ৰহেতিৰ শ্ৰীমান পুত্ৰ ‘অপুলোমা’ নামে বিশ্ৰুত আছিল; তাৰ পুত্ৰ মধু, পৰ, মহোগ্ৰ আৰু লৱণ।

Verse 92

महायोगबलोपेतो महा देवमुपस्थितः / उग्रस्य पुत्रौ विक्रान्तो वज्रहा नाम विश्रुतः

মহাযোগবলযুক্ত হৈ সি মহাদেৱৰ উপাসনাত স্থিত আছিল; উগ্ৰৰ পুত্ৰসকলৰ মাজত পৰাক্ৰমী ‘বজ্ৰহা’ নামে বিশ্ৰুত।

Verse 93

पौरुषेयसुताः पञ्च पुरुषादा महाबलाः / कूरश्च विकृतश्चैव रुधिरादस्तथैव च

পৌৰুষেয়ৰ পাঁচ পুত্ৰ মহাবলী পুৰুষাদ—কূৰ, বিকৃত আৰু ৰুধিৰাদ আদি।

Verse 94

मेदाशश्चवपाशश्च नामभिः परिकीर्त्तिताः / वधपुत्रौ दुराचारौ विघ्नश्च शामनश्च ह

মেদাশ আৰু বপাশ—এই নামৰে খ্যাত; বধৰ দুজন দুষ্কৰ্মী পুত্ৰ—বিঘ্ন আৰু শামন।

Verse 95

विद्युत्पुत्रो दुराचारो रसनो नाम राक्षसः / स्फूर्जक्षेत्रे निकुंभस्तु जातो वै ब्रह्मराक्षसः

বিদ্যুতৰ দুষ্কৰ্মী পুত্ৰ ‘ৰসন’ নামৰ এক ৰাক্ষস; আৰু স্ফূৰ্জক্ষেত্ৰত নিকুম্ভ ব্রহ্মৰাক্ষস ৰূপে জন্মিল।

Verse 96

वातपुत्रो विरोधस्तु तथा यस्य जनातकः / व्याघ्र पुत्रो निरानन्दः क्रतूनां विघ्नकारकः

বাতৰ পুত্ৰ ‘বিৰোধ’ আৰু তাৰ ‘জনাতক’; আৰু ব্যাঘ্ৰৰ পুত্ৰ ‘নিৰানন্দ’—ক্ৰতুৰ বিঘ্নকাৰী।

Verse 97

सर्वस्य चान्वये जाता पूराः सर्पाश्च राक्षसाः / यातुधानाः परिक्रान्ता ब्रह्म धानान्निबोधत

সকলোৰ বংশান্বয়ত পূৰ, সৰ্প, ৰাক্ষস আৰু যাতুধান জন্মি চাৰিওফালে বিস্তাৰ কৰিলে—হে ব্রহ্মন, ই জান।

Verse 98

यज्ञापेतो धृतिः क्षेमो ब्रह्मपेतश्च यज्ञहा / श्वातोंऽबुकः केलिसर्पौं ब्रह्मधानात्मजा नव

যজ্ঞৰ পৰা বিচ্যুত ধৃতি আৰু ক্ষেম, আৰু ব্ৰহ্মৰ পৰা পতিত যজ্ঞহা; শ্বাত, অম্বুক, কেলিসৰ্প—এইসকল ব্ৰহ্মধানৰ নৱ পুত্ৰ বুলি কোৱা হয়।

Verse 99

स्वसारो ब्रह्मराक्षस्यस्तेषां चेमाः सुदारुणाः / रक्तकर्णी महाजिह्वा क्षमा चेष्टापहारिणी

তেওঁলোকৰ ভগ্নীসকল ব্ৰহ্মৰাক্ষসী আছিল; আৰু তেওঁলোকৰ মাজত এইসকল অতি ভয়ংকৰ—ৰক্তকৰ্ণী, মহাজিহ্বা, আৰু ক্ষমা, যি চেষ্টাশক্তি হৰণ কৰে।

Verse 100

एतासामन्वये जाताः पृथिव्यां ब्रह्मराक्षसाः / इत्येते राक्षसाः क्रान्ता यक्षस्यविनिबोधत

এইসকলৰ বংশান্বয়ে পৃথিৱীত ব্ৰহ্মৰাক্ষস জন্মিল। এইদৰে এই ৰাক্ষসসকল অতি প্ৰবল হ’ল—হে যক্ষ, এই কথা ভালদৰে বুজা।

Verse 101

चकमे सरसं यक्षः पञ्चचूडां क्रतुस्थलाम् / तल्लिप्सुश्चिन्तयानः स देवोद्यानानि मार्गते

যক্ষই সৰসৰ কাষত থকা পঞ্চচূডা নামৰ ক্ৰতুস্থলীক কামনা কৰিলে। তাক লাভ কৰিব বিচাৰি চিন্তামগ্ন হৈ সি দেৱোদ্যানসমূহ বিচাৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 102

वैभ्राजं सुरभिं चैव तथा चैत्ररथं च यत् / विशोकं सुमनं चैव नन्दनं च वनोत्तमम्

সি বৈভ্ৰাজ, সুৰভি আৰু চৈত্ৰৰথ; লগতে বিশোক, সুমন আৰু বনোত্তম নন্দন—এই (উদ্যান)সমূহ বিচাৰি ফুৰিলে।

Verse 103

बहूनि रमणीयानि मार्गते जातलालसः / दृष्ट्वा तां नन्दने सो ऽथ अप्सरोभिः सहासिनीम्

লালসাৰে উদ্বেল হৈ সি বহু মনোৰম পথত তাইক বিচাৰি ফুৰিলে। তাৰ পাছত নন্দনবনত অপ্সৰাসকলৰ সৈতে হাঁহি থকা তাইক দেখি সি থমকি ৰ’ল।

Verse 104

नोपायं विन्दते तत्र तस्या लाभाय चिन्तयन् / दूषितः स्वेन रूपेण कर्मणा चैव दूषितः

তাইক লাভ কৰাৰ উপায় ভাবিলেও তাত সি কোনো উপায় নাপালে। নিজৰ ৰূপে সি কলুষিত, আৰু নিজৰ কৰ্মতো কলুষিত।

Verse 105

ममोद्विजन्ति हिंस्रस्य तथाभूतानि सर्वशः / तत्कथं नाम चार्वगीं प्राप्नुयामहमङ्गनाम्

মোৰ দৰে হিংস্ৰক সকলোয়ে সকলোফালে ভয় কৰে। তেন্তে ‘চাৰ্বগী’ নামৰ সেই সুন্দৰী অঙ্গনাক মই কেনেকৈ লাভ কৰিম?

