Adhyaya 34

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते त्रयस्त्रिंशत्तमो ऽध्यायः सगर उवाच ब्रह्मपुत्र महाभाग महान्मे ऽनुग्रहः कृतः / यदिदं कवचं मह्यं प्रकाशितमनामयम्

এইদৰে শ্ৰীব্ৰহ্মাণ্ড মহাপুৰাণত (বায়ুপ্ৰোক্ত), মধ্যমভাগত, তৃতীয় উপোদ্ধাতপাদত, ভাৰ্গৱচৰিতত তেত্ৰিশতম অধ্যায়। সগৰে ক’লে—হে ব্ৰহ্মপুত্ৰ মহাভাগ, তুমি মোৰ ওপৰত মহান অনুগ্ৰহ কৰিলা; এই নিৰাময় কৱচ মোক প্ৰকাশ কৰিলা।

Verse 2

और्वेणानुगृहीतो ऽहं कृतास्त्रो यदनुग्रहात् / भवतस्तु कृपापात्रं जातो ऽहमधुना विभो

ঔৰ্ব মুনিৰ অনুগ্ৰহে মই অনুগৃহীত হ’লোঁ, তেওঁৰ কৃপাৰে অস্ত্ৰসিদ্ধি লাভ কৰিলোঁ। হে বিভো, এতিয়া মই আপোনাৰ কৃপাৰ পাত্ৰ হ’লোঁ।

Verse 3

रामेण भार्गवेन्द्रेण कार्त्तवीर्यो नृपो गुरो / यथा समापितो वीरस्तन्मे विस्तरतो वद

হে গুৰু, ভাৰ্গৱেন্দ্ৰ ৰামে বীৰ ৰজা কাৰ্ত্তবীৰ্যক যিদৰে সমাপ্ত কৰিলে, সেয়া মোক বিস্তাৰে কওক।

Verse 4

कृपापात्रं स दत्तस्य राजा रामः शिवस्य च / उभौ तौ समरे वीरौ जघटाते कथं गुरो

হে গুৰু, দত্তৰ কৃপাপাত্ৰ সেই ৰজা ৰাম আৰু শিৱৰ কৃপাপাত্ৰ—সেই দুয়ো বীৰ সমৰত কেনেকৈ মুখামুখি হ’ল?

Verse 5

वसिष्ठ उवाच शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि चरितं पापनाशनम् / कार्त्तवीर्यस्य भूपस्य रामस्य च महात्मनः

বসিষ্ঠে ক’লে—হে ৰাজন, শুনা; মই পাপনাশক চৰিত ক’ম—ভূপ কাৰ্ত্তবীৰ্য আৰু মহাত্মা ৰামৰ।

Verse 6

स रामः कवचं लब्ध्वा मन्त्रं चैव गुरोर्मुखात् / चकार माधनं तस्य भक्त्या परमया युतः

সেই ৰামে গুৰুৰ মুখৰ পৰা কবচ আৰু মন্ত্ৰ লাভ কৰি, পৰম ভক্তিত যুক্ত হৈ, তাৰ মাধন (সাধনা/উপাসনা) কৰিলে।

Verse 7

भूमिशागी त्रिषवण स्नानसध्यापरायणः / उवासपुष्करे राम शतवर्षमतन्द्रितः

ভূমিত শয়ন কৰা, ত্ৰিসন্ধ্যা স্নান আৰু সন্ধ্যা-উপাসনাত নিবিষ্ট ৰাম পুষ্কৰত শতবছৰ নিৰলসভাবে বাস কৰিলে।

Verse 8

समित्पुष्पकुशादीनि द्रव्याण्यहरहर्भृगोः / आनीय काननाद्भूप प्रायच्छदकृतव्रणः

হে ভূপ! সেই নিৰ্দোষ ব্ৰতধাৰী প্ৰতিদিন অৰণ্যৰ পৰা সমিধা, পুষ্প, কুশ আদি দ্ৰব্য আনি ভৃগুক অৰ্পণ কৰিছিল।

