Adhyaya 39
Kārttavīrya’s Allied Kings Confront Jāmadagnya Rāma (Bhārgava-Charita)
এই অধ্যায়ত বশিষ্ঠৰ বৰ্ণনাৰ ভিতৰত ভাৰ্গৱ-চৰিত আগবাঢ়ে। মৎস্যৰাজৰ পতনৰ পাছত শক্তিশালী হৈহয় নৃপতি কাৰ্ত্তবীৰ্য অৰ্জুনে বহু ৰাজেন্দ্ৰক একত্ৰ কৰি ৰণভূমিত সমন্বিত প্ৰতিৰোধ গঢ়ে। তাৰ পাছত বৃহদ্বল, সোমদত্ত, বিদৰ্ভাধিপ, মিথিলাৰ অধিপতি, নিষধ-ৰাজা আৰু মগধ-ৰাজা আদি নৃপসকলৰ নাম আৰু তেওঁলোকৰ দেশসমূহ ক্ৰমে তালিকাভুক্ত হয়—ক্ষত্ৰিয় সম্পৰ্কৰ বংশ-ৰাজনৈতিক সূচি যেন। যুঁজত নাগপাশ নিক্ষেপ হ’লে গাৰুড়াস্ত্ৰে তাক ছেদন কৰে; শস্ত্ৰাস্ত্ৰ-কোভিদ জামদগ্ন্য ৰাম (পৰশুৰাম) ৰুদ্ৰদত্ত শূলসহ অন্যান্য প্ৰহাৰে প্ৰত্যুত্তৰ দিয়ে। শৰবৃষ্টিয়ে ক্ষেত্ৰ ঢাকি পেলালে তেওঁ বায়ব্যাস্ত্ৰে শৰজাল ছিন্নভিন্ন কৰি কুঁৱলীৰ মাজৰ পৰা সূৰ্যৰ দৰে প্ৰকাশ পায় আৰু হৈহয়সকলৰ অনিবার্য পৰাজয় প্ৰতিষ্ঠা কৰে।
Shlokas
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यम भागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते अष्टात्रिंशत्तमो ऽध्यायः // ३८// वसिष्ठ उवाच मत्स्यराजे निपतिते राजा युद्धविशारदः / राजेन्द्रान्प्रेरयामास कार्त्तवीर्यो महाबलः
এইদৰে শ্ৰীব্ৰহ্মাণ্ড মহাপুৰাণত... ৩৮তম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল। বশিষ্ঠই ক’লে: মৎস্যৰাজ পতিত হোৱাত, যুদ্ধত নিপুণ মহাবলী কাৰ্তবীৰ্যই অন্য শ্ৰেষ্ঠ ৰজাসকলক প্ৰেৰণ কৰিলে।
Verse 2
बृहद्बलः सोमदत्तो विदर्भो मिथिलेश्वरः / निषधाधिपतिश्चैव मगधाधिपतिस्तथा
বৃহদ্বল, সোমদত্ত, বিদৰ্ভ, মিথিলাৰ ঈশ্বৰ, নিষধৰ অধিপতি আৰু মগধৰ অধিপতি।
Verse 3
आययुः समरे योद्धं भार्गवेद्रेण भूपते / वर्षन्तः शरजालानि नानायुद्धविशारदाः
হে ভূপতে! ভাৰ্গৱশ্ৰেষ্ঠৰ সৈতে সমৰত নানাযুদ্ধত পাৰদৰ্শী যোদ্ধাসকল আহি বাণজাল বৰ্ষণ কৰিবলৈ ধৰিলে।
Verse 4
वीराभिमानिनः सर्वे हैहयस्याज्ञया तदा / पिनाकहस्तः स भृगुर्ज्वलदग्निशिखोपमः
তেতিয়া হৈহয়ৰ আজ্ঞাৰে বীৰাভিমানী সকলোৱে একেলগে সমবেত হ’ল। পিনাক হাতত ধৰা সেই ভৃগু জ্বলন্ত অগ্নিশিখাৰ দৰে দীপ্ত হ’ল।
Verse 5
चिक्षेप नागपाशं च आभिमन्त्र्य शरोत्तमम् / तदस्त्रं भार्गवे द्रेण क्षिप्तं संग्राममूर्द्धनि