Verse 106

दृष्ट्वोपायं ततः सो ऽथ शीघ्रकारी व्यवर्त्तयत् / कृत्वा रूपं वसुरुचेर्गन्धर्वस्य च गुह्यकः

উপায় দেখি সি তৎক্ষণাৎ দ্ৰুতভাৱে কাৰ্যত নামিল। সেই গুহ্যকে বসুৰুচি নামৰ গন্ধৰ্বৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে।

Verse 107

ततः सो ऽप्सरसां मध्ये ता जचग्राह क्रतुस्थलाम् / बुद्ध्वा वसुरुचिं तं सा भावेनैवाभ्यावर्त्तत

তাৰ পাছত অপ্সৰাসকলৰ মাজতে সি ক্ৰতুস্থলাক ধৰি ল’লে। তাক বসুৰুচি বুলি বুজি তাই ভাৱভৰে তাৰ ফালে ঘূৰি আহিল।

Verse 108

संभूतः स तया सार्द्धं दृश्यमानो ऽप्सरोगणैः / जगाम मैथुनं यक्षः पुत्रार्थं स तया सह

সেইজন তাইৰ সৈতে উদ্ভৱ হ’ল; অপ্সৰাগণে তাক চাই আছিল। পুত্ৰলাভৰ বাবে সেই যক্ষ তাইৰ সৈতে মিলনত গ’ল।

Verse 109

दृश्यमानो ऽप्सरो लिप्सुः शङ्कां नैव चकार सः / ततः संसिद्धकारणः सद्यो जातः सुतस्तु वै

অপ্সৰাক লাভ কৰিব খোজা সি, অপ্সৰাগণে চাই থাকিলেও, একো সন্দেহ নকৰিলে। তাৰ পাছত কাৰণ সিদ্ধ হতেই তৎক্ষণাৎ পুত্ৰ জন্মিল।

Verse 110

उछ्रयात्परिणाहेन सद्यो वृद्धः श्रिया ज्वलन् / राजाहमिति नाभिर्हि पितरं सो ऽभ्यवादयत्

উচ্চতা আৰু বিস্তাৰত সি তৎক্ষণাৎ ডাঙৰ হ’ল, শ্ৰীৰ তেজে দীপ্ত হ’ল। “মই ৰজা” বুলি কৈ সি নাভিৰ পৰাই পিতাক অভিবাদন কৰিলে।

Verse 111

भवान् रजतनाभेति पिता तं प्रत्युवाच ह / मात्रानुरूपो रूपेम पितुर्वीर्येणजायते

পিতাই উত্তৰ দিলে—“তুমি ৰজতনাভ।” ৰূপ মাতৃৰ অনুৰূপ হয়, আৰু জন্ম পিতৃৰ বীৰ্যৰ দ্বাৰা হয়।

Verse 112

जाते तस्मिन्कुमारे तु स्वरुपं प्रयपद्यत / स्वरूपं प्रतिपद्यन्ते गूहन्तो यक्षराक्षसाः

সেই কুমাৰ জন্ম হতেই সি নিজৰ স্বৰূপলৈ ঘূৰি আহিল। লুকাই থকা যক্ষ-ৰাক্ষসসকলেও নিজৰ স্বৰূপ ধাৰণ কৰে।

Verse 113

सुप्ता म्रियन्तः क्रुद्धाश्च भीतास्ते हर्षितास्तथा / ततो ऽब्रवीत्सो ऽप्सरसं स्मयमानस्तु गुह्यकः

কিছুমান শুই আছিল, কিছুমান মৃত্যু-মুখত, কিছুমান ক্ৰুদ্ধ, কিছুমান ভীত, আৰু কিছুমান হৰ্ষিত আছিল। তেতিয়া হাঁহি-মুখে সেই গুহ্যকে অপ্সৰাক উদ্দেশি ক’লে।

Verse 114

गृहं मे गच्छ भद्रं ते सपुत्रा त्वं वरानने / इत्युक्त्वा सहसा तत्र दृष्ट्वा स्वं रूपमास्थितम्

সেই ক’লে—“মোৰ গৃহলৈ যা, তোমাৰ মঙ্গল হওক; হে সুন্দৰ-মুখী, তুমি পুত্ৰসহ যাও।” এই বুলি ক’তেই সি তাতেই হঠাৎ নিজৰ ৰূপ স্থিত দেখিলে।

Verse 115

विभ्रान्ताः प्रद्रुताः सर्वाः समेत्याप्सरसस्तदा / गच्छन्तीमन्वगच्छत्तां पुत्रस्तप्तां त्वयन्शिरा

তেতিয়া সকলো অপ্সৰা বিভ্ৰান্ত হৈ দৌৰি আহি একেলগে গোট খালে। তাপিত মনৰে যোৱা তাইক পুত্ৰই মূৰ নোৱাই অনুসৰণ কৰিলে।

Verse 116

गन्धर्वाप्सरसां मध्ये नयित्वा स न्यवर्त्तत / तां च दृष्ट्वा समुत्पत्तिं यक्षस्याप्सरसां गणाः

সেই তেওঁক গন্ধৰ্ব আৰু অপ্সৰাৰ মাজলৈ লৈ গৈ পুনৰ উভতি আহিল। সেই যক্ষৰ উৎপত্তি দেখি অপ্সৰাৰ দল বিস্মিত হ’ল।

Verse 117

यक्षाणां तु जनित्री त्वं इत्यूचुस्तां क्रतुस्थलाम् / जगाम सह पुत्रेण ततो यक्षः स्वमालयम्

তেওঁলোকে ক্ৰতুস্থলাক ক’লে—“তুমি যক্ষসকলৰ জননী।” তাৰ পিছত সেই যক্ষ পুত্ৰসহ নিজৰ আলয়লৈ গ’ল।