Verse 9

सततं ध्यानसंयुक्तो रामो मतिमतां वरः / आराधयामास विभुं कृष्णं कल्मषनाशनम्

সদায় ধ্যানসংযুক্ত, বুদ্ধিমানসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ ৰামে সৰ্ববিভু, পাপনাশক শ্ৰীকৃষ্ণক আৰাধনা কৰিলে।

Verse 10

तस्यैवं यजमानस्य रामस्य जगतीपते / गतं वर्षशतं तत्र ध्यानयुक्तस्य नित्यदा

হে জগতীপতে! এইদৰে যজ্ঞত নিবিষ্ট আৰু নিত্য ধ্যানযুক্ত ৰামৰ তাত শতবছৰ পাৰ হৈ গ’ল।

Verse 11

एकदा तु महाराज रामः स्नातुं गतो महान् / मध्यमं पुष्करं तत्र ददर्शाश्वर्यमुत्तमम्

এদিন, হে মহাৰাজ! মহান ৰাম স্নান কৰিবলৈ গৈ, তাত মধ্যম পুষ্কৰত এক উৎকৃষ্ট আশ্চৰ্য দেখিলে।

Verse 12

मृग एकः समायातो मृग्य युक्तः पलायितः / व्याधस्य मृगयां प्राप्तो धर्मतप्तो ऽतिपीडितः

এটা হৰিণ দৌৰি আহিল, শিকাৰৰ ভয়ত ব্যাকুল। ব্যাধৰ মৃগয়াত পৰি ধৰ্মতাপে অতিশয় পীড়িত হ’ল।

Verse 13

पिपासितो महाभाग जलपानसमुत्सुकः / रामस्य पश्यतस्तत्र सरसस्तटमागतः

সেই মহাভাগ হৰিণ তৃষ্ণাৰ্ত আছিল, জলপান কৰিবলৈ উদ্‌গ্ৰীৱ। ৰামে চাই থকা অৱস্থাতেই সি তাত সৰোবৰৰ তীৰলৈ আহি পালেহি।

Verse 14

पश्चान्मृगी समायाता भीता सा चकितेक्षणा / उभो तौ पिबतस्तत्र जलं शङ्कितमानसौ

তাৰ পিছত এটা হৰিণী আহিল, ভীত আৰু চকিত দৃষ্টিৰে। দুয়ো তাতে পানী খাই থাকিল, কিন্তু মনত শংকা লৈ।

Verse 15

तावत्समागतो व्याधो बाणपाणिर्धनुर्द्धरः / स दृष्ट्वा तत्र संविष्टं रामं भार्गवनन्दनम्

তেতিয়াই বাণ হাতত লৈ ধনুৰ্ধাৰী ব্যাধ আহি পালেহি। সি তাত বহি থকা ভাৰ্গৱনন্দন ৰামক দেখিলে।

Verse 16

अकृतव्रणसंयुक्तं तस्थौ दूरकृतेक्षणः / स चिन्तयामास तदा शङ्कितो भृगुनन्दनात्

দূৰৰ পৰা চাই সি (ৰামক) আঘাতবিহীন দেখি থমকি ৰ’ল। তাৰ পিছত ভৃগুনন্দনৰ বিষয়ে সন্দিহান হৈ সি চিন্তা কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 17

अयं रामो महावीरो दुष्टानामन्तकारकः / कथमेतस्य हन्म्येतौ पश्यतो मृगयामृगौ

এই ৰাম মহাবীৰ, দুষ্টৰ অন্তকাৰক। তেওঁৰ চকুৰ আগতে মই এই দুটা শিকাৰ-মৃগক কেনেকৈ বধ কৰিম?

Verse 18

इति चिन्ता समाविष्टो व्याधो राजन्यसत्तम / तस्थौ तत्रैव रामस्य भयात्संत्रस्तमानसः

এনেদৰে চিন্তাত আচ্ছন্ন সেই ব্যাধ, হে ৰাজন্যশ্ৰেষ্ঠ, তাতেই থিয় হৈ ৰ’ল; ৰামৰ ভয়ত তাৰ মন কঁপিছিল।

Verse 19

रामस्तु तौ मृगों दृष्ट्वा पिबन्तौ सभ्यं जलम् / तर्कयामास मेधावी किमत्र भयकारणम्

ৰামে সেই দুটা মৃগক নিৰ্মল পানী পান কৰি থকা দেখি, মেধাৱী ৰামে ভাবিলে—ইয়াত ভয়ৰ কাৰণ কি?