সেয়ে শ্ৰেষ্ঠ শৰক মন্ত্ৰপূত কৰি নাগপাশ অস্ত্ৰ নিক্ষেপ কৰিলে। সেই অস্ত্ৰ যুদ্ধৰ শীৰ্ষক্ষণত ভাৰ্গৱশ্ৰেষ্ঠে প্ৰয়োগ কৰিলে।
Verse 6
चकर्त्त गारुडास्त्रेण सोमदत्तो महाबलः / ततः क्रुद्धो महाभागो रामः शत्रुविदारणः
মহাবলী সোমদত্তে গাৰুড়াস্ত্ৰেৰে তাক ছিন্ন কৰিলে। তেতিয়া শত্ৰুবিদাৰণ মহাভাগ ৰাম ক্ৰুদ্ধ হ’ল।
Verse 7
रुद्रदत्तेन शूलेन सोमदत्तं जघान ह / बृहद्बलं च गदया विदर्भं मुष्टिना तथा
ৰুদ্ৰদত্ত শূলৰে সেয়ে সোমদত্তক বধ কৰিলে। আৰু বৃহদ্বলক গদাৰে, বিদৰ্ভক মুষ্টিপ্ৰহাৰে আঘাত কৰিলে।
Verse 8
मैथिलं मुद्गरेणैव शक्त्या च निषधाधिपम् / मागधञ्चरणाघातैरस्त्रजालेन सैनिकान्
তেওঁ মৈথিলক গদাৰে, নিষধাধিপক শক্তিৰে, মাগধক পদাঘাতে আৰু সৈন্যসকলক অস্ত্ৰজালে বিধ্বস্ত কৰিলে।
Verse 9
निहत्य निखिलां सेनां संहाराग्निसमीरणे / दुद्राव कार्त्तवीर्यं च जामदग्न्यो महाबलः
সংহাৰাগ্নিৰ বতাহৰ দৰে উগ্ৰ হৈ সমগ্ৰ সেনা নিধন কৰি মহাবলী জামদগ্ন্য কাৰ্ত্তবীৰ্যৰ দিশেও ধাৱিত হ’ল।
Verse 10
दृष्ट्वा तं योद्धुमायान्तं राजानो ऽन्ये महारथाः / कार्य्याकार्यविधानज्ञाः पृष्टे कृत्वा च हैहयम्
তেওঁক যুদ্ধলৈ আহি থকা দেখি, কাৰ্য-অকাৰ্য বিধানজ্ঞানী অন্য মহাৰথী ৰজাসকলে হৈহয়ক পিছে ৰাখি আগবাঢ়িল।
Verse 11
रामेण युयुधुश्चैव दर्शयन्तश्च सौहृदम् / कान्यकुब्जाश्च शतशः सौराष्ट्रावन्तयस्तथा
তেওঁলোকে ৰামৰ সৈতে যুদ্ধো কৰিলে আৰু সৌহাৰ্দো প্ৰকাশ কৰিলে; কাণ্যকুব্জৰ শত শত ৰজা, তদুপৰি সৌৰাষ্ট্ৰ আৰু অৱন্তিৰ ৰজাসকলো আছিল।
Verse 12
चक्रुश्च शरजालानि रामस्य च समन्ततः / शरजालावृतस्तेषां रामः संग्राममूर्द्धनि
তেওঁলোকে ৰামৰ চাৰিওফালে শৰজাল ৰচনা কৰিলে; সেই শৰজালে আৱৃত ৰাম যুদ্ধক্ষেত্ৰৰ শিৰোভাগত অচল হৈ ৰ’ল।
Verse 13
न चादृश्यत राजेन्द्र तदा स त्वकृतव्रणः / सस्मार रामचरितं यदुक्तं हरिणेन वै
হে ৰাজেন্দ্ৰ! তেতিয়া ঘাঁ নথকা সি দেখা নগ’ল। হৰিয়ে কোৱা ৰামচৰিত সি স্মৰণ কৰিলে।
Verse 14
कुशलं भार्गवेन्द्रस्य याचमानो हरिं मुनिः / एतस्मिन्नेव काले तु रामः शस्त्रास्त्रकोविदः
মুনিয়ে হৰিক প্ৰাৰ্থনা কৰি ভাৰ্গৱেন্দ্ৰৰ কুশল সুধিলে। সেই সময়তে শস্ত্ৰাস্ত্ৰত নিপুণ ৰাম উপস্থিত আছিল।