Verse 118

न्यग्रोधो रोहिणो नाम्ना शेरते तत्र गुह्यकाः / तस्मिन्निवासो यक्षाणां न्यग्रोधे रोहिणे स्मृतः

‘ৰোহিণ’ নামৰ বটগছৰ তলত তাত গুহ্যকসকল শয়ন কৰে। সেই ৰোহিণ-ন্যগ্ৰোধতেই যক্ষসকলৰ নিবাস স্মৃত।

Verse 119

यक्षो रजतनाभश्च गुह्यकानां पितामहः / अनुह्रादस्य दैत्यस्य भद्रां मणिवरां सुताम्

ৰজতনাভ নামৰ যক্ষ গুহ্যকসকলৰ পিতামহ আছিল। তেওঁ দৈত্য অনুহ্ৰাদৰ কন্যা ভদ্ৰা—মণিবৰা—ক (বিবাহত) গ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 120

उपयेमे ऽनवद्याङ्गीं तस्यां मणिवरो वशी / जज्ञे सा मणिभद्रं च शक्रतुल्यपराक्रममम्

মণিবৰে সেই নিৰ্দোষাঙ্গিনীকে বিবাহ কৰিলে। তেওঁৰ গৰ্ভত শক্ৰসম পৰাক্ৰমী মণিভদ্ৰ জন্মিল।

Verse 121

तयोः पत्न्यौ भगिन्यौ च क्रतुस्थस्यात्मजे शुभे / नाम्ना पुण्यजनी चैव तथा देवजनी च या

তেওঁলোকৰ দুজনী পত্নী পৰস্পৰ ভগিনী আছিল; তেওঁলোক ক্ৰতুস্থৰ শুভ কন্যা—এজনীৰ নাম পুণ্যজনী আৰু আনজনীৰ দেবজনী।

Verse 122

विजज्ञे पणिभद्रातु पुत्रान्पुण्यजनी शुभा / सिद्धार्थं सूर्यतेजश्च सुमनं नन्दनं तथा

শুভা পুণ্যজনীয়ে মণিভদ্ৰৰ পৰা পুত্ৰসকল জন্ম দিলে—সিদ্ধাৰ্থ, সূৰ্যতেজ, সুমন আৰু নন্দন।

Verse 123

मण्डूकं रुचकं चैव मणिमन्तं वसुं तथा / सर्वानुभूतं शङ्खं च पिङ्गाक्षं भीरुमेव च

মণ্ডূক, ৰুচক, মণিমন্ত আৰু বসু; লগতে সৰ্বানুভূত, শঙ্খ, পিঙ্গাক্ষ আৰু ভীৰু—এই নামসমূহো আছে।

Verse 124

असोमं दूरसोमं च पद्मं चन्द्रप्रभं तथा / मेघवर्णं सुभद्रं च प्रद्योतं च महाद्युतिम्

অসোম, দূৰসোম, পদ্ম, চন্দ্ৰপ্ৰভ; লগতে মেঘবৰ্ণ, শুভদ্ৰ, প্ৰদ্যোত আৰু মহাদ্যুতি—এইবোৰো নাম।

Verse 125

द्युति मन्तं केतुमन्तं दर्शनीयं सुदर्शनम् / चत्वारो विंशतिश्चैव पुत्राः पुण्यजनीभवाः

দ্যুতিমন্ত, কেতুমন্ত, দৰ্শনীয় আৰু সুদৰ্শন—এরা; এইদৰে পুণ্যজনীৰ চব্বিশ পুত্ৰ জন্মিল।

Verse 126

जज्ञिरे मणिभद्रस्य सर्वे ते पुण्यलक्षणाः / तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च यक्षाः पुण्यजनाः शुभाः

তেওঁলোক সকলেই মণিভদ্ৰৰ বংশত জন্মিল, পুণ্যলক্ষণে ভূষিত। তেওঁলোকৰ পুত্ৰ-পৌত্ৰসকলেও শুভ পুণ্যজন যক্ষ হ’ল।

Verse 127

विजज्ञे वै देवजनी पुत्रान्मणिवराञ्छुभा / पूर्णभद्रं हैमवन्तं मणिमन्त्रविवर्द्धनौ

দেৱজনীয়েও শুভ মণিবৰ পুত্ৰ জন্ম দিলে—পূৰ্ণভদ্ৰ, হৈমবন্ত, আৰু মণি আৰু মন্ত্ৰবিবৰ্ধন।

Verse 128

कुसुं चरं पिशङ्गं च स्थूलकर्णं महामुदम् / स्वेतं च विमलं चैव पुष्पदन्तं चयावहम्

কুসুঞ্চৰ, পিশঙ্গ, স্থূলকৰ্ণ, মহামুদ; শ্বেত, বিমল আৰু পুষ্পদন্ত, চয়াবহ—এইবোৰ পবিত্ৰ নাম।

Verse 129

पद्मवर्णं सुचन्द्रं च पक्षञ्च बलकं तथा / कुमुदाक्षं सुकमलं वर्द्धमानं तथा हितम्

পদ্মবৰ্ণ, সুচন্দ্ৰ, পক্ষ আৰু বলক; কুমুদাক্ষ, সুকমল, বর্ধমান আৰু হিত—এইবোৰো দিব্য নাম।

Verse 130

पद्मनाभं सुगन्धं च सुवीरं विजयं कृतम् / पूर्ममासं हिरण्याक्षं सारणं चैव मानसम्

পদ্মনাভ, সুগন্ধ, সুবীৰ, বিজয়কৃত; পূর্মমাস, হিৰণ্যাক্ষ, সাৰণ আৰু মানস—এইবোৰো পবিত্ৰ নাম।

Verse 131

पुत्रा मणिवरस्यैते यक्षा वै गुह्यकाः स्मृताः / सुरुपाश्च सुवेषाश्च स्रग्विणः प्रियदर्शनाः

এয়া মণিবৰৰ পুত্ৰ; সিহঁতক যক্ষ, অৰ্থাৎ গুহ্যক বুলি সোঁৱৰা হয়—সুৰূপ, সুৱেষ, মালাধাৰী আৰু প্ৰিয়দৰ্শন।

