Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 3
गान्धर्वमूर्छनालक्षणवर्णनम्
Description of Gandharva Mūrchanā Characteristics
Devanagari script
वाक्यार्थपदयोगार्थैरलङ्कारैश्च पूरणम् / पदानि गीतकस्याहुः पुरस्तात्पृष्ठतो ऽथ वा
Transliteration
vākyārthapadayogārthairalaṅkāraiśca pūraṇam / padāni gītakasyāhuḥ purastātpṛṣṭhato 'tha vā
Translation
বাক্যাৰ্থ, পদাৰ্থ, পদ-যোগাৰ্থ আৰু অলংকাৰৰ দ্বাৰা যি পূৰণ হয়, তাক গীতকৰ পদ বুলিয়ে কোৱা হয়; সেয়া আগত বা পাছত হ’ব পাৰে।
Word by Word
vākya-artha-pada-yoga-arthaiḥby (means of) sentence-meaning, word-meaning, and connection-meaning
vākya-artha-pada-yoga-arthaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvākya + artha + pada + yoga + artha (प्रातिपदिक)
FormEnumerative compound (समाहार-द्वन्द्व/द्वन्द्व); Masculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
alaṅkāraiḥby ornaments/figures
alaṅkāraiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootalaṅkāra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
pūraṇamfilling; completion
pūraṇam:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootpūraṇa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
padāniwords/parts (padas)
padāni:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootpada (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
gītakasyaof a song (gītaka)
gītakasya:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootgītaka (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
āhuḥthey say
āhuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√ah (अह् ḍātu)
FormLiṭ-lakāra (लिट्, perfect), Parasmaipada, 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन)
purastātin front; before
purastāt:
Kriyāviṣeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpurastāt (अव्यय)
FormIndeclinable adverb (देशवाचक)
pṛṣṭhataḥbehind; afterwards
pṛṣṭhataḥ:
Kriyāviṣeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpṛṣṭhatas (अव्यय)
FormIndeclinable adverb (देशवाचक)
athaor else; then
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormIndeclinable particle (निपात), sequence/alternative
vāor
vā:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormDisjunctive particle (विकल्पार्थक)