Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 18
Bhārgava-Stuti and Kṛṣṇa’s Vara
Devotional Hymn and Boon to the Bhargava
Devanagari script
राधोत्संगात्समुत्थाप्य गणेशं राधिकेश्वरः / आलिङ्ग्य गाढं रासेण मैत्रीं तस्य चकार ह
Transliteration
rādhotsaṃgātsamutthāpya gaṇeśaṃ rādhikeśvaraḥ / āliṅgya gāḍhaṃ rāseṇa maitrīṃ tasya cakāra ha
Translation
ৰাধাৰ কোলৰ পৰা গণেশক উঠাই ৰাধিকেশ্বৰে ৰাসভাৱে গাঢ় আলিঙ্গন কৰি তেওঁৰ সৈতে মৈত্ৰী স্থাপন কৰিলে।
Word by Word
राधा-उत्सङ्गात्from Radha's lap
राधा-उत्सङ्गात्:
अपादान (अपादानकारक/Ablative source)
TypeNoun
Rootराधा (प्रातिपदिक) + उत्सङ्ग (प्रातिपदिक)
Formउत्सङ्गात्—पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (राधायाः उत्सङ्गः)
समुत्थाप्यhaving raised (up)
समुत्थाप्य:
क्रियाविशेषण (पूर्वक्रिया/Adverbial participle)
TypeVerb
Rootसम्-उत्-स्था (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया; धातुः—स्था, उपसर्गाः—सम्, उत्
गणेशम्Ganesha
गणेशम्:
कर्म (कर्मकारक/Object)
TypeNoun
Rootगणेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
राधिकेश्वरःthe Lord of Radhika
राधिकेश्वरः:
कर्ता (कर्तृकारक/Subject)
TypeNoun
Rootराधिका (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (राधिकायाः ईश्वरः)
आलिङ्ग्यhaving embraced
आलिङ्ग्य:
क्रियाविशेषण (पूर्वक्रिया/Adverbial participle)
TypeVerb
Rootआ-लिङ्ग् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया; धातुः—लिङ्ग् (आलिङ्गने), उपसर्गः—आ
गाढम्tightly, firmly
गाढम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial qualifier)
TypeAdjective
Rootगाढ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (adverbially: ‘tightly’)
रासेणby/with the rasa-dance (as a means)
रासेण:
करण (करणकारक/Instrument)
TypeNoun
Rootरास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
मैत्रीम्friendship
मैत्रीम्:
कर्म (कर्मकारक/Object)
TypeNoun
Rootमैत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
चकारmade, established
चकार:
क्रिया (मुख्यक्रिया/Main verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
हindeed/then (emphatic)
ह:
अव्यय (particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (particle), पदपूरण/अनुस्मारक