Verse 132

तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च शतशो ऽथ सहस्रशः / खशायास्त्वपरे पुत्रा राक्षसाः कामरूपिणः

তেওঁলোকৰ পুত্ৰ আৰু পৌত্ৰ শত শত, সহস্ৰ সহস্ৰ; আৰু খশায়াৰ আন পুত্ৰসকল কামৰূপী ৰাক্ষস।

Verse 133

तेषां यथा प्रधानान्वै वर्ण्यमा नान्निबोधत / लालाविः क्रथनो भीमः सुमाली मधुरेव च

তেওঁলোকৰ মাজত যিসকল প্ৰধান, তেওঁলোকৰ বৰ্ণনা শুনা—লালাবি, ক্রথন, ভীম, সুমালী আৰু মধুৰো।

Verse 134

विस्फूर्जनो बृहज्जिह्वो मातङ्गो धूम्रितस्तथा / चन्द्रार्कभीकरो बुध्नः कपिलोमा प्रहासकः

বিস্ফূর্জন, বৃহজ্জিহ্ব, মাতঙ্গ, ধূম্ৰিত; লগতে চন্দ্ৰাৰ্কভীকৰ, বুধ্ন, কপিলোমা আৰু প্ৰহাসক।

Verse 135

पीडापरस्त्रिनाभश्च वक्राक्षश्च निशाचरः / त्रिशिराः शतदंष्ट्रश्च तुण्डकोशश्च राक्षसः

পীড়াপৰ, ত্ৰিনাভ, বক্রাক্ষ নামৰ নিশাচৰ; লগতে ত্ৰিশিৰা, শতদংষ্ট্ৰ আৰু তুণ্ডকোষ ৰাক্ষস।

Verse 136

अश्वश्चाकंपनश्चैव दुर्मुखश्च निशाचरः / इत्येते राक्षसवारा विक्रान्ता गणरूपिमः

অশ্ব, অকম্পন আৰু দুৰ্মুখ নামৰ নিশাচৰ—এইসকল ৰাক্ষস-বীৰ, বিক্ৰান্ত আৰু গণৰূপী আছিল।

Verse 137

सर्वलोकचरास्ते तु त्रिदशानां समक्रमाः / सप्त चान्या दुहितरस्ताः शृणुध्वं यथाक्रमम्

তেওঁলোক সকলো লোকতে বিচৰণ কৰিছিল আৰু দেৱতাসকলৰ সমকক্ষ আছিল। আৰু সাতগৰাকী আন দুহিতাও আছিল—সেইসকলক ক্ৰমে শুনা।

Verse 138

यासां च यः प्रजासर्गो येन चोत्पादिता गणाः / आलंबा उत्कचोत्कृष्टा निरृता कपिला शिवा

যিসকলৰ দ্বাৰা প্ৰজাসৃষ্টি সম্পন্ন হ’ল আৰু যিসকলৰ দ্বাৰা গণসমূহ উৎপন্ন—তেওঁলোক আলম্বা, উৎকচা, উৎকৃষ্টা, নিৰৃতা, কপিলা আৰু শিবা নামে প্ৰসিদ্ধ।

Verse 139

केशिनी च महाभागा भगिन्यः सप्त याः स्मृताः / ताभ्यो लोकनिकायस्य हन्तारो युद्धदुर्मदाः

কেশিনী নামৰ মহাভাগা সহ স্মৃত সাত ভগিনীৰ পৰা লোকসমূহৰ সংহাৰক, যুদ্ধত উন্মত্ত, উৎপন্ন হ’ল।

Verse 140

उदीर्णा राक्षसगणा इमे चोत्पादिताः शुभाः / आलंबेयो गणः क्रूर औत्कचेयो गणस्तथा

এই উগ্ৰ ৰাক্ষসগণো উৎপন্ন হ’ল; আলম্বেয় গণ ক্ৰূৰ, আৰু ঔত্কচেয় গণো তেনেদৰে।

Verse 141

तथौ त्कार्ष्टेयशैवेयौ रक्षसां ह्युत्तमा गणाः / तथैव नैरृतो नाम त्र्यंबकानुचरेण ह

তদ্ৰূপ উৎকাৰ্ষ্টেয় আৰু শৈবেয়—এই দুয়ো ৰাক্ষসসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ গণ; আৰু ত্ৰ্যম্বক (শিৱ)ৰ অনুচৰে ‘নৈৰৃত’ নামৰ গণো উৎপন্ন কৰিলে।

Verse 142

उत्पादितः प्रजाकर्गे गणेश्वरवरेण तु / विक्रान्ताः शौर्यसंपन्ना नैरृता देवराक्षसाः

প্ৰজাসৃষ্টিৰ ক্ৰমত গণেশ্বৰ-শ্ৰেষ্ঠে ‘নৈৰৃত’ উৎপন্ন কৰিলে; তেওঁলোক বিক্ৰান্ত, শৌৰ্যসম্পন্ন, দেৱ-ৰাক্ষস আছিল।

Verse 143

येषामधिपतिर्युक्तो नाम्ना ख्यातो विरूपकः / तेषां गणशतानीका उद्धतानां महात्मनाम्

যিসকলৰ অধিপতি ‘বিৰূপক’ নামে খ্যাত আছিল, সেই উদ্ধত মহাত্মাসকলৰ গণৰ শত শত দল আছিল।

Verse 144

प्रायेणानुचरन्त्येते शङ्करं जगतः प्रभुम् / दैत्यराजेन कुम्भेन महाकाया महात्मना

ইহঁতে প্ৰায়ে জগতৰ প্ৰভু শংকৰক অনুসৰণ কৰিছিল; মহাকায় মহাত্মা দৈত্যৰাজ কুম্ভৰ সৈতে।

Verse 145

उत्पादिता महावीर्या महाबलपराक्रमाः / कापिलेया महावीर्या उदीर्णा दैत्यराक्षसाः

তেওঁলোক মহাবীৰ্য, মহাবল আৰু পৰাক্ৰমে সমৃদ্ধ হৈ উৎপন্ন হৈছিল; ‘কাপিলেয়’ নামে খ্যাত সেই উদ্দীপ্ত দৈত্য-ৰাক্ষসসকল অতি বীৰ আছিল।