Verse 20

नैवात्र व्याघ्रसेनादो न च व्याधो हि दृश्यते / केनैतौ कारणेनाहो शङ्कितौ चकितेक्षणौ

ইয়াত ন বাঘৰ গর্জন শুনা যায়, ন ব্যাধ দেখা যায়। তেন্তে কোন কাৰণে এই দুয়োটা শংকিত আৰু চকিত দৃষ্টিৰ?

Verse 21

अथ वा मृगजातिर्हि निसर्गाच्चकितेक्षणा / चेनैतौ जलपाने ऽपि पश्यतश्चकितेक्षणौ

নহ’লে মৃগজাতি স্বভাৱতে চকিত দৃষ্টিৰ। সেয়ে এই দুয়োটা পানী পান কৰোঁতেও চাই চাই চকিত হৈ আছে।

Verse 22

नैतावत्कारणं चात्र किन्तु खेदभयातुरौ / लक्षयेते खिन्नसर्वाङ्गौ कम्पयुक्तौ यतस्त्विमौ

ইয়াত কেৱল ইমানেই কাৰণ নহয়; এই দুয়ো জন খেদ আৰু ভয়ে আতুৰ। সেয়ে তেওঁলোকৰ সৰ্বাঙ্গ ক্লান্ত আৰু কঁপনি-যুক্ত দেখা যায়।

Verse 23

एवं संचिन्त्य मतिमान्स तस्थौ मध्यपुष्करे / शिष्येण संयुतो रामो यावत्तौ चापि संस्थितौ

এইদৰে চিন্তা কৰি বুদ্ধিমান ৰাম শিষ্যসহ পুষ্কৰৰ মধ্যভাগত থিয় হৈ ৰ’ল, যেতিয়ালৈকে সেই দুয়োজনো তাতে স্থিৰ আছিল।

Verse 24

पीत्वा जलं ततस्तौ तु वृक्षच्छायासमाश्रितौ / रामं दृष्ट्वा महात्मानं कथां तौ चक्रतुर्मुदा

তাৰ পাছত তেওঁলোকে পানী পান কৰি গছৰ ছাঁত আশ্ৰয় ল’লে। মহাত্মা ৰামক দেখি তেওঁলোকে আনন্দে কথাবতৰা কৰিলে।

Verse 25

मृग्युवाच कान्त चात्रैव तिष्ठावो यावद्रामो ऽत्रसंस्थितः / अस्य वीरस्य सांनिध्ये भयं नैवावयोर्भवेत्

মৃগীয়ে ক’লে—প্ৰিয়, ৰাম যেতিয়ালৈকে ইয়াত আছে, তেতিয়ালৈকে আমি ইয়াতেই থাকোঁ। এই বীৰৰ সান্নিধ্যত আমাৰ কোনো ভয় নহ’ব।

Verse 26

अत्राप्यागत्य चैव्द्याधौ ह्यावयोः प्रहरिष्यति / दृष्टमात्रो हि मुनिना भस्मीभूतो भविष्यति

সেই ব্যাধ ইয়াতো আহি আমাৰ ওপৰত আঘাত কৰিব; কিন্তু মুনিৰ দৃষ্টিমাত্ৰেই সি ভস্মীভূত হ’ব।

Verse 27

इत्युक्ते वचने मृग्या रामर् शनतुष्टया / मृगश्चोवाच हर्षेण समाविष्टः प्रियां स्वकाम्

এই বাক্য শুনি, ৰামদৰ্শনত তৃপ্ত মৃগীৰ প্ৰতি সেই মৃগ আনন্দে আপ্লুত হৈ নিজৰ প্ৰিয়, মনোকাম্য কথা ক’লে।

Verse 28

एवमेव महाभागे यद्वै वदसि भामिनि / जाने ऽहमपि रामस्य प्रभावं सुमहात्मनः

হে মহাভাগ্যে ভামিনী, তুমি যি কোৱা সেয়াই সত্য; মইও সেই সুমহাত্মা ৰামৰ প্ৰভাৱ জানো।

