Shloka 9
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
ततस्तानागतान्दृष्ट्वा मुनीन्भृगुकुलोद्वहः / अर्घपाद्यादिभिः सम्यक्पूजयामास सादरम्
Transliteration
tatastānāgatāndṛṣṭvā munīnbhṛgukulodvahaḥ / arghapādyādibhiḥ samyakpūjayāmāsa sādaram
Translation
তেতিয়া আগত মুনিসকলক দেখি ভৃগুকুলশ্ৰেষ্ঠে অৰ্ঘ্য, পাদ্য আদি দ্ৰব্যে বিধিপূৰ্বক সশ্ৰদ্ধাৰে পূজা কৰিলে।
Word by Word
ततःthen/thereafter
ततः:
सम्बन्ध/कालाधिकरण (काल-सूचक अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) = indeclinable adverb; अर्थे: अनन्तरम् (thereafter)
तान्those (them)
तान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; demonstrative pronoun
आगतान्arrived
आगतान्:
कर्मविशेषण (object-qualifier)
TypeAdjective
Rootआ-गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकालिक विशेषण (past participle); पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘arrived’ qualifying तान्/मुनीन्
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
पूर्वकालक्रिया (पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); ‘having seen’
मुनीन्sages
मुनीन्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
भृगुकुलोद्वहःthe foremost of the Bhṛgu lineage
भृगुकुलोद्वहः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक) + कुल (प्रातिपदिक) + उद्वह (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: भृगुकुलस्य उद्वहः; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
अर्घपाद्यादिभिःwith arghya, pādya, and other offerings
अर्घपाद्यादिभिः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootअर्घ (प्रातिपदिक) + पाद्य (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formसमाहार/सूचक ‘अर्घ-पाद्य-आदि’ (arghya, water for feet, etc.) + तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; नपुंसकलिङ्गे बहुवचन-रूपम् (instrumental plural)
सम्यक्properly
सम्यक्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) = adverb; ‘properly, duly’
पूजयामासhonored/worshipped
पूजयामास:
क्रिया (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद) परोक्षभूत (perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘he worshipped/paid honor’
सादरम्respectfully
सादरम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootस-आदर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास: स + आदरम् → सादरम्; अव्ययवत् क्रियाविशेषण ‘with respect’