Verse 146

कपिलेन च यक्षेण केशिन्यां ह्यपरे जनाः / उत्पादिता बलावता उदीर्णा यक्षराक्षसाः

আৰু কেশিনীৰ গৰ্ভত ‘কপিল’ নামৰ যক্ষৰ পৰা আন কিছুমান জন্মিল; বলৱান হৈ তেওঁলোক উদ্দীপ্ত যক্ষ-ৰাক্ষস হ’ল।

Verse 147

केशिनी दुहिता चैव नीला या श्रुद्रराक्षसी / आलंबेयेन जनिता नैकाः सुरसिकेन हि

কেশিনীৰ কন্যা ‘নীলা’ও আছিল, যি ভয়ংকৰ ৰাক্ষসী; আৰু আলম্বেয়ৰ দ্বাৰা, লগতে সুৰসিকৰ দ্বাৰাও, বহু সন্ততি জন্মিছিল।

Verse 148

नैला इति समाख्याता दुर्जया घोरविक्रमाः / चरन्ति पृथिवीं कृत्स्नां तत्र ते देवलौकिकाः

তেওঁলোক ‘নৈলা’ নামে খ্যাত, অজেয় আৰু ভয়ংকৰ পৰাক্ৰমী। তেওঁলোকে সমগ্ৰ পৃথিৱী জুৰি বিচৰণ কৰে; তাত তেওঁলোক দেৱলোকীয়, দিব্য স্বৰূপ।

Verse 149

बहुत्वाच्चैवसर्गस्य तेषां वक्तुं न शक्यते / तस्यास्त्वपि च नीलाया विकचा नाम राक्षसी

সৃষ্টিত তেওঁলোকৰ সংখ্যা অতি বেছি হোৱাত তেওঁলোকৰ বৰ্ণনা কৰা সম্ভৱ নহয়। আৰু সেই নৈলাৰ ‘বিকচা’ নামে এক ৰাক্ষসীও আছিল।

Verse 150

दुहिता सुताश्च विकया महा सत्त्वपराक्रमाः / विरूपकेन तस्यां वै नैरृतेन इह प्रजाः

বিকচাৰ কন্যা আৰু পুত্ৰসকলো মহাবল-পরাক্ৰমী আছিল। তাইৰ গৰ্ভতে ইয়াত ‘বিৰূপক’ নামৰ নৈৰৃত ৰাক্ষসৰ দ্বাৰা প্ৰজা উৎপন্ন হৈছিল।

Verse 151

उत्पादिताः सुघोराश्च शृणु तास्त्वनुपूर्वशः / दंष्ट्राकराला विकृता महाकर्णा महोदराः

তেওঁলোক অতি ঘোৰ ৰূপে উৎপন্ন হৈছিল; ক্ৰমে শুনা—দংষ্ট্ৰাকৰাল, বিকৃত, মহাকৰ্ণ আৰু মহোদৰ।

Verse 152

हारका भीषकाश्चैव तथैव क्लामकाः परे / रेरवाकाः पिशाचाश्च वाहकास्त्रासकाः परे

তদুপৰি হাৰক, ভীষক আৰু তেনেদৰে আন ক্লামক; ৰেৰৱাক পিশাচ, আৰু আন বাহক আৰু ত্ৰাসকো আছিল।

Verse 153

भूमिराक्षसका ह्येते मन्दाः परुपविक्रमाः / चरन्त्यदृष्टपूर्वास्तु नानाकारा ह्यनेकशः

এওঁলোক ভূমিৰাক্ষস বুলি জনা যায়; বুদ্ধিত মন্দ, কিন্তু পৰাক্ৰমত কঠোৰ। আগতে কেতিয়াও নেদেখা, নানা আকাৰত, বহু প্ৰকাৰে সিহঁতে বিচৰণ কৰে।

Verse 154

उत्कृष्टबलसत्त्वा ये तेषां वैखेचराः स्मृताः / लक्षमात्रेण चाकाशं स्वल्पात्स्वल्पं चरन्ति वै

যিসকলৰ বল আৰু সত্ত্ব উৎকৃষ্ট, সিহঁতক ‘বৈখেচৰ’ বুলি কোৱা হয়। সিহঁতে আকাশত লক্ষ-মাত্ৰালৈকে, অলপ অলপকৈ বিচৰণ কৰে।

Verse 155

एतैर्व्याप्तमिदं विश्वं शतशो ऽथ सहस्रशः / भूमिराक्षसकैः सर्वैरनेकैः क्षुद्रराक्षसैः

ইহঁতৰ দ্বাৰা এই বিশ্ব শত শত আৰু সহস্ৰ সহস্ৰ ৰূপে ব্যাপ্ত—অসংখ্য ক্ষুদ্ৰ ভূমিৰাক্ষসে সৰ্বত্ৰ পূৰ্ণ।

Verse 156

नानाप्रकारैराक्रान्ता नाना देशाः समन्ततः / समासाभिहिताश्चैवह्यष्टौ राक्षसमातरः

নানা প্ৰকাৰৰে নানা দেশ চাৰিওফালে আক্ৰান্ত হৈছে। লগতে সংক্ষেপে ‘ৰাক্ষসমাতৃ’ নামে আঠ (শ্ৰেণী)ও উল্লেখ কৰা হৈছে।

Verse 157

अष्टौ विभागा ह्येषां हि व्याख्याता अनुपूर्वशः / भद्रका निकराः केचिदज्ञनिष्पत्तिहेतुकाः

ইহঁতৰ আঠটা বিভাগ ক্ৰমে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। তাত কিছুমান ‘ভদ্ৰক’ নামৰ দল আছে, যাক অজ্ঞতাৰ উৎপত্তিৰ হেতু বুলি ধৰা হয়।

Verse 158

सहस्रशतसंख्याता मर्त्य लोकविचारिणः / पूतरा मातृसामान्यास्तथा भूतभयङ्कराः

সিহঁতে সহস্ৰ-শত সংখ্যাত মর্ত্যলোকত বিচৰণ কৰে—পূতনা আদি, মাতৃসদৃশা, আৰু ভূতৰ দৰে ভয়ংকৰ।