Verse 29

यो ऽयं संदृश्यते चास्य पार्श्वं शिष्यो ऽकृतव्रणः / सचाने न महाभागस्त्रातो व्याघ्रभयातुरः

যি তেওঁৰ কাষত দেখা যায়—এই শিষ্য অক্ষত; তাকো এই মহাভাগে বাঘৰ ভয়ত আতুৰ হোৱাত ৰক্ষা কৰিছিল।

Verse 30

अयं रामो महाभागे जमदग्निसुतो ऽनुजः / पितरं कार्त्तवीर्येण दृष्ट्वा चैव तिरस्कृतम्

হে মহাভাগ্যে, এই ৰাম জমদগ্নিৰ পুত্ৰ (অনুজ); কাৰ্ত্তবীৰ্যই পিতাক তিৰস্কাৰ কৰা দেখিলে।

Verse 31

चकारातितरां क्रुद्धः प्रतिज्ञां नृपघातिनीम् / तत्पूर्तिकामो ह्यगमद्ब्रह्मलोकं पुरा ह्ययम्

অতিশয় ক্ৰুদ্ধ হৈ সি নৃপঘাতিনী প্ৰতিজ্ঞা কৰিলে; আৰু তাক পূৰ্ণ কৰাৰ কামনাৰে সি পূৰ্বে ব্ৰহ্মলোকলৈ গ’ল।

Verse 32

स ब्रह्मा दिष्टवांश्चैनं शिवलोकं व्रजेति ह / तस्य त्वाज्ञां समादाय गतो ऽसौ शिवसन्निधिम्

তেতিয়া ব্ৰহ্মাই তাক আদেশ দিলে—“শিৱলোকলৈ যোৱা।” সেই আজ্ঞা লৈ সি শিৱৰ সান্নিধ্যলৈ গ’ল।

Verse 33

प्रोवाचाखिलवृत्तान्त राज्ञश्चप्यात्मनः पितुः / स कृपालुर्महादेवः सभाज्य भृगुनन्दनम्

সি ৰজা আৰু নিজৰ পিতাৰ সকলো বৃত্তান্ত ক’লে। কৃপালু মহাদেৱে ভৃগুনন্দনক সন্মান কৰি গ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 34

ददौ कृष्णस्य सन्मन्त्रमभेद्यं कवचं तथा / स्वीयं पाशुपतं चास्त्रमन्यास्त्रग्राममेव च

তেওঁ কৃষ্ণক উত্তম মন্ত্ৰ, অভেদ্য কবচ, নিজৰ পাশুপত অস্ত্ৰ আৰু আন অস্ত্ৰসমূহো দান কৰিলে।

Verse 35

विसर्जयामास मुदा दत्त्वा शस्त्राणि चादरात् / सो ऽयमत्रागतो भद्रे मेत्रसाधनतत्परः

আদৰেৰে অস্ত্ৰ দি তেওঁ আনন্দেৰে বিদায় দিলে। হে ভদ্ৰে, সেইজনেই ইয়ালৈ আহিছে, মৈত্ৰী-সাধনাত তৎপৰ।

Verse 36

नित्यं जपति धर्मात्मा कृष्णस्य कवचं सुधीः / शतवर्षाणि चाप्यस्य गतानि सुमहात्मनः

সেই ধৰ্মাত্মা সুধীয়ে নিত্য কৃষ্ণ-কবচ জপ কৰে। সেই মহাত্মাৰ শতবছৰো অতিবাহিত হৈছে।

Verse 37

मन्त्र साधयतो भद्रे न च तत्सिद्धिरेति हि / आत्रास्ति कारणं भक्तिः साव वै त्रिविधा मता

হে ভদ্ৰে, কেৱল মন্ত্ৰসাধনা কৰিলেও তাৰ সিদ্ধি নাহে। ইয়াত কাৰণ ভক্তি; ভক্তি তিন প্ৰকাৰ বুলি মানা হয়।

Verse 38

उत्तमा मध्यमा चैव कनिष्ठा तरलेक्षणे / शिवस्य नारदस्यापि शुकस्य च महात्मनः

হে তরলনয়না, ভক্তি উত্তম, মধ্যম আৰু কনিষ্ঠ—এই তিন ৰূপে কোৱা হয়; শিৱ, নাৰদ আৰু মহাত্মা শুকৰ দৰে।

