Shloka 7
Sāgaropākhyāna—Bhārata-varṣa-māna and Gokarṇa-kṣetra-māhātmya
Sagara Episode: Measure of Bhārata and the Glory of Gokarṇa
Devanagari script
गोकर्णं नाम विख्यातं क्षेत्रं सर्वसुरार्चितम् / सार्द्धयोजनविस्तारं तीरे पश्चिम वारिधेः
Transliteration
gokarṇaṃ nāma vikhyātaṃ kṣetraṃ sarvasurārcitam / sārddhayojanavistāraṃ tīre paścima vāridheḥ
Translation
গোকৰ্ণ নামৰ বিখ্যাত ক্ষেত্ৰ সকলো দেৱতাই আৰাধনা কৰে; পশ্চিম সাগৰৰ তীৰত ইয়াৰ বিস্তাৰ দেড় যোজন।
Word by Word
go-karṇam(the place called) Gokarṇa
go-karṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgo (प्रातिपदिक) + karṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषसमास (षष्ठी/उपमान-सम्बन्ध): ‘गोः कर्ण इव’/‘गो-सम्बद्धं कर्णम्’ नाम
nāmaby name
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोग (indeclinable particle) — ‘नाम’ इति नामनिर्देशार्थक (as a name)
vikhyātamwell-known
vikhyātam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-√khyā (ख्या धातु) + khyāta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (well-known)
kṣetramsacred region/field
kṣetram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
sarva-sura-arcitamworshipped by all gods
sarva-sura-arcitam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + sura (प्रातिपदिक) + arcita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषसमास: सर्वैः सुरैः अर्चितम् (instrumental relation)
sārddha-yojana-vistāramhaving an extent of one-and-a-half yojanas
sārddha-yojana-vistāram:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsārddha (अव्यय/विशेषण) + yojana (प्रातिपदिक) + vistāra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषसमास: सार्द्ध-योजनस्य विस्तारः (extent of one-and-a-half yojanas)
tīreon the shore
tīre:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Roottīra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (Locative singular)
paścimewestern
paścime:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpaścima (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण—तīre इति पदस्य
vāridheḥof the ocean
vāridheḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvāridhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (Genitive singular)