Verse 15
विधूय शरजालानि वायव्यास्त्रेण मन्त्रवित् / उदतिष्ठद्रणाकाङ्क्षी नीहारादिव भास्करः
মন্ত্ৰবিদ ৰামে বায়ব্যাস্ত্ৰেৰে শৰজাল সাৰি পেলাই, ৰণাকাঙ্ক্ষাৰে কুঁৱাশা ভেদি উঠা সূৰ্যৰ দৰে উঠিল।
Verse 16
त्रिरात्रं समरे रामस्तैः सार्द्धं युयुधे बली / द्वादशाक्षौहिणीस्तत्र चिच्छेद लघुविक्रमः
বলৱান ৰামে সমৰত তেওঁলোকৰ সৈতে তিনি ৰাতি যুঁজিলে। তাত লঘুবিক্ৰমীয়ে বাৰটা অক্ষৌহিণী সেনা ছিন্নভিন্ন কৰিলে।
Verse 17
रम्भास्तम्भवनं यद्वत् परश्वधवरायुधः / सर्वांस्तान्भूपवर्गांश्च तदीयश्च महाचमूः
শ্ৰেষ্ঠ পৰশুধাৰী তেওঁ, যেন ৰম্ভাস্তম্ভৰ বন কাটি পেলায়, তেনেকৈ সেই সকলো ভূ-পবৰ্গ আৰু তেওঁলোকৰ মহাচমূ ধ্বংস কৰিলে।
Verse 18
दृष्ट्वा विनिहतां तेन रामेण सुमहात्मना / आजगाम महावीर्यः सुचन्द्रः सूर्यवंशजः
মহাত্মা ৰামে তেওঁক নিহিত কৰা দেখি, সূৰ্যবংশজাত মহাবীৰ্য সুচন্দ্ৰ তাত উপস্থিত হ’ল।
Verse 19
लक्षराजन्यसंयुक्तः सप्ताक्षौहिणिसंयुतः / तत्रानेकमहावीरा गर्जन्तस्तोयदा इव
লক্ষ ৰাজন্য আৰু সাত অক্ষৌহিণী সেনাৰে যুক্ত হৈ, তাত বহু মহাবীৰ মেঘৰ দৰে গর্জন কৰিবলৈ ধৰিলে।
Verse 20
कंपयन्तो भुवं राजन् युयुधुर्भार्गवेण च / तेः प्रयुक्तानि शस्त्राणि महास्त्राणि च भूपते
হে ৰাজন, ভূমি কঁপাই তেওঁলোকে ভাৰ্গৱৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিলে; হে ভূপতে, তেওঁলোকে শস্ত্ৰ আৰু মহাস্ত্ৰ প্ৰয়োগ কৰিলে।
Verse 21
क्षणेन नाशयामास भार्गवेन्द्रः प्रतापवान् / गृहीत्वा परशुं दिव्यं कालातकयमोपमम्
প্ৰতাপবান ভাৰ্গবেন্দ্ৰে ক্ষণতে নাশ কৰিলে; কালান্তক যমৰ সদৃশ দিব্য পৰশু ধৰি।
Verse 22
कालयन्सकला सेनां चिच्छेद भुगुनन्दनः / कर्षकस्तु यथा क्षेत्रे पक्वं धान्यं तथा तृणम्
সমগ্ৰ সেনা নিধন কৰি ভৃগুনন্দনে কাটি পেলালে; যেনে কৃষকে ক্ষেতত পকা ধান আৰু ঘাঁহ কাটে।
Verse 23
निशेषयति दात्रेण तथा रामेण तत्कृतम् / लक्षराजन्यसैन्यं तददृष्ट्वा रामेण दारितम्
ৰামে দাত্ৰ (কুঠাৰ) দ্বাৰা তেনেকৈ সকলো নিঃশেষ কৰিলে; আৰু তেওঁক দেখা নোপোৱাকৈয়ে লক্ষ লক্ষ ৰাজন্যসেনা ৰামৰ দ্বাৰা বিদীৰ্ণ হ’ল।
Verse 24