Verse 159

बालानां मानुषे लोके ग्रहा मरणहेतुकाः / स्कन्दग्रहादयो हास्या आपकास्त्रासकादयः

মানুষলোকত শিশুসকলৰ বাবে এই গ্ৰহসমূহ মৃত্যুৰ হেতু—স্কন্দগ্ৰহ আদি, হাস্য, আপক, ত্ৰাসক আদি।

Verse 160

कौमारास्ते तु विज्ञेया बालानां गृहवृत्तयः / स्कन्दग्रहविशेषाणां मायिकानां तथैव च

শিশুসকলৰ গ্ৰহবৃত্তিসমূহ ‘কৌমাৰ’ বুলি জানিব লাগে; আৰু স্কন্দগ্ৰহৰ বিশেষ মায়িক ৰূপসমূহো তেনেদৰেই বুজিব লাগে।

Verse 161

पूतना नाम भूतानां ये च लोकविनायकाः / एवं गणसहस्राणि चरन्ति पृथिवीमिमाम्

ভূতসকলৰ মাজত ‘পূতনা’ নামধাৰী আৰু ‘লোকবিনায়ক’ বুলি পৰিচিত—এনেদৰে গণসহস্ৰ এই পৃথিৱীত বিচৰণ কৰে।

Verse 162

यक्षाः पुण्यजना नामपूर्णभद्राश्च ये स्मृताः / यक्षाणां राक्षसानां च पौलस्त्यागस्तयश्च ये

‘পুণ্যজন’ নামে প্ৰসিদ্ধ যক্ষসকল আৰু ‘পূৰ্ণভদ্ৰ’ বুলি স্মৃত; লগতে যক্ষ আৰু ৰাক্ষসসকলৰ মাজত পৗলস্ত্য বংশজাত (পৗলস্ত্যাগস্ত্য) যিসকল, সিহঁতেও।

Verse 163

नैरृतानां च सर्वेषां राजभूदलकाधिपः / यक्षादृष्ट्या पिबन्तीह नॄणां मांसमसृग्वसे

অলকাপুৰীৰ অধিপতি সকলো নৈঋতৰ ৰজা হ’ল। যক্ষসকলে দৃষ্টিৰ দ্বাৰাই মানুহৰ মাংস, তেজ আৰু চৰ্বি পান কৰে।

Verse 164

रक्षांस्यनुप्रवेशेन पिशाचैः परिपीडनैः / सर्वलक्षणसंपन्नाः समामैश्चापि दैवतैः

ৰাক্ষসসকলে শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰি আৰু পিশাচসকলে পীড়ন কৰি কষ্ট দিয়ে। তেওঁলোক সৰ্বলক্ষণযুক্ত আৰু ক্ৰুৰ দেৱতাসকলৰ সৈতে থাকে।

Verse 165

भास्वरा बलवन्तश्च ईश्वराः कामरूपिणः / अनाभिभाव्या विक्रान्ताः सर्वलोकनमस्कृताः

তেওঁলোক দীপ্তিমান, বলৱান, ঈশ্বৰতুল্য, কামৰূপী, অপৰাজেয়, বিক্ৰমী আৰু সৰ্বলোকৰ দ্বাৰা নমস্য।

Verse 166

सूक्ष्माश्चौजस्विनोमेध्या वरदा याज्ञिकाश्च वै / देवानां लक्षणं ह्येतदसुराणां तथैव च

তেওঁলোক সূক্ষ্ম, ওজস্বী, পৱিত্ৰ, বৰদাতা আৰু যজ্ঞকাৰী। এয়া দেৱতাসকলৰ লক্ষণ আৰু অসুৰসকলৰো তেনেকুৱাই।

Verse 167

हीना देवैस्त्रिभिः पादैर्गन्धर्वाप्सरसः स्मृताः / गन्धर्वेभ्यस्त्रिभिः पादैर्हीना गुह्यकराक्षसाः

গন্ধৰ্ব আৰু অপ্সৰাসকল দেৱতাসকলতকৈ তিনি পাদ হীন বুলি জনা যায়। গুহ্যক আৰু ৰাক্ষসসকল গন্ধৰ্বসকলতকৈ তিনি পাদ হীন।

Verse 168

ऐश्वर्यहीना रक्षोभ्यः पिशाचास्त्रिगुणां पुनः / एवन्धनेन रूपेण आयुषा च बलेन च

ঐশ্বৰ্যহীন পিশাচসকল ৰাক্ষসতকৈও পুনৰ তিনিগুণ; ধন, ৰূপ, আয়ু আৰু বলতো তেনেদৰে।

Verse 169

धर्मैश्वर्येण बुद्ध्या च तपःश्रुतपराक्रमैः / देवासुरेभ्यो हीयन्ते त्रींस्त्रीन्पादान्परस्परम्

ধৰ্ম, ঐশ্বৰ্য, বুদ্ধি, তপ, শ্ৰুতি আৰু পৰাক্ৰমত তেওঁলোকে দেৱ-অসুৰতকৈ পৰস্পৰে তিন-তিন পাদকৈ হ্ৰাস পায়।

Verse 170

गन्धर्वाद्याः पिशाचान्ताश्चतस्रो देवयोनयः / अतः शृणुत भद्रं वः प्रजाः क्रोधवशान्वयाः

গন্ধৰ্ব আদিৰ পৰা পিশাচ পৰ্যন্ত—এইবোৰ দেৱযোনিৰ চাৰিটা প্ৰকাৰ; সেয়ে, হে ক্ৰোধবশ বংশজ প্ৰজাসকল, তোমালোকৰ মঙ্গল হোৱাকৈ শুনা।

Verse 171

क्रोधायाः कन्यका जज्ञे द्वादशैवात्मसंभवाः / ता भार्या पुलहस्यासन्नामतो मे निबोधत

ক্ৰোধাৰ আত্মসম্ভৱ দ্বাদশ কন্যা জন্মিল; তেওঁলোকে পুলহৰ পত্নী হ’ল—তেওঁলোকৰ নাম মোৰ পৰা শুনা।