Verse 39

अंबरीष्स्य राजर्षे रन्तिदेवस्य मारुतेः / बलेर्विभीषणस्यापि प्रह्लादस्य महात्मनः

ৰাজৰ্ষি অম্বৰীষ, ৰন্তিদেৱ, মাৰুতি (হনুমান), বলি, বিভীষণ আৰু মহাত্মা প্ৰহ্লাদ—ইহঁতৰ ভক্তিৰ ভেদো কোৱা হৈছে।

Verse 40

उत्तमा भक्तिरेवास्ति गोपीनामुद्धवस्य च / वसिष्ठादिमुनीशानां मन्वादीनां शुभेक्षणे

হে শুভদৃষ্টি, গোপীসকল আৰু উদ্ধৱৰ ভক্তি উত্তম; তদুপৰি বশিষ্ঠ আদি মুনীশ্বৰ আৰু মনু আদি মহাপুৰুষৰো।

Verse 41

मध्या च भक्तिरेवास्ति प्राकृतान्यजनेषु सा / मध्यभक्तिरयं रामो नित्यं यमपरायणः

মধ্যম ভক্তি সাধাৰণ অন্য লোকসকলৰ মাজত থাকে। এই ৰাম মধ্যভক্ত, আৰু সদায় যম (ধৰ্ম) পৰায়ণ।

Verse 42

सेवते गोपिकाधीशं तेन सिद्धिं न चागतः / वसिष्ठ उवाच इत्युक्ता त्वरितं कान्तं सा मृगी हृष्टमानसा

সেই গোপিকাধীশক সেৱা কৰে, তথাপি তাতে সিদ্ধি নাপালে। বসিষ্ঠ ক’লে—এই কথা শুনি সেই মৃগী হৃষ্টমনে তৎক্ষণাৎ প্ৰিয়ৰ ওচৰলৈ গ’ল।

Verse 43

पुनः पप्रच्छ भक्तेस्तु लक्षणं प्रेमदायकम् / मृग्युवाच साधुकान्त महाभाग वचस्ते ऽलौकिकं प्रिय / र्हदृग् ज्ञानं तव कथं संजातं तद्वदाधुना

পুনৰায় সি প্ৰেম দান কৰা ভক্তিৰ লক্ষণ সুধিলে। মৃগী ক’লে—হে সাধুকান্ত, মহাভাগ! তোমাৰ বাক্য অলৌকিক আৰু প্ৰিয়; তোমাৰ হৃদয়দৃষ্টি-জ্ঞান কেনেকৈ জন্মিল, এতিয়া কোৱা।

Verse 44

मृग उवाच शृणु प्रिये महाभागे ज्ञानं पुण्येन जायते

মৃগ ক’লে—হে প্ৰিয়ে, মহাভাগে! শুনা; জ্ঞান পুণ্যৰ পৰা জন্মে।

Verse 45

तत्पुण्यमद्य संजातं भार्गवस्यास्य दर्शनात् / पुण्यात्मा भार्गवश्चायं कृष्णाभक्तो जितेन्द्रियः

সেই পুণ্য আজি এই ভাৰ্গৱৰ দৰ্শনৰ পৰা জন্মিল। এই ভাৰ্গৱ পুণ্যাত্মা, কৃষ্ণভক্ত আৰু ইন্দ্ৰিয়জয়ী।

Verse 46

गुरुशुश्रूषको नित्यं नित्यनैमित्तिकादरः / अतो ऽस्य दर्शनाज्जातं ज्ञानं मे/द्यैव भामिनि

সি সদায় গুৰুৰ সেৱা কৰে আৰু নিত্য-নৈমিত্তিক কৰ্মত আদৰ ৰাখে। সেয়ে, হে ভামিনী, আজি তেওঁৰ দৰ্শনত মোৰ ভিতৰত জ্ঞান জন্মিল।

Verse 47

त्रैलोक्यस्थितसत्त्वानां शुभाशुभनिदर्शकम् / अद्यैव विदितं मे ऽभूद्रासस्यास्य महात्मनः