सुचन्द्रः पृथिवीपालो युयुधे संगरे नृप / तावुभौ तत्र संक्षुब्धौ नानाशस्त्रास्त्रकोविदौ
হে নৃপ! পৃথিৱীপাল সুচন্দ্ৰ সমৰত যুদ্ধ কৰিলে। তাত দুয়ো ক্ৰুদ্ধ হৈ, নানাবিধ শস্ত্ৰ-অস্ত্ৰত নিপুণ, পৰস্পৰে মুখামুখি হ’ল।
Verse 25
युयुधाते महावीरौ मुनीशनृपतीश्वरौ / रामो ऽस्मै यानि शस्त्राणि चिक्षेपास्त्राणि चापि हि
সেই দুয়ো মহাবীৰ—মুনীশ আৰু নৃপতীশ্বৰ—যুদ্ধ কৰি থাকিল। ৰামে তেওঁৰ ওপৰত যি যি শস্ত্ৰ আৰু অস্ত্ৰ নিক্ষেপ কৰিলে, সেয়াও সকলো।
Verse 26
तानि सर्वाणि चिच्छेद सुचन्द्रो युद्ध पण्डितः / ततः क्रुद्धो रणे रामः सुचन्द्रं पृथिवीश्वरम्
যুদ্ধপণ্ডিত সুচন্দ্ৰে সেয়া সকলো ছিন্ন কৰিলে। তাৰপিছত ৰণত ক্ৰুদ্ধ ৰামে পৃথিৱীশ্বৰ সুচন্দ্ৰক (লক্ষ্য কৰিলে)।
Verse 27
कृतप्रतिकृताभिज्ञं ज्ञात्वोपस्पृश्य वार्यथ / नारायणास्त्रं विशिखे संदधे चानिवारितम्
প্ৰতিকাৰত নিপুণ বুলি জানি, ৰামে জল স্পৰ্শ কৰি আচমন কৰিলে; তাৰপিছত অদম্যভাৱে বাণত নাৰায়ণাস্ত্ৰ সংধান কৰিলে।
Verse 28
तदस्त्रं शतसूर्याभं क्षिप्तं रामेण धीमता / हृष्टोत्तीर्य रथात्सद्यः सुचन्द्रः प्रणनाम ह
তেতিয়া ধীমন্ত ৰামে শত সূৰ্যৰ দৰে দীপ্তিমান সেই অস্ত্ৰ নিক্ষেপ কৰিলে। সুচন্দ্ৰ আনন্দিত হৈ তৎক্ষণাৎ ৰথৰ পৰা নামি প্ৰণাম কৰিলে।
Verse 29
सर्वास्त्रपूज्यं तच्चापि नारायणविनिर्मितम् / तमेवं प्रणतं त्यक्त्वा यथौ नारायमन्तिकम्
সেয়াও সকলো অস্ত্ৰৰ দ্বাৰা পূজ্য, নাৰায়ণৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত। তেওঁ এইদৰে প্ৰণত হোৱা দেখি, সেয়া যথাবিধি নাৰায়ণৰ সান্নিধ্যলৈ গ’ল।
Verse 30
विस्मितो ऽभूत्तदा रामः समरे शत्रसूदनः / दृष्ट्वा व्यर्थं महास्त्रं तद्भूपं स्वस्थं विलोक्य च
তেতিয়া সমৰত শত্রুসূদন ৰাম বিস্মিত হ’ল। সেই মহাস্ত্ৰ ব্যৰ্থ হোৱা দেখি আৰু ৰজাক সুস্থ দেখি তেওঁ আশ্চৰ্যচকিত হ’ল।
Verse 31
रामः शक्तिं च मुसलं तोमरं पट्टिशं तथा / गदां च परशुं कोपाच्छिक्षेप नृपमूर्द्धनि
ক্ৰোধত ৰামে শক্তি, মুষল, তোমৰ, পট্টিশ, গদা আৰু পৰশু—এই সকলো ৰজাৰ মূৰ্ধ্নিত নিক্ষেপ কৰিলে।
Verse 32
जग्राह तानि सर्वाणि सुचन्द्रो लीलयैव हि / चिक्षेप शिवशूलं च रामो नृपतये यदा
