Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 27
रामस्य पितृसेवा-तीर्थाटन-वृत्तान्तः
Rama’s filial service and ordered pilgrimage; setting for the Haihaya episode
Devanagari script
मृगान्नानाविधान्हिंस्रान्निजघान शितैः शरैः / आकर्णकृष्टकोदण्डयोधमुक्तैः शितेषुभिः
Transliteration
mṛgānnānāvidhānhiṃsrānnijaghāna śitaiḥ śaraiḥ / ākarṇakṛṣṭakodaṇḍayodhamuktaiḥ śiteṣubhiḥ
Translation
কাণলৈকে ধনু টানি যুঁজাৰুসকলে এৰা তীব্ৰ শৰৰ দ্বাৰা তেওঁ নানা ধৰণৰ হিংস্ৰ জন্তুবোৰক বধ কৰিছিল।
Word by Word
मृगान्animals/beasts
मृगान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/2nd), बहुवचन (acc. pl.)
नानाविधान्of many kinds
नानाविधान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनाना (अव्यय) + विध (प्रातिपदिक; ‘विध’/‘विधा’) (समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कर्मधारयः ‘नानाविधाः’ (of various kinds)
हिंस्रान्ferocious
हिंस्रान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootहिंस्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (ferocious)
निजघानhe struck down/killed
निजघान:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि√हन् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शितैःsharp
शितैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/3rd), बहुवचन; विशेषण
शरैःwith arrows
शरैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/3rd), बहुवचन
आकर्णकृष्टकोदण्डयोधमुक्तैःreleased by warriors drawing the bow to the ear
आकर्णकृष्टकोदण्डयोधमुक्तैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआकर्ण + कृष्ट + कोदण्ड + योध + मुक्त (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुषः: ‘आकर्णं कृष्टः’ (drawn to the ear) + ‘कोदण्ड’ (bow) + ‘योध’ (warrior) + ‘मुक्त’ (released) = ‘released by a warrior with bow drawn to the ear’
शितेषुभिःwith sharp shafts/arrows
शितेषुभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootशित + इषु (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; कर्मधारयः ‘शिताः इषवः’ (sharp arrows)