Verse 172

मृगी च मृगमन्दा च हरिभद्रा त्विरावती / भूता च कपिशा दंष्ट्रा ऋषा तिर्या तथैव च

মৃগী, মৃগমন্দা, হৰিভদ্ৰা, ইৰাৱতী, ভূতা, কপিশা, দংষ্ট্ৰা, ঋষা, তিৰ্যা—আৰু তেনেদৰে আনসকল।

Verse 173

श्वेता च सरमा चैव सुरसा चेति विश्रुता / मृग्यास्तु हरिगाः पुत्रा मृगश्चान्ये शशास्तथा

শ্বেতা, সৰমা আৰু সুৰসা—এইসকল প্ৰসিদ্ধ। মৃগ্যাৰ পুত্ৰ হৰিগা; আন মৃগ আৰু শশ (খৰগোশ)ো জন্মিল।

Verse 174

न्यङ्कवःशरभा ये च रुरवः पृषताश्च ये / ऋक्षाश्च मृगमन्दाया गवयाश्चापरे तथा

ন্যঙ্ক, শৰভ, ৰুরু আৰু পৃষত; লগতে ঋক্ষ, মৃগমন্দ আৰু আন গবয়ো জন্মিল।

Verse 175

महिषोष्ट्रवराहश्च खड्गा गौरमुखास्तथा / हर्य्या स्तु हरयः पुत्रा गोलाङ्गूलास्तरक्षवः

মহিষ, উষ্ট্ৰ, বৰাহ, খড়্গ আৰু গৌৰমুখো জন্মিল। হৰ্যাৰ পুত্ৰসকল ‘হৰয়’ নামে প্ৰসিদ্ধ; গোলাঙ্গূল আৰু তৰক্ষুও জন্মিল।

Verse 176

वानराः किन्नराश्चैव मायुः किंपुरुषास्तथा / सिंहाव्याघ्राश्च नीलाश्चद्वीपिनः क्रोधिताधराः

বানৰ, কিন্নৰ, মায়ূ আৰু কিম্পুৰুষো জন্মিল; সিংহ, ব্যাঘ্ৰ, নীল আৰু দ্বীপিন (চিত্তাদাৰ) ক্ৰুদ্ধ অধৰযুক্ত হৈ উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 177

सर्पाश्चाजगरा ग्राहा मार्जारा मूषिकाः परे / मण्डूका नकुलाश्चैव वल्कका वनगोचराः

সৰ্প, অজগৰ, গ্ৰাহ; লগতে মাৰ্জাৰ (বিড়াল) আৰু আন মূষিক (ইঁদুৰ)ো জন্মিল। মণ্ডূক (ব্যাঙ), নকুল আৰু বনচৰ বল্ককো উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 178

हंसं तु प्रथमं जज्ञे पुलहस्य वरं शुभा / रणचन्द्रं शतमुखं दरीमुखमथापि च

প্ৰথমে পুলহৰ শুভ বৰৰ পৰা ‘হংস’ জন্মিল; তাৰ পাছত ৰণচন্দ্ৰ, শতমুখ আৰু দৰীমুখো জন্মিল।

Verse 179

हरितं हरिवर्माणं भीषणं शुभलक्षणम् / प्रथितं मथितं चैव हरिणं लाङ्गलिं तथा

তাৰ পাছত হৰিত, হৰিবৰ্মা, ভীষণ (শুভ লক্ষণযুক্ত), আৰু প্ৰথিত, মথিত, হৰিণ আৰু লাঙ্গলীও জন্মিল।

Verse 180

श्वेताया जज्ञिरे वीरा दश वानरपुङ्गवाः / ऊर्द्ध्वदृष्टिः कृताहारः सुव्रतो विनतो बुधः

শ্বেতাৰ পৰা দহজন বীৰ বানৰশ্ৰেষ্ঠ জন্মিল—ঊৰ্ধ্বদৃষ্টি, কৃতাহাৰ, সুব্ৰত, বিনত আৰু বুধ।

Verse 181

पारिजातः सुजातश्च हरिदासो गुणाकरः / क्षेममूर्तिश्च बलवान् राजानः सर्व एव ते

পাৰিজাত, সুজাত, হৰিদাস, গুণাকৰ, ক্ষেমমূর্তি আৰু বলবান—তেওঁলোক সকলোৱে ৰজা আছিল।

Verse 182

तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च बलवन्तः सुदुःसहाः / अशक्याः समरेजेतुं देवदानवमानवैः

তেওঁলোকৰ পুত্ৰ আৰু পৌত্ৰসকলো অতি বলৱান আৰু অদম্য আছিল; দেৱ, দানৱ আৰু মানুহ—কোনেও যুদ্ধত তেওঁলোকক জয় কৰিব নোৱাৰিছিল।

Verse 183

यक्षभूतपिशाचैश्च राक्षसैः सुभुजङ्गमैः / नाग्निशस्त्रविषैरन्यैर्मृत्युरेषां विधीयते

যক্ষ, ভূত, পিশাচ, ৰাক্ষস আৰু ভয়ংকৰ সাপসমূহৰ বাবে—অগ্নি, অস্ত্ৰ, বিষ আদি দ্বাৰা নহয়—মৃত্যুই বিধিত হয়।

Verse 184

असंगगतयः सर्वे पृथिव्यां व्योम्नि चैव हि / पाताले च जले वायौ ह्यविनाशिन एव ते

তেওঁলোক সকলো অসঙ্গ-গতিসম্পন্ন; পৃথিৱী, আকাশ, পাতাল, জল আৰু বায়ুতেও তেওঁলোক সত্যই অবিনাশী।

Verse 185

दशकोटिसहस्राणि दशार्बुदशतानि च / महापद्मसहस्राणि महापद्मशतानि च

দশ কোটি-সহস্ৰ, আৰু দশ অৰ্বুদ-শত; লগতে মহাপদ্ম-সহস্ৰ আৰু মহাপদ্ম-শত।

Verse 186

दशार्बुदानि कोटीनां सहस्राणां शतं शतम् / नियुतानां सहस्राणि निखर्वाणां तथै व च

কোটিসমূহৰ দশ অৰ্বুদ; সহস্ৰসমূহৰ শত-শত; নিয়ুতসমূহৰ সহস্ৰ আৰু নিখৰ্বসমূহৰো তেনেদৰে।