সেই সকলোকে সুচন্দ্ৰে যেন খেলাচ্ছলতে ধৰি পেলালে। আৰু যেতিয়া ৰামে ৰজাৰ প্ৰতি শিৱশূলো নিক্ষেপ কৰিলে, তেতিয়াও তেনেকুৱাই হ’ল।
Verse 33
बभूव पुष्पमालां च तच्छूलं नृपतेर्गले / ददर्श च पुरस्तस्य भद्रकालीं जगत्प्रसूम्
সেই শূলেই ৰজাৰ গলাত পুষ্পমালা হৈ পৰিল; আৰু সি সন্মুখত জগত্-প্ৰসূ ভদ্ৰকালীক দৰ্শন কৰিলে।
Verse 34
वहन्तीं मुण्डमालां च विकटास्यां भयङ्करीम् / सिंहस्थां च त्रिनेत्रां च त्रिशूलवरधारिणीम्
তেওঁ মুণ্ডমালা বহন কৰা বিকটমুখী ভয়ংকৰী; সিংহাসীনা, ত্ৰিনেত্ৰী, ত্ৰিশূল আৰু বৰমুদ্ৰাধাৰিণী আছিল।
Verse 35
दृष्ट्वा विहाय शस्त्रास्त्रं नमस्कृत्य समैडत / राम उवाच नमोस्तु ते शङ्करवल्लभायै जगत्सवित्र्यै समलङ्कृतायै
এই দেখি ৰামে অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ ত্যাগ কৰি নমস্কাৰ কৰি স্তৱ কৰিলে: ‘শংকৰৱল্লভা, জগত্সাৱিত্ৰী, সুসজ্জিতা দেবী— তোমাক নমস্কাৰ।’
Verse 36
नानाविभूषाभिरिभारिगायै प्रपन्नरक्षाविहितोद्यमायै / दक्षप्रसूत्यै हिमवद्भवायै महेश्वरार्द्धङ्गसमास्थितायै
নানাবিধ অলংকাৰৰে বিভূষিতা, গজশত্ৰু (সিংহ) ওপৰত আসীনা; শৰণাগত ৰক্ষাত উদ্যতা; দক্ষপ্ৰসূতি, হিমৱদ্ভৱা, মহেশ্বৰৰ অৰ্ধাঙ্গস্থিতা দেবীক নমস্কাৰ।
Verse 37
काल्यै कलानाथकलाधरायै भक्तप्रियायै भुवनाधिपायै / ताराभिधायै शिवतत्परायै गणेश्वराराधितपादुकायै
কালী, কলানাথৰ কলা ধাৰণকাৰিণী; ভক্তপ্ৰিয়া, ভুৱনাধিপতি; ‘তারা’ নামে খ্যাত, শিৱতৎপৰা; গণেশ্বৰ-আৰাধিত পাদুকাযুক্তা দেবীক নমস্কাৰ।
Verse 38
परात्परायै परमेष्ठिदायै तापत्रयोन्मूलनचिन्तनायै / जगद्धितायास्तपुरत्रयायै बालादिकायै त्रिपुराभिधायै
পৰাত্পৰা, পৰমেষ্ঠি দানকাৰিণী, ত্ৰিতাপ উন্মূলনকাৰিণী; জগত্হিতকাৰিণী, ত্ৰিপুৰনাশিনী, বালাদি-ৰূপিণী ‘ত্ৰিপুৰা’ক প্ৰণাম।
Verse 39
समस्तविद्यासुविलासदायै जगज्जनन्यै निहिताहितायै / बकाननायै बहुसाख्यदायै विध्वस्तनानासुरदान्वायै
সমস্ত বিদ্যাৰ সু-বিলাস দানকাৰিণী, জগজ্জননী, হিত ধাৰণকাৰিণী; বক-মুখী, বহু শাখা/পথ দানকাৰিণী, নানাবিধ অসুৰ-দানৱ বিধ্বংসকাৰিণীক প্ৰণাম।
Verse 40
वराभयालङ्कृतदोर्लतायै समस्तगीर्वाणनमस्कृतायै / पीतांबरायै पवनाशुगायै शुभप्रदायै शिवसंस्तुतायै