ত্রৈলোক্যত অৱস্থিত জীৱসমূহৰ শুভ-অশুভৰ নিদৰ্শক এই; আজি ময়েই এই মহাত্মা ৰাসৰ সত্য পৰিচয় জানিলোঁ।

Verse 48

चरितं पुण्यदं चैव पापघ्नं शृण्वतामिदम् / यद्यत्करिष्यते चैव तदपि ज्ञानगोचरम्

এই চৰিত্ৰ শ্ৰৱণকাৰীক পুণ্যদায়ক আৰু পাপনাশক; আগলৈ যি যি কৰা হ’ব, সেয়াও জ্ঞানৰ পৰিধিতেই পৰিব।

Verse 49

योत्तमा भक्तिराख्याता तां विना नैव सिद्ध्यति / कवचं मन्त्रसहितं ह्यपि वर्षायुतायुतैः

যি উত্তম ভক্তি বুলি কোৱা হৈছে, সেয়া নাথাকিলে সিদ্ধি নহয়; মন্ত্ৰসহিত কবচো কোটি কোটি বছৰ (জপিলেও) ফল নেদিয়ে।

Verse 50

यद्ययं भार्गवो भद्रे ह्यगस्त्यानुग्रहं लभेत् / कृष्णप्रेमामृतं नाम स्तोत्रमुत्तमभक्तिदम्

হে ভদ্রে, যদি এই ভাৰ্গৱ অগস্ত্যৰ অনুগ্ৰহ লাভ কৰে, তেন্তে ‘কৃষ্ণপ্ৰেমামৃত’ নামৰ এই স্তোত্ৰে তাক উত্তম ভক্তি দিব।

Verse 51

ज्ञात्वा च लप्स्यते सिद्धिं मन्त्रस्य कवचस्य च / स मुनिर्ज्ञाततत्त्वार्थः सानुकंपो ऽभयप्रदः

এইটো জানিলে সি মন্ত্ৰ আৰু কবচ—দুয়োটাৰ সিদ্ধি লাভ কৰিব; সেই মুনি তত্ত্বাৰ্থজ্ঞ, কৰুণাময় আৰু অভয়দাতা।

Verse 52

उपदेक्ष्यति चैवैनं तत्त्वज्ञानं मुदावहम् / श्रीकृष्णचारितं सर्वं नामभिर्ग्रथितं यतः

তেওঁ তেওঁক আনন্দদায়ক তত্ত্বজ্ঞানৰ উপদেশ দিব, কিয়নো শ্ৰীকৃষ্ণৰ সমগ্ৰ চৰিত্ৰ তেওঁৰ নামৰ দ্বাৰা গ্ৰথিত।

Verse 53

कृष्णप्रेमामृतस्तोत्राज्ज्ञास्यते ऽस्य महामतिः / ततः संसिद्ध कवचौ राजनं हैहयाधिपम्

কৃষ্ণ-প্ৰেম-ামৃত-স্তোত্ৰৰ পৰা তেওঁৰ মহান বুদ্ধিৰ পৰিচয় পোৱা যাব। তাৰ পিছত, কৱচ সিদ্ধ কৰি তেওঁ হৈহয় ৰজাৰ সন্মুখীন হ'ব।

Verse 54

हत्वा सपुत्रामात्यं च ससुहृद्बलवाहनम् / त्रिः सप्तकृत्वो निर्भूपां करिष्यत्यवनीं प्रिय

হে প্ৰিয়, পুত্ৰ, মন্ত্ৰী, বন্ধু আৰু সেনাবাহিনীৰ সৈতে তেওঁক হত্যা কৰি, তেওঁ পৃথিৱীক একৈশবাৰ ৰজা বিহীন কৰিব।

Verse 55

वसिष्ठ उवाच एवमुक्त्वा मृगो राजन्विरराम मृगीं ततः / आत्मनो मृगभावस्य कारणं ज्ञातवांश्च ह

বশিষ্ঠই ক’লে: হে ৰাজন, হৰিণীক এইদৰে কৈ হৰিণটো নীৰৱ হ’ল। সি নিজৰ হৰিণ জন্মৰ কাৰণ জানিব পাৰিছিল।