Verse 187

दशार्बुदानि कोटीनां षष्टिकोटिस्तथैव च / अर्बुदानां च लक्षं तु कोटीशतमथापरम्

কোটিসমূহৰ দশ অৰ্বুদ আৰু তেনেদৰে ষাঠি কোটি; অৰ্বুদসমূহৰ এক লক্ষ, আৰু তাৰপিছত আন এটা কোটি-শত।

Verse 188

दश पद्मानि चान्यानि महापद्मानि वै नव / संख्यातानि कुलीनानां वानराणां तरस्विनाम्

আৰু দহ পদ্ম আৰু নৱ মহাপদ্ম—এইবোৰ কুলীন, পৰাক্ৰমী বানৰসকলৰ সংখ্যা বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 189

सर्वे तेजस्विनः शूराः कामरूपा महा बलाः / दिव्याभरणवेषाश्च ब्रह्मण्याश्चाहितग्नयः

তেওঁলোক সকলেই তেজস্বী বীৰ, ইচ্ছামতে ৰূপধাৰী, মহাবলী; দিব্য অলংকাৰ-বেশধাৰী, ব্ৰাহ্মণভক্ত আৰু আহিতাগ্নি আছিল।

Verse 190

यष्टारः सर्वयज्ञानां सहस्रशतदक्षिणाः / मुकुटैः कुण्डलैर्हारैः केयूरैः समलङ्कृताः

তেওঁলোক সকলো যজ্ঞৰ অনুষ্ঠাতা, সহস্ৰ-শত দক্ষিণাৰে সমৃদ্ধ; মুকুট, কুণ্ডল, হাৰ আৰু কেয়ূৰে অলংকৃত আছিল।

Verse 191

वेदवेदाङ्गविद्वांसो नीतिशास्त्रविचक्षणाः / अस्त्राणां मोचने चापि तथा संहारकर्मणि

তেওঁলোক বেদ-বেদাঙ্গত বিদ্বান, নীতিশাস্ত্ৰত বিচক্ষণ; অস্ত্ৰ মুকলি কৰা আৰু প্ৰয়োগত, লগতে সংহাৰকৰ্মতো দক্ষ আছিল।

Verse 192

दिव्यमं त्रपुरस्कारा दिव्यमन्त्रपुरस्कृताः / समर्था बलिनः शूराः सर्वशस्त्रप्रहारिणः

তেওঁলোক দিৱ্য মন্ত্ৰক আগত ৰাখি অগ্ৰসর, দিৱ্য মন্ত্ৰে সংস্কৃত; সমর্থ, বলবান, বীৰ, আৰু সকলো শস্ত্ৰে প্ৰহাৰ কৰাত সক্ষম আছিল।

Verse 193

दिव्यरूपधराः सौम्या जरामरणवर्जिताः / कुलानां च सहस्राणि दश तेषां महात्मनाम्

তেওঁলোক দিব্যৰূপধাৰী, সৌম্য আৰু জৰা-মৰণবর্জিত; সেই মহাত্মাসকলৰ কুল দহ সহস্ৰ।

Verse 194

चतुर्षु मेरुपार्श्वेषु हेमकूटे हिमाह्वये / नीले श्वेतनगे चैव निषधे गन्धमादने

মেৰুৰ চাৰিওফালে—হেমকূট, হিমাহ্বয় (হিমালয়), নীল, শ্বেতনগ, আৰু নিষধ আৰু গন্ধমাদনত।

Verse 195

द्वीपेषु सप्तसु तथा या गुहा ते च पर्वताः / निलयास्तेषु ते प्रोक्ता विश्वकर्मकृता स्वयम्

সপ্ত দ্বীপত যি যি গুহা আৰু পৰ্বত আছে, তাতেই তেওঁলোকৰ নিবাস বুলিয়া কোৱা হৈছে—স্বয়ং বিশ্বকৰ্মাই নিৰ্মিত।

Verse 196

पुरैश्च विविधाकारैः प्रकारैश्च विभूषिताः / सर्वर्तुरमणीयास्ते ह्युद्यानानि च सर्वशः

তেওঁলোক নানাবিধ আকাৰৰ নগৰ আৰু প্ৰাকাৰৰে বিভূষিত; আৰু সকলোফালে সকলো ঋতুতেই মনোমোহা উদ্যান আছে।

Verse 197

गृहभूमिषु शय्यासु पुष्पगन्धसुखोदिताः / आलेपनैश्च विविधैर्दिव्यभक्तिकृतैस्तथा

গৃহভূমি আৰু শয্যাত পুষ্পগন্ধৰ পৰা উদ্ভূত সুখ বিৰাজ কৰে; আৰু ভক্তিভাৱে কৰা নানাবিধ দিব্য লেপনো আছে।

Verse 198

सर्वरत्नसमाकीर्णा मानसीं सिद्धिमास्थिताः / वानरा वानरीभिस्ते दिव्याभरणभूषिताः

সেই বানৰ আৰু বানৰীসকল সৰ্ব ৰত্নে পৰিপূৰ্ণ, মানসিক সিদ্ধি লাভ কৰা; দিৱ্য অলংকাৰৰে ভূষিত আছিল।

Verse 199

पिबन्तो मधु माध्वीकं सुधाभक्षानुमिश्रितम् / क्रियामयाः समुदिता दिवि देवगणा इव

তেওঁলোকে মধু আৰু মাধ্বীক ৰস পান কৰিছিল, যি সুধাভক্ষণসম মিশ্ৰিত; ক্ৰিয়াময় হৈ তেওঁলোকে উঠিছিল, যেন আকাশত দেৱগণ।

Verse 200

देवगन्धर्वमुख्यानां पुत्रास्ते वै सुखे रताः / धार्मिकाश्च वरोत्सिक्ता युद्धशैण्डा महाबलाः

তেওঁলোক দেৱ আৰু মুখ্য গন্ধৰ্বসকলৰ পুত্ৰ, সুখত ৰত; ধৰ্মপৰায়ণ, শ্ৰেষ্ঠত্বৰ উচ্ছ্বাসে ভৰা, যুদ্ধত নিপুণ আৰু মহাবলী।