বৰ আৰু অভয়ে অলংকৃত বাহুলতা-ধাৰিণী, সকলো দেৱতাই নমস্কাৰ কৰা; পীতাম্বৰধাৰিণী, পৱনৰ দৰে দ্ৰুতগামিনী, শুভপ্ৰদায়িনী, শিৱ-সংস্তুতাক প্ৰণাম।
Verse 41
नागारिगायै नवखण्डपायै नीलाचलाभां गलसत्प्रभायै / लघुक्रमायै ललिताभिधायै लेखाधिपायै लवणाकरायै
নাগ-শত্ৰু (গৰুড়) আৰূঢ়া, নবখণ্ডৰ পালিকা; নীলাচলসম কান্তিযুতা, গলাত দীপ্তি ধাৰণকাৰিণী; লঘুক্ৰমা, ‘ললিতা’ নাম্নী, লেখাৰ অধিপতি, লবণাকৰ (সমুদ্ৰ) স্বৰূপিণীক প্ৰণাম।
Verse 42
लोलेक्षणायै लयवर्जितायै लाक्षारसालङ्कृतपङ्कजायै / रमाभिधायै रतिसुप्रियायै रोगापहायै रचिताखिलायै
চঞ্চল নয়নধাৰিণী, লয়বর্জিতা (অবিনাশিনী); লাক্ষাৰসে অলংকৃত পদ্মসমা, ‘ৰমা’ নাম্নী, ৰতিসুপ্ৰিয়া; ৰোগাপহাৰিণী, সৰ্বৰ ৰচয়িত্ৰীক প্ৰণাম।
Verse 43
राज्यप्रदायै रमणोत्सुकायै रत्नप्रभायै रुचिरांबरायै / नमो नमस्ते परतः पुरस्तात् पार्श्वाधरोर्ध्वं च नमो नमस्ते
ৰাজ্য দানকাৰিণী, ৰমণত উৎসুকা, ৰত্নপ্ৰভাৰে দীপ্ত আৰু মনোৰম বস্ত্ৰধাৰিণী দেৱী! তোমাক বাৰে বাৰে নমস্কাৰ; পিছত, আগত, কাষত, তলত আৰু ওপৰত—সৰ্বত্ৰ নমস্কাৰ।
Verse 44
सदा च सर्वत्र नमो नमस्ते नमो नमस्ते ऽखिलविग्रहायै / प्रसीद देवेशि मम प्रतिज्ञां पुरा कृतां पालय भद्रकालि
সদা আৰু সৰ্বত্ৰ তোমাক নমস্কাৰ; অখিলৰূপিণী তোমাক নমস্কাৰ। হে দেৱেশী ভদ্ৰকালী, প্ৰসন্ন হওঁক; পূৰ্বে কৰা মোৰ প্ৰতিজ্ঞা ৰক্ষা কৰা।
Verse 45
त्वमेव माता च पिता त्वमेव जगत्त्रयस्यापि नमो नमस्ते / वसिष्ठ उवाच एवं स्तुता तदा देवी भद्रकाली तरस्विनी
তুমিয়েই মাতা, তুমিয়েই পিতা; ত্ৰিলোকৰো অধিষ্ঠাত্ৰী তোমাক নমস্কাৰ। বসিষ্ঠে ক’লে—এইদৰে স্তৱ কৰা হ’লে তেতিয়া পৰাক্ৰমশালিনী দেৱী ভদ্ৰকালী প্ৰকাশ পালে।
Verse 46
उवाच भार्गवं प्रीता वरदानकृतोत्सवा / भद्रकाल्युवाच वत्स राम महाभाग प्रीतास्मि तव सांप्रतम्
বৰদান দিবলৈ উৎসৱৰ দৰে আনন্দিত হৈ প্ৰীত দেৱীয়ে ভাৰ্গৱক ক’লে। ভদ্ৰকালী ক’লে—বৎস, মহাভাগ ৰাম, এতিয়া মই তোমাৰ ওপৰত প্ৰসন্ন।
Verse 47
वरं वरय मत्तो यस्त्वया चाभ्यर्थिता हृदि / राम उवाच मातर्यदि वरो देयस्त्वया मे भक्तव त्सले
মোৰ পৰা সেই বৰ খোজা, যিটো তুমি হৃদয়ত কামনা কৰিছা। ৰামে ক’লে—মাতা, যদি তুমি মোক বৰ দিবা, হে ভক্তৱৎসলে!
Verse 48
तत्सुचन्द्रं जये युद्धे तवानुग्रहभाजनम् / इति मे ऽभिहितं देवि कुरु प्रीतेन चेतसा
হে দেৱী, যুদ্ধত জয়ৰ বাবে সেই সুচন্দ্ৰ তোমাৰ অনুগ্ৰহৰ পাত্ৰ—এই কথা মই কৈছোঁ; প্ৰসন্নচিত্তে তাক কৰাঁ।
Verse 49
येन केनाप्युपायेन जगन्मातर्नमो ऽस्तु ते / भद्रकाल्युवाच आग्नेयास्त्रेण राजेन्द्रं सुचन्द्रं नय मद्गृहम्
জগন্মাতা, যিকোনো উপায়ে তোমাক নমস্কাৰ। ভদ্ৰকালী ক’লে—আগ্নেয়াস্ত্ৰেৰে ৰাজেন্দ্ৰ সুচন্দ্ৰক মোৰ গৃহলৈ লৈ আহা।
Verse 50
ममातिप्रियमद्यैव पार्षदो मे भवत्वयम् / वसिष्ठ उवाच इत्युक्तमाकर्ण्य स भार्गवेन्द्रो देव्याः प्रियं कर्तुमथोद्यतो ऽभूत्
আজি এইটো মোৰ অতি প্ৰিয় হওক—ই মোৰ পাৰ্ষদ হওক। বসিষ্ঠ ক’লে—এই কথা শুনি সেই ভাৰ্গৱশ্ৰেষ্ঠ দেৱীৰ প্ৰিয় সাধিবলৈ উদ্যত হ’ল।
Verse 51
प्राणान्नियम्याचमनं च कृत्वा सुचन्द्रमुद्दिश्य च तत्समादधे / अस्त्रं प्रयुक्तं नृपतेर्वधाय रामेण राजन् प्रसभं तदा तत्
প্ৰাণ নিয়ম কৰি আচমন সম্পন্ন কৰি, সুচন্দ্ৰক লক্ষ্য কৰি তেওঁ সেই অস্ত্ৰ সংধান কৰিলে; হে ৰাজন, তেতিয়া ৰামে নৃপতিৰ বধৰ বাবে তাক প্ৰবলভাৱে প্ৰয়োগ কৰিলে।
Verse 52
दग्ध्वा वपुर्भूतमयं तदीयं निनाय लोकं परदेवतायाः / ततस्तु रामेण कृतप्रणामा सा भद्रकालो जगदादिकर्त्री
তেওঁৰ ভূতময় দেহ দগ্ধ কৰি তেওঁক পৰদেৱতাৰ লোকলৈ লৈ গ’ল। তাৰ পাছত ৰামে প্ৰণাম কৰিলে—সেই ভদ্ৰকালীহে জগতৰ আদিকৰ্ত্ৰী।
Verse 53
अन्तर्हिताभूदथ जामदग्न्यस्तस्थौ रणेभूपवधाभिकाङ्क्षी
তেতিয়া জামদগ্ন্য (পৰশুৰাম) অন্তৰ্হিত হ’ল আৰু ৰণত ভূপবধৰ আকাঙ্ক্ষাৰে স্থিৰ হৈ থিয় দিলে।
Frequently Asked Questions
Rather than a full vamsha list, the chapter preserves a coalition roster: Kārttavīrya (Haihaya) mobilizes kings identified by realms—Vidarbha, Mithilā, Niṣadha, Magadha—plus groups from Kānyakubja, Saurāṣṭra, and Avanti, mapping a Kṣatriya alliance network.
Nāgapāśa is launched; it is countered/cleaved with Gāruḍāstra; later the battlefield’s arrow-net (śarajāla) is dispersed by Vāyavyāstra, and Somadatta is slain with a Rudra-bestowed śūla (rudra-datta śūla).
It functions as historiographic metadata: named rulers and regions are anchored into a time-sequenced narrative of rise and defeat, showing how dynastic power realigns—i.e., Vamsha is expressed through political geography and conflict outcomes.